Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Zuzanny, Joanny Wtorek 24. Maja 2022r
Alergia na jad owadów
Podczas pobytu na wczasach mężczyzna w średnim wieku został użądlony przez pszczoły. Po kilku minutach od użądlenia, zasłabł - towarzysząca mu żona nie mogła wyczuć tętna - po czym zaczął wymiotować. Osłabienie i wymioty trwały nie dłużej niż kwadrans, zanim powrócił do normalnej kondycji. 19-letnia młoda kobieta, spędzająca wakacje na Mazurach została użądlona przez osy. Wystąpił u niej duży obrzęk tkanki podskórnej w miejscu ukłucia, który zniknął dopiero następnego dnia pod wpływem preparatu przeciwhistaminowego.
Podobnych przypadków możemy się spodziewać w miesiącach letnich.
W klimacie umiarkowanym,jaki występuje w Polsce, najczęściej mamy do czynienia z reakcjami uczuleniowymi na jad owadów błonkoskrzydłych. Należą do nich pszczoły (użądlenia zdarzają się najczęściej na początku lata), wszechobecne osy (bardziej agresywne od pszczół - żądlą najczęściej w lipcu i sierpniu), a także, chociaż bardzo rzadko szerszenie i mało agresywne trzmiele. Dlaczego tak gwałtownie reagujemy na jad tych owadów? Czy możemy się przed reakcją na jad zabezpieczyć?
Czym jest jad owadów?
Jad wytwarzają robotnice i matki owadów. Służy on do walki z przeciwnikami, którymi są zarówno inne owady, jak i większe zwierzęta – człowiek też. Jad spływa wyżłobieniem w żądle, po wkłuciu go w skórę. Użądlenia os powodują podobne objawy, jak użądlenia pszczół.
Jakie składniki jadu wywołują reakcję alergiczną?
Stwierdzono, że w jadzie owadów występuje wiele substancji inicjujących reakcję uczuleniową organizmu. Należy do nich mellityna, wpływająca m.in. na uwalnianie mediatorów reakcji alergicznej – histaminy, aktywująca w specyficzny sposób komórki tuczne, lub apamina, specjalny peptyd degradujący komórki tuczne i wyzwalający wyrzut histaminy. W samym jadzie znajduje się również histamina, która jak wiemy wywołuje gwałtowną rekcję alergiczną.
Histamina i alergia
Jaka jest reakcja organizmu na alergen, jakim jest jad owadów?
Reakcja organizmu na jad owadów może być miejscowa, ograniczona do obrzęku i pokrzywki w miejscu użądlenia lub ogólna. Ta ostatnia może przejawiać się złym samopoczuciem, nudnościami, wymiotami, biegunką, bólem brzucha, zawrotami głowy, osłabieniem, a nawet chwilową utratą przytomności. Niektóre z tych objawów cechowały opisaną wyżej reakcję mężczyzny na jad pszczół.
Jak opiszemy przypadek mężczyzny, którego w czasie wakacji ukąsiła pszczoła?
W przypadku mężczyzny, jad spowodował typową reakcję ogólną – (anafilaktyczną) o średnim nasileniu. W drastycznych przypadkach dochodzi do tzw. wstrząsu anafilaktycznego ze spadkiem ciśnienia tętniczego, zapaścią, utratą przytomności. Niezbędna jest wówczas błyskawiczna interwencja lekarza ratująca choremu życie, gdyż w niektórych przypadkach może dojść do śmierci osoby uczulonej na jad.
Jak wygląda reakcja miejscowa na jad owadów?
Reakcja miejscowa objawia się zwykle bólem, pieczeniem, obrzękiem, przekrwieniem, świądem. Może to być niewielka i niezbyt dotkliwa lub też duża reakcja miejscowa. Jad os i pszczół pomimo pewnych różnic w składzie chemicznym ma zbliżone działanie i może spowodować duże odczyny miejscowe. Przypadek kobiety użądlonej jadem osy jest typowym przykładem znacznego nasilenia odczynu miejscowego. Odmienny charakter mają duże odczyny miejscowe polegające na utrzymującym się ponad dobę obrzęku, rumieniu i nacieku, mogące być wyrazem nadwrażliwości opóźnionej.
Czy występują niekiedy inne, niebezpieczne dla zdrowia objawy reakcji na ukąszenia owadów?
Do innych objawów alergii na jad owadów, niż wstrząs należą: duszność, katar, wysiew pokrzywki i biegunki. Czasami (rzadko) obserwuje się też zawał serca lub udar mózgu. Bardzo często u jednej osoby występują dwie, a niekiedy nawet i więcej tych dolegliwości, np. reakcja ogólna i odczyn miejscowy.
UWAGA!
Bezpośrednie działanie jadu na śluzówkę jamy ustnej, języka czy przełyku jest bardzo niebezpieczne dla każdego, gdyż może grozić uduszeniem!
Może się to zdarzyć, gdy przypadkiem, wraz z pożywieniem małe dziecko lub dorosły, do ust włoży osę, czy pszczołęNiezbędna jest natychmiastowa pomoc lekarska!!!
Czy substancje toksyczne z jadu są niebezpieczne dla zdrowia?
Niektóre objawy miejscowe to reakcja na toksyny jadu owadów. Ostry ból, szybko narastające zaczerwienienie i obrzęk, mający czasami średnicę do 10 cm, utrzymujący się do 24 godzin i dłużej to reakcja na substancje zawarte w jadzie. Jeżeli prawie jednoczesnych użądleń jest dużo (według jednych autorów ponad 50, według innych - ponad 150), to dochodzi do odczynów toksycznych, powodujących m.in. uszkodzenie nerek.
Jak się chronić przed ukąszeniami owadów?
Na łące czy w lesie trudno uniknąć kontaktu z owadami, ale powinniśmy stosować zasady niedrażnienia owadów. Należy też unikać chodzenia boso po trawie - ponieważ gniazda wielu gatunków rodziny osowatych nieraz lokowane są w jamach ziemnych. Starajmy się też eliminować z mieszkań osy. Wystarczy dokładne przykrywanie produktów żywnościowych, niezostawianie ich na wierzchu, szczególnie owoców i słodyczy i usuwanie z pobliża domostw zaczątków osich gniazd. Po drugie - jeśli jesteśmy szczególnie narażeni na ukąszenia pszczół i os - leczenie przyczynowe na ich jad polega na immunoterapii, czyli odczulaniu.
Kto powinien się odczulać na jad owadów?
Na użądlenia szczególnie narażeni są nie tylko wczasowicze, ale przede wszystkim rolnicy, ogrodnicy, a zwłaszcza pszczelarze. Reagują oni jednak znacznie słabiej, gdyż są w sposób naturalny – przez częste użądlenia – odczulani. Jak widać, jest to metoda bardzo skuteczna, a w przypadku medycznego zabiegu bezpieczna i bezbolesna. Chroni w 100 proc. przed działaniem jadu os i 75–80 proc. pszczół – od roku do 5 lat.
Kto może przepisać odczulanie?
Właściwym decydentem jest tylko lekarz-alergolog. Po przeprowadzeniu odpowiednich testów skórnych i oznaczeniu swoistych przeciwciał może stwierdzić, czy reakcja na jad owadów jest reakcją alergiczną (lub nie) - i w zależności od tego zalecić odpowiednie odczulanie. Jedno jest pocieszające. Nadwrażliwość na jad owadów jest procesem samoograniczającym, tzn. na każde następne użądlenie organizm na ogół – choć nie zawsze – reaguje słabiej.
Jak się zachować, jeśli stwierdzimy, że zostaliśmy użądleni przez osę, a uprzednie użądlenia nie powodowały silnego wstrząsu, a tylko ograniczoną reakcję miejscową?
Gdy użądli osa, pszczoła, czy inny równie groźny owad postępowanie zależy od rodzaju i nasilenia odczynu. Jeśli jest to kolejna, niewielka miejscowa reakcja ustrojowa (niewielki obrzęk, rumień i ból lub pieczenie) – po uprzednim dokładnym wyciągnięciu żądła wystarczą zimne okłady łagodzące ból i pieczenie. Można je robić także z specjalnych żeli przeciwobrzękowych, przeciwhistaminowych,lub zwykłej sody oczyszczonej zmniejszającej obrzęk.
Jak powinniśmy się zachować, jeśli jesteśmy alergikiem i po ukąszeniu przez osą czy pszczołę przechodzimy średni lub silny wstrząs anafilaktyczny?
W takim przypadku powinniśmy możliwie szybko udać się do lekarza. Wprawdzie nie zawsze niezbędne jest podawanie leków, - np. antyhistaminowych - konieczna jest jednak obserwacja. W ponad 50% przypadków odczyn uczuleniowy pojawia się prawie natychmiast, ale może on nastąpić także po kilku godzinach, a nawet dniach. Lekarz powinien też uwzględnić możliwość odczulania, które zabezpiecza przed wstrząsem anafilaktycznym.
Czy można się zabezpieczyć przed skutkami wstrząsu anafilaktycznego?
Alergicy zwykle noszą ze sobą niezbędne leki. Są to najczęściej preparaty antyhistaminowe. W razie ostrego uczulenia na jad owadów mogą się one okazać zbyt słabe. Dlatego w USA i niektórych krajach Europy lekarze zalecają specjalne zestawy leków przeciwwstrząsowych ratujących życie (jednym z nich jest adrenalina), które chory może sam sobie wstrzyknąć.
koniec
oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
curling - KOLAGEN_cito renomowany kolagen - KOLAGEN_cito zielarnie internetowe - KOLAGEN_cito mocne stawy - KOLAGEN_cito blizny - KOLAGEN_cito nurkowanie z rurką - KOLAGEN_cito wzmocnij stawy na nartach - KOLAGEN_cito nurkowanie z rurką - KOLAGEN_cito częsty kaszel przyczyny szałwia - Cukierki_Szalwiowe na kaszel palacza szałwia - Cukierki_Szalwiowe szałwia szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki z ziołami - szałwia - Cukierki_Szalwiowe co na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe przeziębienie leki szałwia - Cukierki_Szalwiowe przeciw stresowi - szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki z ziołami - szałwia - Cukierki_Szalwiowe zioła w cukierkach - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości - aronia - Cukierki_Aroniowe zioła - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe produkty - aronia - Cukierki_Aroniowe aronia - cukierki - Cukierki_Aroniowe aronia - cukierki - Cukierki_Aroniowe ziołowe cukierki - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe cukierki - aronia - Cukierki_Aroniowe poprawa przemiany materii - Cukierki_Pokrzywowe apteka - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe produkty z pokrzywy - Cukierki_Pokrzywowe zioła w cukierkach - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe produkty - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ładne włosy - Cukierki_Pokrzywowe produkty na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe pokrzywa - cukierki - Cukierki_Pokrzywowe co dobrego - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki ziołowe - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe dla sedniorów - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe co dobrego - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe zielarnia - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe dla całej rodziny - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe zioła w cukierkach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe wspomaganie - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki ziołowe - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zioła - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki z ziołami - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki czarny bez - cukierki - Cukierki_Czarny_Bez cukierki z ziołami - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki ziołowe - cukierki czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości z zielarni - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez właściwości czarnego bzu - Cukierki_Czarny_Bez produkty na odporność - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez na wzmocnienie - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe wspomaganie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe cukierki z ziołami - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe wspomaganie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe właściwości głogu - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na wzmocnienie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe w aptekach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na wzmocnienie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na wzmocnienie - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - melisa - Cukierki_Melisowe apteka - melisa - Cukierki_Melisowe apteka - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - melisa - Cukierki_Melisowe zielarnia - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - cukierki melisowe - Cukierki_Melisowe produkty z melisy - Cukierki_Melisowe co dobrego - waleriana - Cukierki_Walerianowe cukierki walerianowe - cukierki - Cukierki_Walerianowe co dobrego - waleriana - Cukierki_Walerianowe co dobrego - waleriana - Cukierki_Walerianowe zioła w cukierkach - waleriana - Cukierki_Walerianowe apteka - waleriana - Cukierki_Walerianowe dla sedniorów - waleriana - Cukierki_Walerianowe cukierki walerianowe - cukierki - Cukierki_Walerianowe squash - Dezodorant_SuperDeo wędkarstwo - Dezodorant_SuperDeo ranking dezodorant - Dezodorant_SuperDeo zielarnie internetowe - Dezodorant_SuperDeo dla piłkarzy - Dezodorant_SuperDeo najlepszy dezodorant - Dezodorant_SuperDeo skok w dal - Dezodorant_SuperDeo wyścigi konne - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.