Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Nikodema, Albina Niedziela 15. Września 2019r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Edukacja dla samokontroli
Samokontrola to samodzielne, codzienne monitorowanie i leczenie zmiennego przebiegu choroby. Miarą poprawności samokontroli astmy jest skuteczne zapobieganie zaostrzeniom i niedopuszczanie do nasilenia się duszności, stanu zapalnego i innych objawów choroby. Samokontrolę umożliwia edukacja. Dzięki niej pacjent odpowiednio przeszkolony i przygotowany, sam racjonalnie reaguje na zaostrzenia objawów choroby i normalizuje stan zdrowia przyjmując odpowiednie leki, we właściwej dawce.
MOTTO SAMOKONTROLI: Dlaczego w zaostrzeniu astmy lepiej jest podjąć ryzyko samoleczenia, niż czekać na kontakt z lekarzem?
Samokontrola przebiegu choroby zmniejsza częstość i nasilenie objawów astmy. Nawet w zaostrzeniach astmy, kiedy chory odczuwa dotkliwe objawy choroby częstokroć bardziej ryzykownym dla zdrowia, kosztownym i niedorzecznym organizacyjnie jest każdorazowe czekanie na przyjazd pogotowia, lub dojazd do szpitala. W wielu przypadkach jest lepiej dla chorego, jeśli skorzysta z wcześniej przygotowanego na taką okoliczność przez lekarza schematu samodzielnego przyjęcia leków i natychmiast go zastosuje.
Co jest warunkiem samokontroli?
Umiejętność samokontroli zależy od posiadania przez chorego:
  • dogłębnej wiedzy o chorobie i celach leczenia;
  • umiejętności autodiagnozy, czyli monitoringu zmiennego przebiegu astmy;
  • wiedzy - jak stosować leki, zwłaszcza w zaostrzeniach choroby;
  • od dostępu do coraz bardziej skutecznych leków.
Terapia skojarzona w astmie

Dlaczego wiedza o chorobie i jej samodzielnym codziennym leczeniu przez pacjenta zwanym samokontrolą - jest tak ważna?
Najlepszym przykładem niezwykłej rangi wiedzy w samokontroli pacjenta nad groźną, przewlekłą chorobą jest cukrzyca. „Osoba, która wie więcej – żyje dłużej!” – tak szacują uznane autorytety rolę wiedzy w leczeniu cukrzycy. Chociaż astma jest również niebezpieczną, przewlekłą chorobą – to wiedza o niej nie uzależnia, aż tak dramatycznie długości życia pacjenta. Jednak zagrożenie zgonem z powodu tej choroby, chociaż dość rzadkie: ok. 1-4 na 100 000 chorych - nie może być lekceważone!
„ Chory z astmą, który wie więcej – żyje lepiej, a system opieki zdrowotnej na tym oszczędza”
– tak formułuje rangę wiedzy w samokontroli astmy wybitny znawca prof. dr med.Wacław Droszcz. Dodajmy od siebie, że pacjent, który żyje lepiej - wydajniej pracuje, lepiej zarabia, mniej choruje i często mniej wydaje na leki. Wiedza na temat choroby i jej praktyczne zastosowanie przez pacjenta poprawia więc komfort życia, daje bezpieczeństwo choremu i samodzielność.
Gdy brak wiedzy – „chory żyje bardzo źle!”
Zacytujmy opis koszmaru, jakim może być życie źle leczonego astmatyka: „…Chory budzi się nagle wśród gwałtownych duszności, które zwykle tak narastają, że po prostu nie może złapać tchu…Odczuwając gwałtowny głód powietrza rzuca się zwykle do okna – otwiera je nawet zimą. Konieczność uruchomienia dodatkowych mięśni, biorących udział w procesie oddychania sprawia, iż pacjent przyjmuje charakterystyczną postawę opierając się rękoma o parapet, co zmniejsza wysiłek oddechowy. Na twarzy uwidacznia się lęk, olbrzymi niepokój i trwoga!...” Podany przykład sugestywnie opisuje, co to oznacza, że „chory żyje bardzo źle!”. Tymczasem, dzięki postępowi medycznemu i coraz większej wiedzy pacjentów takich sytuacji można uniknąć.
Wiedzy nie powinno się uczyć na swoich błędach, w trwodze i strachu...
Doświadczony chory, czyli leczący się od wielu lat na astmę ma już na ogół praktyczną wiedzę o chorobie. Dzięki temu lepiej sobie z nią radzi. Wie, kiedy, w jakich dawkach i postaci należy przyjąć dodatkowe leki, kiedy koniecznie zgłosić się do lekarza, a kiedy jechać prosto do szpitala. Chory rozpoczynający swoje doświadczenia z chorobą musi się wiele nauczyć. Nie powinien jednak uczyć się na błędach – w trwodze i strachu. Warto znaleźć lepszy sposób – szkolenia się, rozumienia i skrupulatnego analizowania objawów choroby. Wiedza jest jak lekarstwo - zmniejsza niepokój i strach, które zwykle nasilają duszność.
Jak zatem zdobywać wiedzę o chorobie?
Elementarną wiedzę o chorobie pacjent zdobywa od lekarza prowadzącego (w przypadku małych dzieci, lub osób niepełnosprawnych – taką wiedzę powinien zdobywać opiekun i rodzina). Już w czasie pierwszych wizyt lekarskich chory powinien zostać poinformowany, jaki jest mechanizm rozwoju choroby i do jakich celów leczenia powinien dążyć. Później rolę edukacyjną powinien podtrzymywać specjalnie przeszkolony pielęgniarz, jeśli ośrodek medyczny taką osobę zatrudnia i odpowiednio wyszkoli. Nie do przecenienia jest samodzielne uzupełnianie wiedzy z książek edukacyjnych, czasopism, czy internetu.
Edukacja jest procesem ciągły...
W edukacji nie wystarczają sporadyczne spotkania z lekarzem. Pacjent powinien możliwie szybko otrzymać materiały informacyjne omawiające zasady samokontroli i leczenia choroby, w postaci broszur, książek, jak też wskazówki, co do lektury, jaką powinien przeczytać. Choremu na astmę i jego rodzinie należy zapewnić też odpowiednie przeszkolenie, dzięki któremu będzie można wdrożyć samokontrolę choroby. W samokontroli, czyli w monitorowaniu choroby i dawkowaniu leków przez pacjenta chodzi o to, aby na bazie wspólnie opracowanych z lekarzem schematów postępowania w zaostrzeniach choroby – chory sam modyfikował leczenie w miarę potrzeby. Okazuje się, że stosowanie przez chorych pisemnych planów samodzielnego postępowania leczniczego zmniejsza częstotliwość interwencji lekarskich – zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.
Jak podsumować cele edukacji?
Edukacja ma na celu dostarczenie pacjentowi wiedzy i umiejętności praktycznych na temat choroby, jej przewlekłego charakteru, czynników wyzwalających zaostrzenia i ataki astmy, lecz także wiedzę o sposobach ich unikania i rodzajach terapii. Należy uświadomić choremu potrzebę aktywnego uczestniczenia w procesie leczenia. Istotną rolę w edukacji odgrywają Szkoły dla Chorych na Astmę. Lekarz prowadzący powinien skontaktować pacjenta z najbliższą szkołą na danym terenie.
Cele edukacji a cele samokotroli
Edukacja dla samokontroli wymaga bezwzględnego uświadomienia sobie celu leczenia. Umiejętności, jakie chory ma posiąść nie mogą być sztuką dla sztuki. Z pomocą uzyskanych instrukcji, wiedzy i wskazówek od lekarza chory powinien samodzielnie normalizować przebieg choroby w długich odcinkach czasu. Pierwszoplanowym celem samokontroli jest codzienne zapobieganie zaostrzeniom astmy. Nie mniej ważne jest kontrolowanie przewlekłego stanu zapalnego, który towarzyszy astmie.

Monitoring astmy przy pomocy pomiaru PEF

Dlaczego leczenie stanu zapalnego w astmie jest ważnym celem samokontroli?
W dłuższym okresie czasu, nie mniej niebezpiecznym dla zdrowia, od zaostrzeń astmy jest przewlekły stan zapalny. Pod jego wpływem mięśnie gładkie oskrzeli rozrastają się „do wewnątrz” pomniejszając ich drożność oddechową. Pod nabłonkiem oskrzeli odkłada się włóknisty kolagen, powodujący zarówno zmiany organiczne: przerost ściany oskrzeli i zmniejszenie ich światła, jak też zaburzenia czynności drzewa oskrzelowego: zmniejszenie elastyczności (podatności na napór powietrza) dróg oddechowych. Potęguje to objawy duszności, kaszlu, jak też zwiększa wrażliwość błony śluzowej na czynniki wywołujące ataki i zaostrzenia astmy. Stan zapalny niszczy nabłonek rzęskowy wyścielający wnętrze kanalików oskrzeli. Nabłonek ten jest odpowiedzialny za mechanizm samooczyszczania dróg oddechowych; dzięki ruchom licznych mikroskopijnych rzęsek usuwa na zewnątrz lepki śluz absorbujący zarazki i zanieczyszczenia z powietrza. Degradacji nabłonka towarzyszy rozrost liczby komórek kubkowych wytwarzających śluz. Zaburzenie mechanizmu samooczyszczania się zwiększa ryzyko infekcji zapalnych zaostrzających objawy astmy.
Jakie są zadania chorego w samokontroli?
Jest oczywistym, że aby się samemu leczyć trzeba opanować wiele umiejętności:
  • Jedną z najważniejszych jest przyjmowanie leków w dawce odpowiedniej do nasilenia objawów. Aby przyjąć lek trzeba się więc najpierw nauczyć korzystać z urządzeń dawkujących – inhalatorów.
  • Decydująca dla samokontroli jest umiejętność rozpoznania różnych stopni nasilenia choroby. Ta umiejętność to autodiagnoza - samodzielny monitoring przebiegu astmy. Nabycie umiejętności precyzyjnego monitoringu warunkuje obliczenie właściwej dawki i określenie odpowiedniego czasu przyjęcia przepisanych przez lekarza leków.
  • Współczesny monitoring astmy oparty jest na pomiarach przepływu powietrza przez oskrzela przy pomocy specjalnych urządzeń pomiarowych – pikflometrów - będących na ogół osobistą własnością chorego. Od umiejętność zastosowania tych nowoczesnych urządzeń diagnostycznych zależy jakość monitoringu.
  • Nie mniej ważnym celem i zdobywaną przez edukację umiejętnością chorego jest profilaktyka łagodząca objawy astmy – „lecząca bez leków”.
  • Na koniec – dobrze jest mieć przed oczyma komplet ważnych kryteriów oceniających jakość codziennej samokontroli - czyli najważniejsze wskaźniki zdrowia charakterystyczne dla dobrze leczonej astmie.
Od czego należy zacząć edukację?
Chory powinien wspólnie z lekarzem opracować indywidualny plan leczenia i określić w nim swoje samodzielne zadania. Zadania te wynikają z ogólnych zasad leczenie astmy, jak też z indywidualnych różnic w stanie zdrowia.
Jakich praktycznych umiejętności powinien nauczyć się chory?
  • Samodzielnego monitoringu przebiegu choroby – czyli codziennego diagnozowania astmy, zwłaszcza jej zaostrzeń. Podstawą jest pomiar szybkości przepływu powietrza przez oskrzela przy pomocy pikflometru. W tym celu chory powinien opanować tę umiejętność, jak też wiedzę umożliwiającą interpretację wyników w jednostkach PEF, na podstawie tzw. należnych norm PEF. Chory powinien też umieć oceniać przebieg astmy przy pomocy samoobserwacji nasilenia i czasu trwania słyszanych i odczuwanych objawów (furczeń, świstów, kaszlu, duszności, itp.),
  • sposobów przyjmowania leków , zwłaszcza przyjmowania leków w areozolotrapii przy pomocy inhalatorów;
  • kontroli objawów astmy - jak najmniejszymi, skutecznymi dawkami leków, w tym zapobiegania zaostrzeniom i ciężkim napadom astmy, przez ich wczesne wykrywanie i leczenie;
  • bieżącej profilaktyki, czyli unikania czynników środowiskowych wyzwalających zaostrzenia oraz sytuacji stresowych - alergenów, czynników drażniących oskrzela (papierosy, drażniące gazy i opary, niektóre leki (np. aspiryna), itp.), stresów.
Jak ocenić poprawność i skuteczność samokontroli?
O dobrej samokontroli świadczą następujące wskaźniki zdrowia:
  • Przez większość czasu nie występują objawy choroby (duszność kaszel odkrztuszanie uczucie ucisku w klatce piersiowej, świszczący oddech).
  • Objawy choroby występują rzadko – szybko przemijają po zastosowaniu leków
  • Chory prowadzi normalny tryb życia.
  • Wskaźnikiem zdrowia w długim dystansie czasowym: – 10 – 20 i więcej lat – jest brak powikłań spowodowanych przewlekłym stanem zapalnym, tj. objawów niekorzystnej przebudowy ścianek kanalików oskrzeli zawężającej ich światło. Astma nieleczona, albo leczona nieprawidłowo, po kilkudziesięciu latach trwania wywołuje rozedmę i włóknienie tkanki śródmiąższowej płuc, co może zmniejszyć około dwukrotnie pojemność życiową płuc. Dowodem prawidłowej samokontroli i zadawalającej drożności kanalików oskrzelowych oraz ich prawidłowej elastyczności (podatności ) jest prawidłowy wynik badania spirometrycznego, przekraczający 50% należnej normy).
koniec
Oprac. Edward Ozga Michalski
linki sponsorowane, reklamy
paradontoza - KOLAGEN_cito paralotniarstwo - KOLAGEN_cito problem z cellulitem - KOLAGEN_cito kolagen dla seniorów - KOLAGEN_cito gra w kręgle - KOLAGEN_cito judo - KOLAGEN_cito łagodzenie zmarszczek - KOLAGEN_cito skok w dal - KOLAGEN_cito produkty na odporność - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na ból gardła szałwia - Cukierki_Szalwiowe dla sedniorów - szałwia - Cukierki_Szalwiowe pastylki amolowe szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze w aptece szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na odporność - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na kaszel suchy i mokry szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe specjały - aronia - Cukierki_Aroniowe przeciw stresowi - aronia - Cukierki_Aroniowe zielarnia - aronia - Cukierki_Aroniowe co dobrego - aronia - Cukierki_Aroniowe zioła - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty z aronii - Cukierki_Aroniowe ziołowe produkty - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości z zielarni - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe wspomaganie - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości z zielarni - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe produkty - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ładne włosy - Cukierki_Pokrzywowe przeciw stresowi - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe przeciw stresowi - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe przeciw stresowi - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe na wzmocnienie - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty z żeńszenia i imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe na wzmocnienie - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki z ziołami - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe w zielarniach - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe przeciw stresowi - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa apteka - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w aptekach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe produkty - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa produkty na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe produkty - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki ziołowe - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa co dobrego - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki z ziołami - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez w aptekach - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla całej rodziny - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez zielarnia - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla sedniorów - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez zielarnia - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez co dobrego - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki z ziołami - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe produkty - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe nowości - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zielarnia - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe cukierki głogowe - cukierki - Cukierki_Glogowe właściwości głogu - Cukierki_Glogowe nowości - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe produkty z głogu - Cukierki_Glogowe nowości - melisa - Cukierki_Melisowe cukierki ziołowe - cukierki melisowe - Cukierki_Melisowe w zielarniach - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - melisa - Cukierki_Melisowe nowości z apteki - melisa - Cukierki_Melisowe zielarnia - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe wspomaganie - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - melisa - Cukierki_Melisowe właściwości waleriany - Cukierki_Walerianowe zielarnia - waleriana - Cukierki_Walerianowe zielarnia - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości z apteki - waleriana - Cukierki_Walerianowe dla sedniorów - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe produkty - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe produkty - waleriana - Cukierki_Walerianowe zielarnia - waleriana - Cukierki_Walerianowe pchnięcie kulą - Dezodorant_SuperDeo wyścigi konne - Dezodorant_SuperDeo jazda na rolkach - Dezodorant_SuperDeo judo - Dezodorant_SuperDeo judo - Dezodorant_SuperDeo kajakarstwo - Dezodorant_SuperDeo łyżwiarstwo figurowe - Dezodorant_SuperDeo rugby - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook