Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Agnieszki, Jarosława Wtorek 21. Stycznia 2020r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Łysienie wskutek uszkodzeń włosów
Włosy wypadają wskutek uszkodzeń mechanicznych wywołanych sprzętem do czesania, żarem lokówek, krioterapią, arktycznym mrozem, itp. Do tego dochodzą uszkodzenia popromienne np. wskutek promieni UV, czy jonizujących Roentgena, toksyczny dymów i pyłów przemysłowych, itp

Typy uszkodzeń włosów powodujące ich wypadanie:
a/ Uszkodzenia i urazy mechaniczne – wywołane sprzętem do czesania powodującym szarpanie, wyrywanie, rozdwajanie, rozczepianie włosów, itp.);
b/ Uszkodzenia chemiczne włosów – toksynami pochodzącymi ze skażonego środowiska i żywności, jak też z kosmetyków i leków – np. żrące kwasy, wolne rodniki, czyli utleniacze (np. perhydrol) , metale ciężkie, itp.
c/ Uszkodzenia termiczne włosów, np. żarem lokówek, krioterapią, czyli arktycznym mrozem, itp.
d/ Uszkodzenia popromienne: np. wskutek promieni jonizujących Roentgena, wskutek ultrafioletowego promieniowania słońca oraz innych źródeł promieniowaniem elektromagnetycznym o dużej energii itp.



Rys 1. Budowa łodygi włosa – przekrój poprzeczny
W dużym powiększeniu widoczne: osłonka (otoczka), kora włosa i jego rdzeń

Urazy mechaniczne włosów
Uszkodzenia mechaniczne włosów to szczeliny, pęknięcia i rozczepienia ich łodyg. Uszkodzenia tego typu obejmują głównie:
- Osłonkę włosa, zwaną też powłoczką,
- Korę stanowiącą trzon nośny łodygi włosa. Dodajmy, że kora włosa jest upleciona ze sprężystych mikrowłókien i makrowłókien, które stabilizują łodygę.

Osłonka włosa chroni włókna kory przed uszkodzeniami
Osłonka włosa składa się z 5-10 warstw półprzezroczystych rogowych łusek z rogowego białka - keratyny. Mikroskopijne łuski są sprężyste, kwasoodporne i hermetycznie sklejone wodoodpornym lepiszczem z ceramidów i innych kleistych związków tłuszczowych. Osłonka chroni trzon nośny łodygi włosa, jego włóknistą korę przed urazami mechanicznymi, toksynami chemicznymi, jak też przed przemoknięciem i przesuszeniem. Łodyga włosa nie odwodniona jest elastyczna i nie łamliwa. Keratynowe łuski osłonki włosa są odporne na większość destrukcyjnych czynników środowiskowych, np. na promieniowanie UV, kwaśne deszcze, toksyczne spaliny i dymy przemysłowe, w tym na wolne rodniki tlenowe, metale ciężkie. Dzięki rogowej kwasoodpornej osłonce, jej hermetycznemu lipidowemu lepiszczu oraz otulinie z łoju wydzielanego przez gruczoły łojowe skóry włosy są dobrze chronione przed większością w/w czynników mogących spowodować ich uszkodzenie, złamania i wypadanie.

Uszkodzenie kory skutkują wypadaniem włosów
Kora włosa, jak już wspomnieliśmy wyżej składa się z długich i silnych włókien keratynowych. Włókna te powstałych na drodze ewolucji ze zrogowaciałych nitkowatych keratocytów – podstawowych komórek generowanych przez macierz włosa. Jej masa stanowi ok. 9/10 włosa. Jeśli spojrzymy na przekrój łodygi włosa, to kora jest smukło-walcowatą włóknistą otuliną bardzo cienkiego rdzenia. (Rys 1) Siła i sprężystość splotu włókien kory stabilizuje mechanicznie łodygę. Idealny stan kory, tj. brak szczelin, pęknięć i innych zmian degeneracyjnych decyduje o sile, urodzie i trwałości włosów. Jednak włókna kory chociaż mają wielką wytrzymałość na rozciąganie, to znacznie mniejszą na już wspomniane wyżej uszkodzenia mechaniczne, chemiczne, termiczne i wywołane promieniowaniem. W warstwie korowej mieści się o pewna ilość wody, która poprawia spoistość i elastyczność łodygi, a której deficyt sprzyja uszkodzeniom i łamliwości. Wszelkie uszkodzenia mechaniczne, chemiczne, termiczne i towarzyszące im zmiany degeneracyjne osłonki włosa i włókien kory włosa skutkują łamliwością włosów i ich stopniową utratą.

Łysienie wskutek mechanicznego uszkodzenia włosa
Częstymi przyczynami utraty włosów są błędy pielęgnacyjne powodujące mechaniczne uszkodzenie łodygi włosa. Nieumiejętne czesanie i wadliwy sprzęt fryzjerski to typowe okoliczności uszkodzeń. Najczęstsze formy uszkodzeń włosa to: jego złamanie, wyrwanie, rozszczepienie, spętlenie (węzłowatość, pętlicowatość), itp. Wadami sprzętu pielęgnacyjnego, które wywołują w/w uszkodzenia i pozbawiają nas włosów to zbyt wąsko-szczelinowe grzebienie, za ostre kolce grzebieni i szczotek raniące skórę i wyrywające włosa. Rzadziej, ale jednak tracimy również włosy podczas snu wskutek tzw. nawykowego poruszania głową; a u niemowląt, wskutek częstego wycierania części potylicznej.

Czynniki chemicznej destrukcji włosa
Lista czynników chemicznej destrukcji łodygi włosa jest liczna. Są to żrące kwaśne substancje, takie jak: a/ sole metali i kwasy organiczne; b/ metale ciężkie – rtęć, ołów, kadm, tal, itp.; c/ wolne rodniki tlenowej (utleniacze, oksydanty) unoszące się w dymach, oparach i spalinach, itp. Część tych toksyn chemicznych pochodzi z zanieczyszczeń środowiska, inne z kosmetyków oraz z terapii i leków stosowanych miejscowo na skórę. A oto typowy przykład zatrucia metalem ciężkim – rtęcią. W styczniu 2010 w pokoju dziecinnym rodziny Lausów z Niemiec przewróciła się lampka nocna i jej energooszczędna rtęciowa świetlówka uległa stłuczeniu. Trzy tygodnie później rodzice zaobserwowali u swego 4-letniego syna Maxa obfite wypadanie włosów. Z czasem chłopiec całkowicie stracił włosy i brwi, a co gorsza pojawiły się u niego drgawki i problemy z oddychaniem. Jedynym ratunkiem była seria zabiegów chelatacji eliminująca rtęć z organizmu. Dlaczego energooszczędna zalecana w Europie świetlówka pozbawiła dziecko włosów i zagroziła jego życiu? Otóż w zapalonej świetlówce wysoce toksyczna rtęć przechodzi w stan gazowy, czyli wskutek stłuczenia z łatwością zakaża pomieszczenie. Ostre zatrucie oparami rtęci może prowadzić do zapalenia płuc i oskrzeli, niewydolności krążenia, uszkodzenia nerek i układu nerwowego. Długotrwałe wdychanie małych ilości rtęci prowadzić może do wypadania zębów, drżenia kończyn, upośledzenia pamięci i zmian osobowości. [5]
Poważnym zagrożeniem dla włosów są niektóre składniki kosmetyków. Przykładowo bithionol – składnik niektórych mydeł, szamponów i kremów do golenia – wywołuje alergie skórne i obrzęki naczynioruchowe. Składnik płynu do trwałej ondulacji płynach do trwałej ondulacji – tioglikolan amonowy – przewlekle stosowany degeneruje włókna kory włosa, co skutkuje rozszczepami i łamliwością łodyg włosów. Silna substancja przeciwłupieżowa sprzedawana bez recepty – siarczek selenu – może spowodować wypadanie włosów. Jednak największym zagrożeniem dla trwałości włosów są silne środki rozjaśniające, na czele z nadtlenkiem wodoru (perhydrolem). Ten popularny utleniacz i zarazem „kosmetyk” rozjaśnia melaninę ciemny pigment włosa. Jednocześnie niszczy włókna kory włosów. Włosy po którymś zabiegu utleniania stają się słabe i łamliwe, wskutek tego wiele wypada.

Termiczne uszkodzenia włosów
Niewiele mniej szkodliwe są fryzjerskie trwałe ondulacje utrwalające fryzurę żarem bardzo wysokiej temperatury. Mniej destrukcyjne, lecz niekorzystne jest długotrwałe „smażenie” włosów w tropikalnym słońcu, czy też „przepieczenie” w saunie. Zbyt wysoka temperatura najpierw zbytnio przesusza korę włosa, co skutkuje łamliwością łodygi. Potraktowanie włosów żarem lokówek degeneruje „zygzakowatą” i dlatego silną i sprężystą strukturę keratyny w mocno wydłużoną (liniowo) i dlatego „ścieniałą” i znacznie słabszą. Podobnie niekorzystna jest bardzo niska temperatura powodująca tzw. łysienie arktyczne. Analogicznie działa na włosy wrzącą woda, czy przegrzana para wodna o wysokiej temperaturze, itp.

Uszkodzenia popromienne włosów
Uszkodzenia popromienne włosów wywołują promienie jonizujących Roentgena, ultrafioletowe promieniowanie słońca, różnorodne promieniowanie elektromagnetyczne o dużej energii, emisje elektronów o wielkiej energii, itp. Podkreślmy już na wstępie, że nadmierne promieniowanie tego typu powoduje u ludzi chorobę popromienną o nasileniu zależnym od otrzymanej dawki. Popromienne uszkodzenia włosów są pochodną tzw. popromiennego zapalenia skóry. Zagrożeni tego typu uszkodzeniami są przede wszystkim pacjenci onkologiczni (stosujący radioterapię jonizującymi promieniami Roentgena) oraz diagnostycy i radiolodzy specjalizujących się w radioterapii oraz pracownicy stosujący ją w celach diagnostycznych (pracownie tomografii komputerowej oraz rentgenowskie). Wyróżnia się zwykle 2 typy popromiennego zapalenia skóry – zapalenie ostre i przewlekłe. W ostrym zapaleniu, wynikłym z dużej jednorazowej dawki promieniowania – objawy uszkodzenia pojawiają się w przeciągu godzin lub dni. W zależności od czasu trwania oraz wielkości dawki objawy mogą ograniczać się do zaczerwienienia, pieczenia lub przybrać postać rozległych pęcherzy lub głębokich bolesnych owrzodzeń. Jeśli zmiany skórne obejmują głowę pojawić się mogą ogniska wyłysienia. Zapalenie przewlekłe generuje objawy w ciągu kilku lat po wchłonięciu krytycznej dawki promieniowania jonizującego. Objawem jest postępujący zanik struktur naskórka i tkanki podskórnej, w tym włosów(!) i gruczołów łojowych skóry. Dodajmy, że zmiany popromienne wywołują dysfunkcyjne mutacje genetyczne w komórkach ustroju, które utrudniają ich podział lub je wręcz zabijają. Prowadzi to do zaburzeń wielu czynności fizjologicznych, chorób nowotworowych krwi (białaczki) a po przekroczeniu krytycznej dawki promieniowania, do zgonu. [8,9]

Piśmiennictwo
  1. Łysienie androgenowe u mężczyzn – czy warto leczyć? Andrzej Langner, Marcin Ambroziak; Przew Lek, 2002, 5, 4, 46-50
  2. Zmiany w rozmieszczeniu włosów u kobiet w okresie pomenopauzalnym Beata Imko-Walczuk, Agnieszka Cegielska, Monika Głombiowska; Przegl Dermatol 2012, 99, 62–67
  3. Wpływ cyklofosfamidu i flukonazolu na cykl włosowy na modelu zwierzęcym – problem łysienia polekowego Małgorzata Latusek, Ligia Brzezińska-Wcisło; Przegl Dermatol 2013, 100, 16–25
  4. Leczenie ogólne łysienia plackowatego; Magdalena Łuczak, Tomasz Łuczak, Czanita Cieścińska, Rafał Czajkowski Przegl Dermatol 2013, 100, 53–58
  5. Gazeta Wyborcza, "Żarówkowi Ściemniacze"; 25 sierpnia, 2013r
  6. MAŁA ENCYKLOPEDIA MEDYCYNY PWN, 1999 s 454
  7. Portal - http://zdrowie.mylekarze.pl/choroby/328-lysienie-po-chorobach-zakaznych-zatruciach-lekach
  8. http://www.szkolnictwo.pl/szukaj,Choroba_popromienna
  9. [2] Portal Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14 http://www.ihit.waw.pl/radioterapia-chloniakow-nieziarniczych.html Macmillan Cancer Support [2010]. Niniejsza publikacja oparta jest na informacji opublikowanej na stronie www.macmillan.org.uk przez Macmillan Cancer Support, 89 Albert Embankment, London SE1 7UQ, United Kingdom. Macmillan nie ponosi odpowiedzialności za dokładność niniejszego tłumaczenia, ani za kontekst, w jakim treści te się ukazują. Pełną odpowiedzialność za tłumaczenie ponosi Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14, Warszawa, Polska. [2a] Podstawy chemioterapii nowotworów – publikacja www Oddziału Chemioterapii Kliniki Onkologii Akademii Medycznej w Poznaniu - http://www.oncology.am.poznan.pl/studenci/podstawy/Podstawy_chemioterapii_nowotworow.pdf
  10. Wikipedia


oprac. mgr Edward Ozga Michalski
linki sponsorowane, reklamy
rugby - KOLAGEN_cito motocross - KOLAGEN_cito koszykówka uliczna - KOLAGEN_cito piękne ciało - KOLAGEN_cito zalety kolagenu - KOLAGEN_cito jędrne usta - KOLAGEN_cito łagodzenie zmarszczek - KOLAGEN_cito dobre produkty z kolagenem - KOLAGEN_cito na kaszel palacza szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze w aptece szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki z ziołami - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na przeziębienie szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe produkty szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe cukierki - szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki z ziołami - szałwia - Cukierki_Szalwiowe przeziębienie leki szałwia - Cukierki_Szalwiowe dla całej rodziny - aronia - Cukierki_Aroniowe cukierki ziołowe - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe cukierki - aronia - Cukierki_Aroniowe na wzmocnienie - aronia - Cukierki_Aroniowe apteka - aronia - Cukierki_Aroniowe przeciw stresowi - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe produkty - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty z aronii - Cukierki_Aroniowe cukierki z ziołami - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe dla całej rodziny - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe apteka - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe dla całej rodziny - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe w aptekach - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe dla sedniorów - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe specjały - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe w aptekach - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe zielarnia - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe dla sedniorów - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe nowości z apteki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe żeńszeń imbir - cukierki - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty na odporność - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe dla całej rodziny - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe dla całej rodziny - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe aloes trawa cytrynowa - cukierki - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa apteka - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa co dobrego - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zielarnia - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe specjały - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa nowości - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa aloes trawa cytrynowa - cukierki - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w aptekach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki czarny bez - cukierki - Cukierki_Czarny_Bez cukierki ziołowe - cukierki czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe specjały - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe specjały - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez właściwości czarnego bzu - Cukierki_Czarny_Bez przeciw stresowi - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki czarny bez - cukierki - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe cukierki - cukierki głogowe - Cukierki_Glogowe zioła - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe produkty - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe produkty - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na wzmocnienie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na odporność - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na wzmocnienie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe w zielarniach - melisa - Cukierki_Melisowe cukierki z ziołami - melisa - Cukierki_Melisowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe specjały - melisa - Cukierki_Melisowe nowości - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe specjały - melisa - Cukierki_Melisowe nowości z apteki - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - waleriana - Cukierki_Walerianowe zioła w cukierkach - waleriana - Cukierki_Walerianowe na odporność - waleriana - Cukierki_Walerianowe cukierki walerianowe - cukierki - Cukierki_Walerianowe ziołowe specjały - waleriana - Cukierki_Walerianowe dla całej rodziny - waleriana - Cukierki_Walerianowe cukierki ziołowe - cukierki walerianowe - Cukierki_Walerianowe ziołowe produkty - waleriana - Cukierki_Walerianowe gra w kręgle - Dezodorant_SuperDeo skoki narciarskie - Dezodorant_SuperDeo wspinaczka - Dezodorant_SuperDeo szermierka - Dezodorant_SuperDeo szybownictwo - Dezodorant_SuperDeo szachy - Dezodorant_SuperDeo sprint - Dezodorant_SuperDeo biegi na przełaj - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook