Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Jana, Rufina Wtorek 7. Kwietnia 2020r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Alergia „na słońce”
Kobieta w średnim wieku otrzymywała popularny antybiotyk – pefloksacynę - z powodu zakażenia układu moczowego. W trakcie kuracji przebywała kilka godzin na słońcu. Wskutek opalania się, po kilku godzinach wystąpiła pokrzywka przypominająca oparzenie słoneczne. W okolicach odsłoniętych - na twarzy, karku, przedramionach wystąpił nasilony rumień, połączony z obrzękiem. Objawom towarzyszył silny świąd i pieczenie. Objawy utrzymywały się przez kilka dni. Lekarz specjalista, do którego zgłosiła się chora zaniepokojona nasileniem objawów oraz ich przewlekłością - stwierdził fotodermatozę.
Wśród chorób wywołanych promieniami słonecznymi zwracają uwagę niebezpieczne choroby zwane fotodermatozami. Ich objawami są zmiany skórne, np. pokrzywki pojawiające się na całym ciele. Zmianom tym może towarzyszyć pieczenie i świąd, które w krańcowych, bardzo rzadkich przypadkach mogą być trudne do zniesienia. Że nie jest to abstrakcyjna choroba świadczy niedawne tragiczne odejście Hannelore Kohl, żony byłego kanclerza Federalnego Niemiec, o którym pisały media.
Dlaczego promienie słoneczne mogą szkodzić?
Wbrew obiegowym poglądom słońce na skórę działa niekorzystnie. Powoduje przedwczesne jej starzenie się, wzrost ryzyka nowotworów skóry, fotodermatozy, pokrzywki, zmiany posłoneczne, itp. Przyczyną jest słoneczny ultrafiolet, który składa się z trzech rodzajów promieniowania - UVA, UVB i UVC:
Promienie UVA są szkodliwe, gdyż mogą dotrzeć nawet do warstwy podskórnej i uszkodzić jej komórki.
Promienie UVB umożliwiają syntezę witaminy D3 niezbędnej do budowy i regeneracji kości, ale są także odpowiedzialne za poparzenia i raka skóry. Promieniowanie ultrafioletowe UVC nie powinno docierać na ziemię, chroni przed nim warstwa ozonu. Niestety rośnie ryzyko przenikania promieni UVC, gdyż pojawia się zjawisko tzw. dziury ozonowej. To promieniowanie jest kancerogenne i zabójcze dla życia.


Co to jest „fototoksyczne” uszkodzenie skóry?
Promienie słoneczne padając na skórę mogą wywołać reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne. Reakcje fototoksyczne zachodzą wówczas, gdy po pochłonięciu energii świetlnej przez skórę (głównie UVA) - pewne substancje chemiczne obecne w organizmie ulegają fotoaktywacji. Substancjami tymi są przede wszystkim leki, które stosujemy doustnie, lub leki i kosmetyki, które nakładamy na skórę. Zawarte w nich substancje fotoaktywe oddając tkankom naszego ciała energię świetlną, uwalniają jednocześnie toksyczne wolne rodniki. Powoduje to uszkodzenie komórek skóry i ostry stan zapalny. Reakcja ta jest ograniczona zwykle do miejsca jednoczesnego zadziałania obu tych czynników – tj. promieniowania świetlnego i obecności substancji fototoksycznej.
Gdzie najczęściej zlokalizowane są zmiany skórne pod wpływem słońca?
Zmiany skórne są zwykle ograniczone do miejsc odsłoniętych, a więc – twarz, szyja, dekolt, ręce, podudzia. Ale uwaga! Promienie słoneczne mogą przenikać również przez ubranie.
Jakie są objawy tzw. reakcji fototoksycznej wywołanej promieniowaniem?
Odczyny fototoksyczne wywołują przede wszystkim tzw. długie promienie ultrafioletowe – UVA (320–400 nm). Mogą one wystąpić u większości ludzi. Zwykle ujawniają się po pierwszym opalaniu, jeśli tylko stężenie wyzwalającego związku (np. leku czy kosmetyku) jest odpowiednio duże. Zmiany skórne powstałe w wyniku odczynu fototoksycznego mają charakter oparzenia słonecznego – tj. rumienia oraz pęcherzy. Są one zwykle ograniczone do miejsca zadziałania substancji fototoksycznej, czasem mogą być jednak bardziej uogólnione.
Czy objawy odczynu fototoksycznego występują natychmiast, czy po pewnym czasie?
W niektórych sytuacjach odczyn fototoksyczny może wystąpić już po paru godzinach od opalania się - patrz przypadek omawiany na wstępie. Objawy mogą też wystąpić później, nawet po kilku dniach, co tłumaczy się stopniowym magazynowaniem w skórze odpowiedniej ilości danego związku. Przebarwienia pozostałe po ustąpieniu stanu zapalnego przeważnie utrzymują się jeszcze przez długi czas.
Jakie substancje wywołują reakcję fototoksyczną?
Najważniejszą grupą substancji fototoksycznych są leki. Fototoksyczne są np. niektóre antybiotyki, zwłaszcza starszych generacji - choćby wspomniana na wstępie pefloksacyna, która wywołała dotkliwą pokrzywkę u opalającej się kobiety, ( stosowana również w leczeniu zakażeń układu pokarmowego i oddechowego). Należy ona do grupy fototoksycznych antybiotyków starszej generacji często jeszcze stosowanych w leczeniu zakażeń dróg moczowych. Toteż, jeśli ktokolwiek znajduje się w trakcie takiej kuracji – np. w trakcie leczenia zapalenia pęcherza moczowego powinien zapytać lekarza, czy może się opalać. Dotyczy to nie tylko okresu letnich wakacji, ale i coraz bardziej popularnego opalania się przy pomocy lampy kwarcowej w pozostałych porach roku.
Czy leki kardiologiczne mogą powodować odczyn fototoksyczny?
Fototoksyczne mogą być niekiedy leki stosowane w chorobach krążenia. Zagrożeniem są niektóre beta-blokery (zwane też beta-adrenolitykami), np. propanolol, niektóre leki moczopędne (tzw. diuretyki); fenofibraty (te leki są bardzo popularne, gdyż obniżają poziom cholesterolu), leki przeciwarytmiczne (np.amiodaron, chinidyna). Jeśli więc stosujemy leki z powyższych grupy dopytujmy się lekarza, czy możemy się opalać. Pamiętajmy jednak, że w przypadku chorób serca i układu krążenia ogólną zasadą jest unikanie silnego nasłonecznienia.
Jakie inne leki są fototoksyczne?
Fototoksyczne są niektóre leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (piroksykam, naproksen, diklofenak, itp.). Reakcje fotouczuleniowe wywołują również leki stosowane w chorobach układu nerwowego: np. przeciwdepresyjne, psychoterapetyki, stosowane w chorobie Parkinsona. Na przykład u osób zażywających leki psychotropowe, nawet o słabym działaniu – już po 2-3 godzinach opalania może pojawić się rumień, obrzęk twarzy, a nawet może dojść do utraty przytomności. Również w przypadku stosowania tego typu leków powinniśmy dokładnie wypytać lekarza, czy możemy korzystać z opalania się i dłuższego przebywania na słońcu.
Czy wolne od fototoksyczności są leki dermatologiczne i kosmetyki?
Niestety, nie. Substancje fototoksyczne są obecne w lekach przeciwłuszczycowych (psoraleny), przeciwłupieżowych (dziegcie) i niekiedy w środkach przeciwtrądzikowych. W przypadku kosmetyków zagrożeniem są pewne barwniki – np. róż bengalski, niektóre witaminy - witamina A (retinol) i witamina C (kwas askorbinowy).
Jaki jest mechanizm uczulenia na światło słoneczne?
Pod wpływem energii świetlnej obecne w organizmie częsteczki fotoaktywne leków, (czy kosmetyków w skórze) - przekształcają się w nowe substancje, które łącząc się z białkami komórek skóry - tworząc pełnoaktywne alergeny. Wstarczy teraz dłuższa lub krótsza ekspozycja słoneczna, aby uruchomić reakcję obronną układu odpornościowego, który myli reakcje fotoalergiczne z atakiem zarazków. Skutkiem jest ostry miejscowy stan zapalny skóry wywołujący pokrzywkę i obrzęk.
Czym zatem jest alergia „na słońce”?
Alergia – jest w dużym uproszczeniu - utrwaleniem się reakcji fototoksycznej. Zmienione chemicznie w organizmie związki fotoaktywne – najczęściej leki i kosmetyki - organizm postrzega, jako niebezpieczne dla zdrowia alergeny. Wytwarza więc stale odnawialne przeciwciała do ich zwalczania, wskutek czego reakcja uczuleniowa staje się szybsza i powtarzalna.
Jakie są objawy alergii na światło?
Odczyny fotoalergiczne mogą mieć charakter pokrzywki – występują bąble, jak po oparzeniu pokrzywą. Pokrzywka może być połączona z obrzękiem, świądem i pieczeniem skóry. Objawy częściej jednak przypominają tzw. wyprysk kontaktowy – widoczny jako zaczerwienienie, z obecnością grudek, czasem sączących. Może im towarzyszyć świąd.
Jak szybko, po opalaniu się występują objawy uczulenia?
Do powstania pokrzywki i innych objawów niezbędny jest pewien czas inkubacji. Reakcja występuje zwykle w ciągu 24 - 48 godzin od ekspozycji ciała na słońce. Objawy alergii mogą się pojawiać w miejscu odległym od zadziałania danego czynnika.
Jakie leki zagrażają uczuleniem na słońce?
Najczęściej wymienia się: sulfonamidy (np. Biseptol), sulfonamidowe środki przeciwcukrzycowe (Diabetol, Chloropropamid), niektóre środki moczopędne i środki uspokajające. Jeśli stosujemy tego typu leki powinniśmy dowiedzieć się do lekarza prowadzącego, czy nie powodują one alergii.
A kosmetyki?
Z fotoalergicznych surowców kosmetycznych - stosowanych np. do kremów, maści i masaży aromaterapeutycznych - należy wymienić niektóre olejki eteryczne np. bergamutowy (dodawany również do perfum), olejek z dziurawca, czy z arcydzięgla. Fotoalergizujące może być też picie naparów ziołowych z tychże ziół.
Czy możliwe jest alergiczne uczulenia na samo światło?
Tak, należy wziąć pod uwagę, że odczyny fotoalergiczne mogą pozostawiać nadwrażliwość na światło – tj. powodować powstawanie zmian pod wpływem samego promieniowania. Taka sytuacja dotyczy np. osób chorych na toczeń układowy, czy toczeń rumieniowaty (choroby uwarunkowane genetycznie w wyniku, których powstają w organizmie samoistnie substancje fototoksyczne, np. porfiryna). Dotyka też osoby cierpiące na brak syntezy melaniny – barwnika dającego skórze brązowy kolor opalenizny, tj. chorujące na fenyloketonurię i bielactwo wrodzone.
Czy preparaty przeciwsłoneczne mogą pomóc w ochronie przed uczuleniem na promienie UVA i UVB?
Tak, silne, nowoczesne preparaty w postaci kremów ochronnych o pełnym spektrum protekcji – chronią zarówno przed promieniowaniem UVB, jak i UVA. Profilaktyczne stosowanie tego typu preparatów zwłaszcza zawierających tlenek cynku, może zmniejszyć np. ryzyko przebarwień skóry. Wykazano też, że nie tylko zapobiegają one zmianom skórnym, lecz także mogą umożliwiać regenerację uszkodzeń. Z doświadczeń lekarzy wynika, że filtry ochronne są pomocne, zwłaszcza po odstawieniu leku.
Co czynić, aby nie dopuścić do uczulenia na słońce?
Najważniejszym zadaniem pacjenta jest sprawdzenie w ulotce informacyjnej leku (czy kosmetyku leczniczego) - tzw. interakcji i działań niepożądanych. O to samo należy też dokładnie wypytać lekarza. Niestety nie wszyscy pacjenci to czynią. Oczywistym jest, że kiedy już wiemy o zagrożeniu, ze strony słońca – powinniśmy w ciepłej porze roku unikać silnego napromieniowania. Jak to czynić? Należy unikać wystawiania odkrytego ciała na słońce oraz spacerów i załatwiania spraw w lecie w godzinach okołopołudniowych – tj. 11 – 15. A ponadto pomocna jest parasolka przeciwsłoneczna i kapelusz z obszernym rondem. Zachowanie środków ostrożności pozwoli uniknąć niepotrzebnych cierpień. Oczywiście, jeśli przyjmujemy wspomniane wyżej leki lub stosujemy kosmetyki - rezygnujemy z solarium i górskiego słońca w zimie.
koniec
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy
szachy - KOLAGEN_cito produkty na paznokcie - KOLAGEN_cito zmarszczki - KOLAGEN_cito wyścigi konne - KOLAGEN_cito krykiet - KOLAGEN_cito lifting twarzy - KOLAGEN_cito kolagen olx - KOLAGEN_cito odżywki do włosów - KOLAGEN_cito pastylki amolowe szałwia - Cukierki_Szalwiowe jedzenie lodów szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe cukierki - szałwia - Cukierki_Szalwiowe zielarka szałwia - Cukierki_Szalwiowe w zielarniach - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe zielarka szałwia - Cukierki_Szalwiowe lekarz radzi na gardło szałwia - Cukierki_Szalwiowe w aptekach - aronia - Cukierki_Aroniowe w aptekach - aronia - Cukierki_Aroniowe aronia - cukierki - Cukierki_Aroniowe zioła - aronia - Cukierki_Aroniowe aronia - cukierki - Cukierki_Aroniowe przeciw stresowi - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty z aronii - Cukierki_Aroniowe ziołowe specjały - aronia - Cukierki_Aroniowe apteka - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe specjały - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe produkty z pokrzywy - Cukierki_Pokrzywowe przeciw stresowi - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe pokrzywa - cukierki - Cukierki_Pokrzywowe poprawa przemiany materii - Cukierki_Pokrzywowe ładna skóra - Cukierki_Pokrzywowe co dobrego - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe zioła - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty z żeńszenia i imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe nowości - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe co dobrego - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe na odporność - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla sedniorów - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa co dobrego - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa produkty na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w aptekach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zioła - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe specjały - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa produkty na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe wspomaganie - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki z ziołami - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez zioła - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez przeciw stresowi - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe produkty - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez właściwości czarnego bzu - Cukierki_Czarny_Bez na odporność - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez zioła w cukierkach - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez przeciw stresowi - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe właściwości głogu - Cukierki_Glogowe ziołowe cukierki - cukierki głogowe - Cukierki_Glogowe produkty z głogu - Cukierki_Glogowe nowości z zielarni - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe dla sedniorów - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe specjały - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - melisa - Cukierki_Melisowe zioła w cukierkach - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - cukierki melisowe - Cukierki_Melisowe zielarnia - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - melisa - Cukierki_Melisowe dla sedniorów - melisa - Cukierki_Melisowe na wzmocnienie - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe specjały - waleriana - Cukierki_Walerianowe przeciw stresowi - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe cukierki - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe wspomaganie - waleriana - Cukierki_Walerianowe zioła w cukierkach - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości - waleriana - Cukierki_Walerianowe cukierki walerianowe - cukierki - Cukierki_Walerianowe nowości - waleriana - Cukierki_Walerianowe windsurfing - Dezodorant_SuperDeo produkty dla piłkarzy - Dezodorant_SuperDeo sprawdzony dezodorant - Dezodorant_SuperDeo dezodorant dla młodzieży - Dezodorant_SuperDeo żużel - Dezodorant_SuperDeo naturalny dezodorant - Dezodorant_SuperDeo szybownictwo - Dezodorant_SuperDeo nurkowanie z rurką - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook