Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Mikołaja, Stanisława Środa 13. Listopada 2019r
linki sponsorowane, reklamy
Wapń dobrze przyswajany
Warunkiem prawidłowego wzrostu kości u dzieci i wysokiej wytrzymałości kośćca na złamania w wieku późniejszym jest dobra przyswajalność wapnia z diety. Organizm wchłania ten biopierwiastek w jelitach i wykorzystuje do budowy silnych kości, kręgosłupa i zębów.
Gdy organizm przyswaja za mało wapnia zaburzeniu ulegają:
  • wzrost kośćca u dzieci u młodzieży
  • konsolidacja masy i siły kości, co ma miejsce nawet do 35 roku życia
  • stabilizacja tkanki kostnej w wieku dojrzałym
Przyczyną niedoboru wapnia w kościach może być:
  • dieta uboga wapń i/lub bogata w substancje blokujące przyswajanie
  • dieta uboga w witaminy wspomagające przyswajanie (D,C), niektóre minerały, itp.
  • zaburzenia i choroby układu trawiennego utrudniające przyswajanie
  • zaburzenia hormonalne spowodowane chorobami i starzeniem się
  • okresowe wzmożone wydalanie minerału z organizmu spowodowane chorobami ustrojowymi
1. PRZYSWAJALNOŚĆ WAPNIA Z DIETY W JELITACH

Przyswajalność wapnia z diety zależy od:
  • ilości wapnia w diecie i tzw. biodostępności
  • obfitości w diecie witamin (D,C) i innych substancji wspomagających przyswajanie
  • aktualnego zapotrzebowania organizmu (wiek, niedobory)
  • obecności w diecie substancji blokujących przyswajanie wapnia
  • uwarunkowań wieku i zdrowia
Ilość wapnia w diecie
Produktami szczególnie zasobnymi w wapń są mleko, sery twarde, twarogi, fermentowane napoje mleczne – jogurt, kefir, maślanka, itp. Ponadto łatwo przyswajalny wapń zawierają ryby w konserwach (zjadane z ośćmi! - sardynki, szprotki, itp.).
Biiodostępność minerału
Szczególnie cenne dla naszych kości są związki wapnia ze słabymi kwasami organicznymi – tzw. chelaty - mleczany, glukoniany, cytryniany, laktoniany. W kontekście taniej wysokowapniowej diety – chylatów jest najwięcej w mleku i jego przetworach (mleczany i laktoniany). Wapń „mleczny” jest zwykle najlepiej wchłaniany w przewodzie pokarmowym. (Wyjątkiem są osoby uczulone lub nietolerujące składników mleka.
Wspomagacze jelitowego wchłaniania wapnia to:
  • witamina D
  • niektóre białka - tzw. aminokwasy zasadowe w optymalnej ilości
  • kwaśne środowisko jelitowe – najlepiej zakwaszone przez kwasy organiczne, które wiążąc się z wapniem ułatwiają jego transport przez ścianę jelit - np. kwas cytrynowy, mlekowy, asparaginowy, itp.
  • kwasy żółciowe
  • obecność laktozy (dwucukier zawarty w mleku)
Rola witaminy D w jelitowym wchłanianiu wapnia
Wchłanianie wapnia uzależnia aktywna postać witaminy D - hormon zwany kalcytriolem oraz parathormon - PTH - wytwarzany przez gruczoły przytarczyczne. Ten ostatni zwiększa wchłanianie zwrotne wapnia z nerek, a przede wszystkim zwiększa wytwarzanie aktywnej postaci witaminy D - kalcytriolu. Oba regulatory wchłaniania wapnia działają wspólnie - toteż obecność obu z nich, we właściwej ilości, jest niezbędna. Chociaż uważa się, że głównym stymulatorem wchłaniania wapnia w jelitach jest aktywna postać witaminy D (hormon 1,25(OH)2D,).
Samoistne wytwarzanie witaminy D może nie wystarczać!
Podstawowym źródłem witaminy D jest jej synteza z cholesterolu w skórze – pod wpływem promieniowania UV (światła słonecznego!). Jednak w skali roku wytwarzanie tej formy witaminy D jest w naszej szerokości geograficznej niewystarczające!
Synteza skórna może zaspokoić zapotrzebowanie na witaminę D tylko od maja do września!
Pokarmowe źródła witaminy D
Istotne fizjologicznie ilości tej witaminy występują w tłustych rybach morskich (sardynki, szproty, śledzie, itp.) i tłuszczu rybim (tran!). Ponadto zasobne w Wit. D jest żółtko jaj oraz wątroby ssaków i ptaków. Jednak popularność konsumpcji witaminy D z w/w naturalnych źródeł jest niewystarczająca.
Zapotrzebowanie na witaminę D jest najważniejsze u dzieci i wynosi:
  • u wcześniaków -1200 U/dobę;
  • u niemowląt - 800 U/dobę
  • u dzieci starszych - 400 U/dobę.
Za optymalny okres suplementacji witaminą D u dzieci uważa się czas: od września do kwietnia. Dotyczy to dzieci począwszy od 2 do 18 roku życia.
2. PRZYSWAJANIE WAPNIA PRZEZ KOŚCI
Stopień „uwapnienia” kości – ich mineralizacja – ma decydujący wpływ na ich masę (gęstość) i zarazem na twardość i sztywność. Mineralizacja zależy w pierwszym rzędzie od zasobności w diecie łatwo przyswajalnego wapnia. Po drugie od zasobności w diecie (i później w płynach ustrojowych) soli fosforu oraz witamin D i C. Ponadto od optymalnego stężenia w diecie i w płynach ustrojowych otaczających tkankę kostną jonów następujących mikroelementów: magnezu, fluoru, cynku. Wszystkie te biopierwiastki współdziałają w tworzeniu nowej tkanki kostnej.
Składniki diety warunkujące przyswajanie wapnia przez kość:
  • fosfor – odpowiednia ilość!
  • witamina D
  • witamina C
  • odpowiednia ilość białka
  • magnez i inne biopierwiastki śladowe
Rola fosforu
Niezbędnym składnikiem kośćca są sole fosforowo-wapniowe. Jak wiemy - konstrukcja nośna kości złożona jest w ok. 65 % z kompleksowego związku węglanu wapnia i fosforanu wapnia (hydroksyapatytów) . W warunkach prawidłowych zachodzi stała wymiana wapnia i fosforu między kością a pulą soli tych pierwiastków dostarczaną: a/ w diecie – b/ przyswojoną w jelitach - i c/ zawartą we krwi. Zjawisko to jest najbardziej intensywne u organizmów młodych w okresie ich szybkiego wzrostu. Trzeba jednak wiedzieć, że proces wbudowywania wapnia w tkankę kostną przebiega prawidłowo jeżeli w ustroju stosunek wapnia do fosforu wynosi 1:1.
Witamina D pobudza komórki kościotwórcze
Witamina D (cholekalcyferol) nie tylko ułatwia wchłanianie wapnia, ale dodatkowo pobudza tworzenie tkanki kostnej. Dostarczana jest organizmowi w niewielkich ilościach wraz z pożywieniem, oraz częściowo pochodzi z samoistnej (endogennej) syntezy w skórze. Odgrywa ważną rolę nie tylko w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu, ale działając poprzez swoiste receptory zlokalizowane na wielu komórkach uczestniczy w regulacji metabolizmu tkanki kostnej, funkcji mięśni i układu odpornościowego. Należy wiedzieć, że podawanie samej witaminy D, bez suplementacji wapnia, nie przynosi efektu przyrostu tkanki kostnej.
Witamina C wspomaga budowę kolagenu – ważnego składnika kości.
Tak, to nie pomyłka. Wiemy już, że kolagen - podstawowe białko tkanki łącznej – posiada silne włókna, które owijają się wokół kryształów soli wapnia - tworząc najsilniejszą ze znanych w przyrodzie konstrukcję nośną kości. Jeśli jednak organizm otrzymuje za mało witaminy C - kwasu askorbinowego – powstają włókna kolagenu wadliwe i słabe. Zbudowane z nich struktury konstrukcyjne kości, (W TYM ZĘBY!) są kruche i łamliwe! Toteż w codziennym procesie odnowy kości obecność witaminy C jest tak ważna. Co istotne – im większy niedobór witaminy C – tym mniejsze przyswajanie wapnia! Czyżby organizm sam się bronił przed „złym produktem finalnym” ograniczając przyrost tkanki kostnej? Niestety deficyt witaminy C upośledza także wytrzymałość i jakość funkcjonalną innych ważnych elementów kośćca – chrząstkę stawową, szkliwo zębów, itp.
Białko warunkuje przyswajanie wapnia
Białka to wielkie złożone biomolekuły (polimery) zbudowane z kilkudziesięciu do kilkuset aminokwasów. Aminokwasy są słabymi kwasami organicznymi, które bardzo korzystnie dla organizmu wiążą cząsteczki wapnia – ułatwiając tym ich transport w organizmie. Więź chemiczna pomiędzy wapniem a resztą kwasową ma bowiem stosunkowo niewielki potencjał, ale zarazem taki, który nie daje się zbyt łatwo przypadkowo „rozerwać”. Sprawia to, że co sprawia, że ten niewielki potencjał elektryczny nie stanowi przeszkody do przeniknięcia przez „odpychająco” naładowane ścianki jelit, a jednocześnie jest dość silny, aby stabilnie transportować wapń we krwi oraz magazynować go w organizmie. Dzięki tym własnościom łatwe jest też usuwanie szkodliwego nadmiaru. Dlatego długotrwała dieta ubogobiałkowa – pomimo dużej zawartości wapnia w pożywieniu – może doprowadzić do niedoborów tego minerału we krwi i w kościach. Ponadto niektóre aminokwasy dostarczane w diecie (tj. egzogenne) – np. lizyna, arginina – tworzą ważne enzymy regulujące i ułatwiające proces wchłaniania i transportu Ca przez jelita.
Ważny dla przyswajania wapnia jest magnez
Magnez jest wręcz niezbędny do prawidłowego przyswajania wapnia w kości. Aktywizuje syntezę kolagenu, proces kostnienia - pobudza wiele enzymów, które uczestniczą w budowie kości. Ponadto stymuluje komórki kościotwórcze do wbudowywania wapnia w strukturę kośćca. Jest też ważnym elementem struktury kości i zębów. Wszakże połowa z ok. 30 g ustrojowej puli magnezu to ważny składnik „rusztowania” tkanki kostnej – czyli kryształów soli wapniowo-fosforowych. Magnez wchodzi również w skład szkliwa zębów, podnosząc odporność na próchnicę. Słowem, nie tylko niedobór wapnia – ale magnezu osłabia kości i zęby. Ale uwaga! Wapnia organizm powinien otrzymywać ok. dwukrotnie więcej, niż magnezu. Bowiem wysoki nadmiar magnezu wobec wapnia spowoduje wydalanie Ca z moczem.
Ogólne warunki dobrej mineralizacji kości u dziecka:
  • prawidłowa dieta – zasobna w wapń, fosfor, witaminę D, witaminę C, magnez i inne biopierwiastki śladowe
  • prawidłowe działanie mechanizmów fizjologicznych - enzymatycznego, hormonalnego, narządów wydalania (nerek), itp.
  • nie występowanie chorób ustrojowych, genetycznych, itp. wpływających na gospodarkę wapniem
3. BARIERY WCHŁANIANIA WAPNIA

Bariery jelitowego wchłanianie wapnia:
  • fizjologiczna bariera jelitowa
  • niestrawne i antagonistyczne związki chemiczne z pokarmów
  • uczulenie i nietolerancja na składniki pokarmowe z mleka
  • niektóre choroby
Fizjologiczna bariera jelitowa ogranicza wchłanianie wapnia
Przyswajanie wapnia z diety nie jest nieograniczone, gdyż nadmiar wapnia w płynach ustrojowych szkodzi zdrowiu - może tworzyć kamienie w pęcherzu żółciowym, kamienie nerkowe, itp. Dlatego u każdego zdrowego człowieka istnieje tzw. bariera jelitowa regulująca ilość wchłanianego wapnia. Bariera ta ogranicza wchłanianie wapnia z wysokowapniowej diety do ok. 30%. Dalsze zwiększanie puli wapnia w diecie ponad optymalnie przyswajalną normę tylko nieznacznie zwiększa jego wchłanianie. Pozostała, niewchłonięta część wapnia jest wydalana głównie z kałem (ok. 70-90%); oraz z moczem przez nerki.
Bariera niestrawnych związków chemicznych z pokarmów
Wapń po dostaniu się do jelita cienkiego wiąże się z niektórymi substancjami zawartymi w codziennej diecie w niestrawne związki lub jest już z nimi uprzednio w ten sposób związany chemicznie. Przykładem są kwasy szczawiowe, fitynowe, uronowe - obecne w wielu warzywach, które reagują chemicznie z wapniem mlecznym tworząc nieprzyswajalne sole wydalane z kałem. Eliminują wapń również niektóre produkty zbożowe, tłuszcze nasycone oraz nadmiar białka zwierzęcego. Przykładowo obfitość tłuszczy upośledza wchłanianie wapnia, ponieważ może on tworzyć z kawasami tłuszczowymi trudno rozpuszczalne mydła.
Lista składników diety blokujących wchłanianie wapnia:
  • szczawiany – obecne w liściach wielu roślin – np. szczaw, botwinka, itp.
  • fityniany - obecne w niektórych przetworach zbożowych z pełnego przemiału (płatki owsiane, jęczmienne, mąka żytnia, itp.) oraz w roślinach strączkowych
  • kwasy uronowe, których zawartość waha się od 10% w niecelulozowej frakcji włókna roślinnego do 40% w warzywach i owocach.
  • niestrawny błonnik zawierający tzw. celulozy, hemicelulozy, ligniny, itp. (fasola, groch, nasiona lnu, otręby pszenne, itp.
  • nadmiar tłuszczów nasyconych w diecie
  • nadmiar białka zwierzęcego
Alergia na białko mleka krowiego
Ważną barierą wchłaniania wapnia u dzieci (rzadziej u dorosłych) jest uczulenie na białko mleka krowiego. mi alergikami!). Ocenia się, że ta choroba dotyka od 0,5 do 4% niemowląt a jej nasilenie maleje widocznie wraz z wiekiem. Alergenność mleka można nieco zmniejszyć wskutek podgrzania. Natomiast mleko poddane fermentacji, (jogurt lub fermentowane sery) nie traci uczulających własności gdyż, struktura białka zmienia się w małym stopniu.
Nietolerancja na cukier mleczny – laktozę
Dolegliwość ta wynika z braku w jelitach enzymu LAKTAZY - trawiącego cukier mleczny (laktozę). Laktoza jest tzw. dwucukrem znajdującym się w mleku w dużej obfitości. Cukier ten jest dobrze trawiony i wchłaniany, jeśli nie brakuje wymienionego wyżej specjalnego enzymu - laktazy. U osób u których brakuje enzymu - cukier ten po przejściu do jelita grubego podlega gwałtownej fermentacji, z uwalnianiem dużych ilości gazów jelitowych. Skutkuje to kłopotliwymi wzdęciami i bólami brzucha oraz biegunką.
Pokarmy, używki i leki zaburzające wchłanianie wapnia
Do listy popularnych substancji zaburzających metabolizm wchłaniania wapnia zalicza się min. mocną kawę, herbatę, środki uspokajające, antybiotyki (głownie z grupy tetracyklin), środki antykoncepcyjne, leki przeciwdrgawkowe. Ponadto utrudniają wchłanianie wapnia związki glinu, fosforu, nadmiar magnezu i potasu oraz stront.
Inne bariery jelitowego wchłaniania wapnia
  • alkalizacja (odkwaszenie) treści pokarmowej, co ma miejsce przy stosowaniu niektórych leków (osłaniających śluzówkę żołądka)
  • nadmierny rozrost flory jelitowej, co ma miejsce u niemowląt karmionych sztucznie mieszankami na bazie mleka krowiego (wapń jest u nich wydalany w większej ilości z przewodu pokarmowego w postaci nierozpuszczalnych soli wapnia z kałem) (12)
  • nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu
Choroby jelit a wchłanianie wapnia
W przypadku chorób jelit (np. owrzodzenia dwunastnicy, jelita drażliwe, choroby Crohna, itp.) dobrze jest wiedzieć, jaki to spowoduje wpływ na biodostępnośc wapnia. Otóż najszybsze wchłanianie wapnia odbywa się w dwunastnicy, a następnie w kolejności w jelicie czczym, jelicie krętym i okrężnicy (jelito grube). Jednak największe ilości wapnia wchłaniane są w jelicie krętym (63%), następnie w jelicie czczym (23%) i dwunastnicy (15%), a jedynie nieznaczna ilość absorbowana jest do krwi w żołądku i okrężnicy.
Polecany preparat apteczny
Calcium Junior - przenaczony jest dla dzieci od czwartego roku życia jako uzupełnienie codziennej diety w wapń, witaminę D i witaminę C
OPRAC. mgr Maciej Michalski
linki sponsorowane, reklamy
na odporność - KOLAGEN_cito aerobik - KOLAGEN_cito zmarszczki u kobiet - KOLAGEN_cito surfing - KOLAGEN_cito lifting piersi - KOLAGEN_cito kłopotliwe rozstępy - KOLAGEN_cito cera - KOLAGEN_cito lekkoatletyka - KOLAGEN_cito na kaszel suchy i mokry szałwia - Cukierki_Szalwiowe na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe zioła - szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości z apteki - szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki z ziołami - szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze na kaszel szałwia - Cukierki_Szalwiowe produkty na odporność - aronia - Cukierki_Aroniowe zioła - aronia - Cukierki_Aroniowe w zielarniach - aronia - Cukierki_Aroniowe w aptekach - aronia - Cukierki_Aroniowe na odporność - aronia - Cukierki_Aroniowe w zielarniach - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe wspomaganie - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe produkty - aronia - Cukierki_Aroniowe przeciw stresowi - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe cukierki z ziołami - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe właściwości pokrzywy - Cukierki_Pokrzywowe ładne paznokcie - Cukierki_Pokrzywowe oczyszczenie organizmu - Cukierki_Pokrzywowe zioła w cukierkach - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe właściwości pokrzywy - Cukierki_Pokrzywowe nowości z zielarni - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe cukierki z ziołami - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki z ziołami - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe wspomaganie - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe wspomaganie - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe na odporność - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe co dobrego - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty z żeńszenia i imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zioła - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa na wzmocnienie - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zielarnia - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla całej rodziny - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa co dobrego - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa przeciw stresowi - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki z ziołami - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla całej rodziny - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki czarny bez - cukierki - Cukierki_Czarny_Bez co dobrego - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki ziołowe - cukierki czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez co dobrego - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla sedniorów - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki z ziołami - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez produkty z głogu - Cukierki_Glogowe nowości z apteki - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe cukierki z ziołami - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe produkty - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe w zielarniach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe nowości - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe specjały - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe wspomaganie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe przeciw stresowi - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - melisa - Cukierki_Melisowe nowości z apteki - melisa - Cukierki_Melisowe cukierki z ziołami - melisa - Cukierki_Melisowe zielarnia - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - melisa - Cukierki_Melisowe nowości - melisa - Cukierki_Melisowe dla sedniorów - melisa - Cukierki_Melisowe cukierki ziołowe - cukierki walerianowe - Cukierki_Walerianowe na wzmocnienie - waleriana - Cukierki_Walerianowe zioła - waleriana - Cukierki_Walerianowe cukierki z ziołami - waleriana - Cukierki_Walerianowe co dobrego - waleriana - Cukierki_Walerianowe co dobrego - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości z zielarni - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe wspomaganie - waleriana - Cukierki_Walerianowe siatkówka - Dezodorant_SuperDeo sprint - Dezodorant_SuperDeo żużel - Dezodorant_SuperDeo kajakarstwo - Dezodorant_SuperDeo produkty dla biegaczy - Dezodorant_SuperDeo jazda na snowboardzie - Dezodorant_SuperDeo hokej na lodzie - Dezodorant_SuperDeo biegi na przełaj - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook