Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Bogusława, Gracjana Wtorek 18. Grudnia 2018r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Stany depresyjno-lękowe
Wyraźne rozgraniczenie klasyfikacyjne pomiędzy stanami lękowymi a depresją nie jest już tak oczywiste w świetle niedawno zakończonych badań nad rozpowszechnieniem tych zjawisk w populacji. Dane epidemiologiczne, pochodzące z praktyki psychiatrycznej, z psychiatrii konsultacyjnej oraz z praktyki ogólnej wykazują, że lęk i depresja współistnieją znacznie częściej, niż kiedyś rozpoznawano.
Różnicowanie pomiędzy zaburzeniami lękowymi a depresją
stawiane już w czasie pierwszego badania oparte jest na ocenie obrazu psychopatologii chorego, jego osobowości przedchorobowej, wywiadu psychiatrycznego, a także na dokładnym ustaleniu obrazu problemów osobistych i społecznych, poprzedzających wystąpienie zaburzenia. Lęk przejawia się pobudzeniem wegetatywnym u osób z osobowością typu unikającego, poddanych działaniu silnego i długotrwałego stresu. W depresji objawami dominującymi mogą być dysforia, poczucie winy, oraz rozpacz u pacjentów stających w obliczu frustracji, utraty i żałoby.
W praktyce klinicznej jednak obraz obu tych zaburzeń nie daje się tak łatwo rozdzielić:
  • większość pacjentów z depresją endogenną cierpi również z powodu lęku
  • około ¼ wszystkich pacjentów z dużą depresją zdradza lęk
  • około 1/10 pacjentów cierpiących z powodu krótkich epizodów depresyjnych ma również objawy lęku
A oto opis lęków i przygnębienia jednego z moich pacjentów:
Poranek
Zasnąłem około drugiej w nocy. Podczas snu kilkakrotnie budziły mnie koszmary, ciągle te same. Jacyś nieznani ludzie zasypywali mnie w dole z piaskiem. Za każdym razem budziłem się zlany potem. Przerywany sen trwał bardzo krótko, obudziłem się już o szóstej rano. Przebudzenie było kolejnym koszmarem. Cały zlany potem, z sercem walącym jak młot i obezwładniającym uczuciem lęku, próbowałem zasnąć chociaż na 15 minut, ale bez rezultatu. Czułem już niechęć do nadchodzącego dnia. Dominowało negatywne myślenie. Na myśl przychodziły mi tylko przykre rzeczy, które mogą mnie spotkać w nadchodzącym dniu. Po godzinie leżenia w bezruchu, lęk bardzo powoli zaczynał ustępować. Zastąpiło go poczucie beznadziejności, obezwładniające w tym samym stopniu co lęk po przebudzeniu. Starałem się wyzwolić z tego nastroju, niestety ten stan był silniejszy ode mnie. Minęła kolejna godzina negatywnych myśli. Lęk prawie ustąpił, niestety pozostało uczucie beznadziejności i smutku. Te odczucia pozbawiały mnie możliwości wykrzesania z siebie choć odrobiny optymizmu, tak potrzebnego do podjęcia trudów nadchodzącego dnia. Jak będzie wyglądał nadchodzący dzień, czy sprawdzą się moje negatywne scenariusze? Czekam w nadziei, że przeminie ten koszmarny nastrój. Zazwyczaj mijał po kilku godzinach, ale niestety powracał kolejnego ranka.
Uważa się dzisiaj, że depresja i zaburzenia lękowe
współistnieją u około jednej trzeciej pacjentów, szukających pomocy z powodu jednego z tych zaburzeń. U ponad połowy pacjentów, cierpiących z powodu lęku przebiegającego pod postacią dolegliwości kardiologicznych, występowała również depresja i lęki. W praktyce lekarzy rodzinnych, współwystępowanie depresji i zaburzeń lękowych staje się jeszcze bardziej widoczne: dane zebrane z ich praktyki wskazują, że ponad trzy czwarte pacjentów z zaburzeniami lękowymi wykazuje również niektóre z objawów depresyjnych a dość często są one nasilone w znacznym stopniu. W ramach praktyki lekarzy innych specjalności, mieszane stany lękowo-depresyjne obserwowane są również bardzo często: np. gastroenterolodzy stykają się na porządku dziennym z zespołem jelita drażliwego, w którego etiologii zwraca się uwagę na somatyzację lęku i depresji, natomiast np. w dermatologii wiele często występujących schorzeń wpływających na estetykę wyglądu, takich jak wyprysk, łuszczyca, czy trądzik różowaty, powodują pojawianie się lęku, wstydu i reakcji depresyjnej związanej z nieestetycznym wyglądem. Również lekarze pogotowia ratunkowego stykają się ze skojarzonymi stanami lękowo-depresyjnymi, często w znacznym stopniu utrudniającymi diagnostykę różnicową. Do pacjenta lękowo-depresyjnego, o którym mowa, pogotowie często jest wzywane do stanu zagrożenia życia: z wstępną diagnozą bólu zamostkowego. U kobiet znacznie częściej obserwuje się współwystępowanie różnych zaburzeń psychicznych. Nie tylko depresja występuje dwukrotnie częściej u kobiet, lecz również dwu- do czterokrotnie częściej występują: lęk, fobie i napady paniki. Mieszane zaburzenia lękowo-depresyjne typowo współistnieją z wieloma zaburzeniami psychicznymi, związanymi z cyklem miesięcznym u kobiet. Zespół napięcia przedmiesiączkowego, depresja poporodowa i depresja w okresie przekwitania są zespołami, w których nierzadko występują pobudzenie i lęk, bezradność charakterystyczna dla depresji i wiele dokuczliwych objawów somatycznych związanych z lękiem.
U pacjentów cierpiących z powodu napadów paniki często występują również objawy depresji.
Jedną z możliwości wytłumaczenia tak częstego współistnienia stanów lękowo-depresyjnych jest fakt, że przewlekły niepokój sprzyja pojawieniu się zniechęcenia, co z kolei usposabia do wystąpienia depresji reaktywnej. Innym sposobem wytłumaczenia tego zjawiska jest założenie, że zarówno lęk, jak i depresja są przejawami pewnego wspólnego, mechanizmu patologicznego. Współwystępowanie lęku i depresji może być wreszcie przypadkową koincydencją, gdyż oba te zaburzenia pojawiają się dość często w populacji. W codziennej praktyce lekarskiej depresja i lęk współwystępują w różnych konfiguracjach czasowych: objawy depresyjne mogą pojawić się w przebiegu trwającego zespołu lękowego, dużej depresji mogą towarzyszyć objawy nasilonego lęku, lub też uogólniony lęk, albo napady paniki mogą prowadzić do wystąpienia wtórnej depresji.
Badania genetyczne i wywiad rodzinny wykazują znaczące powiązania pomiędzy występowaniem lęku i depresji.
Badania bliźniąt wykazują istotne powiązanie pomiędzy występowaniem lęku i depresji, co wydaje się służyć poparciu hipotezy o wspólnej dla obu zaburzeń, większej podatności biologicznej. Opisane zjawiska mogą stanowić dodatkowy dowód wspólnego mechanizmu biochemicznego, leżącego u podstaw lęku i depresji.
Również dane polisomnograficzne mogą mieć znaczący wkład w zrozumienie istoty współistniejących zaburzeń lękowo-depresyjnym.
W przebiegu zaburzenia lękowo-depresyjnego charakterystyczne jest wczesne budzenie się. Dla depresji charakterystyczne są zaburzenia fazy REM, natomiast dołączenie się komponenty lękowej powoduje przerywany przebieg snu, z licznymi epizodami budzenia śródnocnego a później z trudnym zasypianiem, uwidacznia się to wyraźnie zwłaszcza podczas pierwszej połowy nocy.
Skojarzone stany depresyjo-lękowe są faktem, z którym często stykamy się w lekarskiej praktyce prywatnej.
Zaburzenia te występują znacznie częściej u kobiet. Często, błędnie uznawane są za niewielkiego stopnia zaburzenie, o łagodnym przebiegu i dobrym rokowaniu. Powiązanie pomiędzy lękiem a depresją nie jest jeszcze w pełni jasne, zaś dokładne zrozumienie wzajemnych powiązań skojarzonych stanów lękowo-depresyjnych wymaga dalszej obserwacji i badań.
.
ZRÓDŁO: BEZSENNOŚĆ–autor dr med. Janusz Krzyżowski

TREŚCI prezentowane w witrynie mają charakter edukacyjny i dotyczą problemów: bezsenności, depresji, lęków, patologii seksualizmu, psychiatrii transkulturowej autor dr n. med. Janusz Krzyżowski – psychiatra
KONTAKT: Gabinet prywatny tel. 22 833 18 68
Przyjmuje psychiatra: dr nauk med. Włodzimierz Szyszkowski
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.