Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Nikodema, Albina Niedziela 15. Września 2019r
linki sponsorowane, reklamy
Artretyzm (dna)
Już Hipokrates zauważył, że artretyzm (dna, skaza moczanowa) – uzależniony jest od „szkodliwych dla ustroju wytworów (kwaśnych) przemiany materii”, które mają wielki wpływ na jego przebieg i leczenie. Dwie cechy charakteryzują to schorzenie: okresowe ataki bólu w stawach i podwyższenie poziomu kwasu moczowego we krwi . Bóle w stawach są przyczyną, że większość chorych błędnie utożsamia artretyzm z reumatyzmem.

Artretyzm jest to przewlekła choroba przemiany materii.
Istotą choroby jest odkładanie się kwasu moczowego i jego soli w tkance łącznej, zwłaszcza w stawach (kości, chrząstek, torebek stawowych) w postaci tzw. guzków artretycznych. Guzki te, wielkości ziarna pieprzu, a nawet grochu czy fasoli – powodują obrzmienia i zniekształcenia stawów.


Rys. 1
Obrzmienia i zniekształcenia stawów dłoni wskutek artretyzmu

Przyczyna zmian artretycznych - kwas moczowy
Kwas ten wytwarza się w ustroju z tzw. zasad purynowych (puryn), które pochodzą z pokarmów lub przemian ustrojowych. Kwas moczowy, jakkolwiek trudno rozpuszczalny w wodzie, wydalany jest sprawnie przez nerki i gruczoły potowe. Przy pewnych schorzeniach (np. nerek lub obniżonej sprawności wydzielniczej potu) może nastąpić niecałkowite jego wydalanie z odkładaniem się w stawach i tkance chrzęstnej.

Artretyzm atakuje najczęściej smakoszy, osoby lubiące dużo i wykwintnie zjeść oraz prowadzące siedzący tryb życia.
Choroba występuje głównie w klimacie umiarkowanym. Na Dalekim Wschodzie i w krajach tropikalnych, np. wśród Murzynów, jest prawie nie znana. Atakuje częściej mężczyzn i członków jednej rodziny w kilku pokoleniach, co może przemawiać za jej dziedzicznością lub wpływem błędnych nawyków żywieniowych. Udowodniono, że artretyzm jest następstwem niewłaściwego odżywiania z nadmiarem posiłków bogatych w związki purynowe oraz nadużywania napojów alkoholowych.

Choroba rozpoczyna się przeważnie przed czterdziestym rokiem życia
Objawia się powtarzającymi napadami bólu, przy występującym ostrym zapaleniu zajętych chorobą stawów. W zależności od umiejscowienia zmian przyjęto następujące nazwy schorzeń:
a/ podagra (staw śródstopno-palcowy, najczęściej paluch), chiragra (stawy rąk, przede wszystkim palców),
b/ gonagra (dotyczy stawu kolanowego),
c/ omagra (dotyczy stawu barkowego), rachidagra (dotyczy stawów kręgosłupa).

Podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi
Stwierdzenie podwyższonego poziomu kwasu moczowego we krwi (norma dla mężczyzn wynosi do 6,5 mg%, u kobiet do 5,5 mg%) ułatwia rozpoznanie i pozwala odróżnić artretyzm (dnę, skazę moczanową) od gośćca wielostawowego. Zwykle po kilku lub kilkunastu latach od pierwszego napadu artretyzmu (dny) rozwija się przewlekłe, artretyczne (dnawe) zapalenie stawów, które może doprowadzić do ograniczenia ruchów i zniekształcenia zajętego stawu.

Zwiastuny i objawy choroby
Bóle w stawach zjawiają się przeważnie pod wpływem ciepła, odmiennie niż w gośćcu wielostawowym i dlatego najczęściej występują w nocy lub nad ranem. Na dzień lub kilka dni przed napadem bólu mogą wystąpić objawy zwiastunowe: uczucie osłabienia, zmęczenia lub podniecenia, mdłości, uczucie mrowienia w zajętym stawie, zaburzenia w oddawaniu moczu, a nawet bóle podobne do typowej kolki nerkowej. Pierwszy napad artretyczny zjawia się nagle, obejmuje zwykle jeden staw, trwa krótko, kilka dni (do kilkunastu) i dotyczy przeważnie palucha (podagra – 60% przypadków). Dotknięty staw jest silnie bolesny, obrzmiały, skóra nad stawem napięta, gorąca, sinoczerwona. Objawom zapalenia towarzyszy często gorączka i dreszcze.

Przy odpowiedniej diecie i leczeniu, a niekiedy i bez tego objawy zapalenia ustępują po 3–12 dniach.
U jednych napady występują co parę lat, u innych – może zdarzyć się to jeden lub kilka razy w życiu. Kolejne napady w przebiegu cięższym schorzenia mogą obejmować stawy śródstopia, śródręcza, palców rąk, kolan lub łokci. Po ustąpieniu objawów ostrego zapalenia stan chorych kształtuje się różnie.
W przebiegu lżejszym – bez tzw. artropatii (zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych stawów) chorzy nie mają dolegliwości i czują się jak zdrowi ludzie, a wyniki badań dodatkowych łącznie z poziomem kwasu moczowego we krwi są prawidłowe. Takie stany zupełnego ustąpienia zmian chorobowych w okresie między napadami znane były od najdawniejszych czasów i budziły zdziwienie.

Zniekształcenia stawów przez złogi moczanowe
Już sławny Aretaeus pisał przed 1600 laty: „chory na dnę zwyciężył w biegu olimpijskim w przerwie między napadami choroby”. Z czasem jednak u wielu osób zmiany obejmują różne stawy, które mogą ulec zniekształceniom przez złogi moczanowe (tzw. tophi) i mogą przypominać gościec przewlekły postępujący, czyli reumatoidalne zapalenie stawów. Przy artropatii dnawej rozpiętość zmian stawowych jest różna – od zgrubienia jednego lub pojedynczych stawów, do znacznych zniekształceń wielu stawów pod postacią obrzęków, zwichnięć, usztywnień itp.

Zaawansowane chorobowe zmiany stawowe (artropatie)
obejmują najczęściej stawy śródręczno-palcowe palucha, następnie śródstopia, palców ręki, śródręcza. W tym czasie (ok. 10 lat od pierwszego napadu dny) mogą występować też guzki w małżowinach usznych oraz zgrubienia kaletek łokciowych lub przedrzepkowych.

Niebezpieczne powikłania chorobowe dny
W przebiegu artretyzmu (dny) mogą wystąpić daleko groźniejsze niż zmiany stawowe schorzenia: nerek (kamienie moczanowe, zapalenie miedniczkowo-nerkowe, niewydolność nerek z azocicą), zmiany w układzie krążenia (do uogólnionego stwardnienia tętnic) oraz niewydolność wieńcowa serca.

O wpływie artretyzmu na układ krążenia wiedziano od dawna
Patogenny wpływ dny na zdrowie obserwowano i opisywano. Wyróżnia się następujące przypadki komplikujące to schorzenie, jak „dnawe zapalenie nerek”, zawały serca lub udary mózgu. Na tej podstawie powstał i został oparty znany, dawny i pouczający aforyzm lekarski: „artretyzm jest tym dla tętnic, czym reumatyzm dla serca” (aforyzm dotyczący reumatyzmu mówi: „reumatyzm liże stawy, a kąsa serce”).

Do czynników przyspieszających ostry napad artretycznego (dnawego) zapalenia stawów zalicza się:
urazy fizyczne, wstrząsy psychiczne, krwotoki, przeziębienia, niektóre leki (np. wyciąg z wątroby, moczopędne środki rtęciowe, testosteron, winian ergotaminy), niektóre zabiegi lecznicze, promienie RTG, transfuzja krwi (u mężczyzn i kobiet – bez różnicy), iniekcje oraz nadużywanie napojów alkoholowych i spożywanie pokarmów krwisto-mięsno-tłustych lub tłustych. Często ostry napad dny wywołują urazy lub brak umiaru w jedzeniu i piciu, np. przy ognisku w czasie polowania lub łowienia ryb. W Anglii znane jest powiedzenie – „myśliwy może powrócić do domu ze zwierzyną, strzelbą i dną” („with game, gun and gout”).
Zabiegi chirurgiczne mogą również wywołać ostre napady dny w okresie pierwszych 7 dni po operacji. W związku z tym powstało inne znane w dawnych kręgach lekarskich, zwłaszcza wśród chirurgów – powiedzenie: „w przypadku wystąpienia ostrego zapalenia stawów w okresie pooperacyjnym – podejrzewaj skazę moczanową, dnę albo artretyzm” (trafne i żartobliwe).

Na podstawie licznych badań stwierdzono, że
przyczyna tej choroby tkwi przede wszystkim w błędach dietetycznych, a zmiana sposobu odżywiania daje szansę wyzdrowienia i uniknięcia nawrotów schorzenia! Zasadą diety jest ograniczenie pokarmów zawierających związki purynowe oraz dostarczanie organizmowi dostatecznej ilości białka, żelaza i witamin. Tłuszcze powinny być znacznie ograniczone, a zapotrzebowanie kaloryczne można uzupełnić węglowodanami. Węglowodany w przeciwieństwie do tłuszczów wzmagają wydalanie moczanów z organizmu.

W leczeniu i profilaktyce dny należy stosować tzw. dietę bogato-zasadową
Chodzi o to, aby przesunąć równowagę kwasowo-zasadową ustroju w kierunku zasad. Z jadłospisu wykreśla się mięsa: wieprzowe, królicze, zajęcze, końskie, ryby – bez łusek i płetw (węgorze, sumy itp.) oraz wszystkie wyciągi mięsne (rosoły), przetwory krwiste, wędliny, napoje alkoholowe, nienaturalne kwasy, kakao i mocną herbatę (ze względu na zawartość kofeiny, która jest pochodną puryny), kawę, sól kuchenną i nikotynę. Ograniczenie dotyczy również mięsa białego i chudego, jaj, ryb z łuskami i płetwami, grochu, fasoli, soczewicy, bobu, szpinaku i grzybów. Nie zawierają (lub w bardzo małej ilości) purynowych związków: mleko, masło, ser, śmietana, ryż, owoce, miód, dżemy, marmolada lub cukier. Podstawowymi produktami w diecie powinny być: owoce, warzywa, nabiał, chleb Grahama i inne niekwaśne pieczywo. Nie powinno się spożywać chleba równocześnie z owocami. Wskazane jest stosowanie co pewien czas dni głodowych lub pół-głodowych z przyjmowaniem większej ilości wody w celu lepszego wypłukania kwasu moczowego z organizmu.

Dieta w artretyzmie
Zalecana wzorcowa dieta dzienna powinna składać się z:
a) mleka, owoców i jarzyn – ok. 650 g,
b) mięsa (białe i chude) – 50 g,
c) jednego lub dwu jajek (co drugi dzień),
d) masła – 20 g,
e) produktów zbożowych i ziemniaków – 300 g,
f) miodu lub cukru do 50 g.

Zalecamy gotowanie w wodzie lub na parze.
Do zaprawy zup zamiast zasmażek używa się prażonej na sucho mąki lub zawiesiny mąki i mleka. Zabrania się spożywania rosołów i wywarów z kości, a mięso podaje się tylko gotowane w dużej ilości wody. Zabrania się spożywania potraw smażonych, pieczonych i duszonych. Warzywa i owoce podaje się w postaci gotowanej lub surówek. Należy przypomnieć, że długotrwałe stosowanie diety zapobiega przejściu stanu, ostrego schorzenia w przewlekły i zaostrzający się.

W okresach zaostrzeń choroby należy:
A/ Przejść na pokarmy roślinne, stosować okresy postne, w których można odżywiać się sokami owocowo-jarzynowymi, a później surówkami. I tu uwaga – bezpośrednie przejście na surówki może wywołać ataki artretyzmu (dny)!
B/ W czasie ostrego ataku dny należy leżeć w łóżku i pościć przez 2–3 dni, z podawaniem naparu z ziół: rdestu, skrzypu, ruty i wierzby lub Pyrosanu, Degrosanu, Normosanu oraz mieszanki: rumianku, skrzypu, mącznicy, nawłoci, połonicznika, brzozy i poziomki.
C/ Po ustąpieniu ostrych objawów pozwala się spożywać roślinne pokarmy, z wyłączeniem: szczawiu, szparagów lub rzewienia (rabarbaru). Konieczne jest częste spożywanie tartej marchwi z jabłkami, naci pietruszki, sałaty, czarnej porzeczki, czereśni, cykorii, ogórków, truskawek, kapusty (z pewnym ograniczeniem), ziemniaków, gruszek, czerwonej porzeczki, winogron, czarnej rzodkwi i pomidorów.
D/ Wskazane jest również przyjmowanie 2 razy dziennie po 15–20 kropli nalewki propolisowej na 1/2 łyżeczki miodu.

Ksiądz S. Kneipp zaleca w książce Moje leczenie wodą:
A/ ciepłe kąpiele z odwaru siana lub słomy owsianej oraz picie herbaty z żółtej prymulki i perzu – 1 lub 2 szklanki dziennie. Wskazane jest też picie soku z czarnej porzeczki i Biostyminy (l ampułka dziennie).
B/ W leczeniu miejscowym stawia się pijawki na dotknięte chorobą miejsca oraz stosuje się kompresy z gorącej oliwy, z odwaru siana, z gorącej papki glinianej, papki ze sproszkowanego nasienia kozieradki z siemieniem lnianym. Część ciała zaatakowaną schorzeniem najlepiej unieruchomić.
Wskazane jest również picie wód mineralnych: Dąbrówka, Jan lub Główny, leczenie uzdrowiskowe (kąpiele borowinowe, siarkowodorowe, słoneczne), diatermia oraz masaże.

Na zakończenie przytoczę dwie ciekawe wypowiedzi: dawną i współczesną.
Autorem dawnej i pouczającej (dla chorych i lekarzy) jest „holenderski Hipokrates” – Boerhave, który w swoich Aforyzmach (1709 r.) twierdzi, że „komu pocą się stopy, ten nie choruje na podagrę”. Druga sensacyjna wypowiedź należy do współczesnego znanego genetyka – W. Efroimsona, który stara się udowodnić, że artretyzm wpływa dodatnio na intelekt człowieka. Istotą zagadnienia jest działanie stymulujące kwasu moczowego na pracę mózgu, którego nadmiar we krwi (skaza moczanowa) dopinguje intelekt człowieka. Podobnie; działają kawa i herbata, które zawierają substancje tonizujące: kofeinę i teobrominę, zbliżone do wzoru chemicznego kwasu moczowego. W. Efroimson ustalił również, że na 400 niezaprzeczalnie genialnych jednostek w różnych dziedzinach nauki, kultury i sztuki – przypada 50 osób cierpiących z powodu artretyzmu.

BIBLIOGRAFIA
  1. BIBLIA LECZY (THE BIBLE CURE), Reginald Cherry, USA, Wydawnictwo M., Kraków 2006.
  2. UZDROWIENIA LURDZKIE (w świetle dokumentow lekarskich), ks. Jozef Balleney, Guerisons de Lourdes, Wydawnictwo Ojcow Franciszkanów, Niepokalanów 1982.
  3. MYŚLĘ WIĘC JESTEM, Wydawnictwo „Antyk”, 1993.
  4. LECZENIE GŁODEM (Komu Wolno Pościć), Gerhard Leibóld, Ofi cyna Wydawnicza „SPAR”, Warszawa (Heilfasten • Entschlaeken • Regenierem • Abnehmen).
  5. WEGETARIANIZM, Kinga Wiśniewska-Roszkowska, Wiedza Powszechna, Warszawa 1987.
  6. MILK – a silent Killer, dr Naud Kishore Sharma, Ofi cyna Wydawnicza „SPAR”, Warszawa 1996.
Janusz Mieczysław Śliwa
lekarz chorób wewnętrznych i medycyny pracy
linki sponsorowane, reklamy
piękne ciało - KOLAGEN_cito narty wodne - KOLAGEN_cito spa - KOLAGEN_cito solaria - KOLAGEN_cito skoki narciarskie - KOLAGEN_cito rzut dyskiem - KOLAGEN_cito kolagen na dekolt - KOLAGEN_cito wysokiej jakości kolagen - KOLAGEN_cito co dobrego - szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe cukierki - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na kaszel tabletki szałwia - Cukierki_Szalwiowe na kaszel tabletki szałwia - Cukierki_Szalwiowe zielarz szałwia - Cukierki_Szalwiowe zioła - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na angine szałwia - Cukierki_Szalwiowe na wzmocnienie - szałwia - Cukierki_Szalwiowe dla całej rodziny - aronia - Cukierki_Aroniowe na wzmocnienie - aronia - Cukierki_Aroniowe zielarnia - aronia - Cukierki_Aroniowe zioła w cukierkach - aronia - Cukierki_Aroniowe na wzmocnienie - aronia - Cukierki_Aroniowe co dobrego - aronia - Cukierki_Aroniowe na odporność - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty z aronii - Cukierki_Aroniowe nowości - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe co dobrego - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe zielarnia - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe w aptekach - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości z apteki - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe przeciw stresowi - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe produkty na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe na wzmocnienie - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe w aptekach - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe właściwości żeńszenia imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki ziołowe - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe zioła w cukierkach - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe wspomaganie - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki z ziołami - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty z żeńszenia i imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe zioła w cukierkach - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa produkty na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla całej rodziny - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe specjały - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa co dobrego - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w aptekach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w zielarniach - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez zioła w cukierkach - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe wspomaganie - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez na odporność - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez co dobrego - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez co dobrego - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez zioła w cukierkach - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla sedniorów - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości z zielarni - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na odporność - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe cukierki - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe cukierki - cukierki głogowe - Cukierki_Glogowe cukierki głogowe - cukierki - Cukierki_Glogowe przeciw stresowi - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe wspomaganie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe specjały - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe produkty na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - melisa - Cukierki_Melisowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe dla całej rodziny - melisa - Cukierki_Melisowe przeciw stresowi - melisa - Cukierki_Melisowe produkty z melisy - Cukierki_Melisowe ziołowe specjały - melisa - Cukierki_Melisowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe nowości z apteki - waleriana - Cukierki_Walerianowe cukierki walerianowe - cukierki - Cukierki_Walerianowe przeciw stresowi - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości z apteki - waleriana - Cukierki_Walerianowe dla całej rodziny - waleriana - Cukierki_Walerianowe na wzmocnienie - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości z zielarni - waleriana - Cukierki_Walerianowe zioła - waleriana - Cukierki_Walerianowe jazda na snowboardzie - Dezodorant_SuperDeo brydż - Dezodorant_SuperDeo golf - Dezodorant_SuperDeo podnoszenia ciężarów - Dezodorant_SuperDeo nurkowanie - Dezodorant_SuperDeo łyżwiarstwo figurowe - Dezodorant_SuperDeo zapasy - Dezodorant_SuperDeo kolarstwo - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook