Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Gerarda, Teodora Wtorek 24. Września 2019r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
Nerki - dwa małe, ale potężnie ukrwione organy ( o kształcie ziarna fasoli i długości 10 cm i grubości 5 cm) - pracują niezmordowanie całą dobę. W każdej minucie przez milion maleńkich nerkowych mikrofiltrów zwanych nefronami, w tym przez mikroskopijne naczynia włosowate oraz przez tętniczki nerkowe przepływa około 1 litr – tj. 1/5 naszej krwi. Nerki wyławiają z krwi mnóstwo zbędnych lub toksycznych substancji i wydalają je na zewnątrz z moczem. Jednocześnie odfiltrowują i przywracają do krwioobiegu potrzebne organizmowi makro i mikro elementy: chlorek sodu, potas, magnez, itp. Niekiedy jednak nerki niedomagają i chorują, a ich choroby powodują miedzy innymi pojawienie się trudnego do leczenia nadciśnienia tętniczego.
PRZYCZYNY NADCIŚNIENIA „NERKOWEGO”

Jak często spotykamy się z nadciśnieniem wywołanym przez nasze nerki?
U około 10% chorych z podwyższonym ciśnieniem występuje tzw. nadciśnienie wtórne. Może ono być powodowane różnymi przyczynami, jednak najczęściej wywoływane jest chorobami nerek i tętnic nerkowych. Ponadto: chorobami gruczołów dokrewnych, zwłaszcza nadnerczy, wadami rozwojowymi naczyń.
Dlaczego nerki są tak ważne w regulacji ciśnienia tętniczego?
Zdrowe nerki posiadają zdolność samoregulacji ciśnienia tętniczego. Kiedy na przykład w czasie snu ciśnienie krwi się nadmiernie obniża – nerki automatycznie reagują wydzielając do krwi specjalną substancję zwaną reniną. Renina wywołuje łańcuch reakcji chemicznych, którego ostatnim ogniwem jest inna substancja – zwana angiotensyną II. Angiotensyna II zwęża drobne naczynia tętnicze i tym samym podwyższa ciśnienie tętnicze krwi normalizując je na fizjologicznym poziomie. Kiedy ciśnienie krwi jest już unormowane nerki ograniczają wydzielanie reniny.
Czy wydzielanie reniny i wytwarzanie angiotensyny II zawsze służy doprowadzaniu ciśnienia krwi do normy fizjologicznej?
Niestety nie. Kiedy nerki są niewydolne bądź uszkodzone – np. z powodu częstych zakażeń, zapalenia kłębków nerkowych lub wskutek długotrwałego, nie leczonego nadciśnienia tętniczego – stale wytwarzają reninę w nadmiarze, co powoduje wspomniany wyżej łańcuch reakcji i wywołuje przewlekle nadciśnienie tętnicze. Jednak najczęstszą przyczyną nadmiernego wydzielania reniny i spowodowanego tym nadciśnienia jest zwężenie się tętnicy nerkowej i ograniczenie z tego powodu dopływu krwi do nerek.
Jakie są następstwa zwężenia tętnicy nerkowej?
Konsekwencją zwężenia tętnicy nerkowej jest gorsze ukrwienie nerki. Wówczas nasza „osobista oczyszczalnia krwi” – źle odżywiana i niedostatecznie zaopatrywana w tlen „buntuje się” na swój sposób. Przejawem tego „buntu” jest wytwarzanie w nadmiarze reniny, co, jak wiemy powoduje zwiększone wytwarzanie substancji silnie obkurczających naczynia nerkowe – angiotensyny II oraz aldosteronu, a w konsekwencji wydatne podwyższenie się ciśnienia krwi.
Co może być przyczyną zwężenia się tętnicy nerkowej?
Zwężenie tętnicy nerkowej jest najczęściej spowodowane nawarstwieniem się blaszki miażdżycowymi w jednej lub dwóch tętnicach nerkowych. Blaszki miażdżycowe umiejscawiają się zwykle w pobliżu rozgałęzienia (odejścia) tętnicy nerkowej od aorty. Niekiedy przyczyną zwężenia tętnicy nerkowej może być chorobliwy rozrost włóknisto-mięśniowy ścian tętnicy (tzw. dysplazja włóknisto-mięśniowa tętnic - objawiająca się atypową zmianą kształtu i wielkości pojedynczych komórek tętnicy), jak też ( bardzo rzadko) chorobą Takayasu.
Czy są inne przyczyny nadciśnienia „nerkowego”, poza zwężeniem tętnic?
Tak. Należą do nich zwłaszcza miąższowe choroby nerek – np. przewlekłe zapalenie kłębków nerkowych. Także i w tej chorobie w reakcji na proces zapalny i czynniki wywołujące zapalenie - nerki „buntują się” i produkują reninę w nadmiarze, a skutki tego tj. mechanizm pojawiania się nadciśnienia tętniczego opisaliśmy wcześniej.
ROZPOZNANIE NADCIŚNIENIA NERKOWO-NACZYNIOWEGO

Kiedy i u kogo może pojawić się zagrożenie zwężeniem tętnic nerkowych?
Zagrożenie zwężeniem tętnicy nerkowej może pojawiać się w średnim i starszym wieku, zwłaszcza po 50 roku życia, częściej u mężczyzn, niż u kobiet. Zwężenie tętnic nerkowych ma wówczas najczęściej charakter miażdżycowy, może być niekiedy obustronne - dotyczy wówczas obu nerek. Drugą pod względem częstości przyczyną zwężenia tętnicy nerkowej są wspomniane wyżej zmiany o charakterze dysplazji włóknisto-mięśniowej. Występują one głównie w młodym wieku (przed 30 rokiem życia) i częściej u kobiet. Zmiany dysplastyczne komórek tętnicy nerkowej są też najczęstszą przyczyną zwężenia tętnic nerkowych u dzieci.
Czy łatwo jest rozpoznać nadciśnienie naczyniowo-nerkowe?
Niestety, nie. Rozpoznanie tego rodzaju nadciśnienia na podstawie objawów choroby nasuwa duże trudności. Przyczyną są małe różnice między objawami nadciśnienia pierwotnego a nadciśnieniem wtórnym - naczyniowo-nerkowym. /1/. Objawy zwężenia tętnicy nerkowej są bowiem nieznaczne i nie pozwalają na łatwe rozpoznanie tego typu nadciśnienia na podstawie zwykłego badania lekarskiego.
Czy są jednak symptomy choroby nadciśnieniowej, które powinny wzbudzić podejrzenia, co do „nerkowych” przyczyn choroby?
Należą do nich: wystąpienie nadciśnienia przed 30 lub po 50 roku życia, znacznego stopnia nadciśnienie, a zwłaszcza oporne na leczenie u chorych otrzymujących właściwy zestaw podstawowych leków obniżających ciśnienie krwi oraz wystąpienie niewydolności nerek po podaniu inhibitorów konwertazy lub antagonistów receptorów angiotensyny II.
Czy miażdżyca tętnic wieńcowych wskazuje na zagrożenie zwężeniem tętnicy nerkowej?
Tak, ten związek potwierdza praktyka medyczna. Ustalono, że zwężenie tętnicy nerkowej wywołane zmianami miażdżycowymi często współistnieje ze zmianami o tym samym charakterze w obrębie aorty i tętnic wieńcowych. Ponadto współistnieje ze zmianami miażdżycowymi, tętnic mózgowych i tętnic kończyn dolnych. Toteż wykrycie zaawansowanej miażdżycy w wymienionych obszarach, zwłaszcza u osoby z nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie powinno zaowocować diagnozą ustalającą – czy tętnica nerkowa jest zwężona?
Czy są inne symptomy zwężenia tętnicy nerkowej?
Podejrzenie zwężenia tętnicy nerkowej powinno wzbudzić nagłe pogorszenie się skutecznie leczonego nadciśnienia, jak też upośledzenie funkcji nerek o nieustalonej przyczynie, a także nawracające obrzęki płuc. Zaniepokoić powinny wyraźnie zmniejszone w obrazie ultrasonograficznym wymiary nerek, co może wynikać z niedokrwienia wywołanego zwężeniem tętnicy nerkowej. Ponadto nerkopochodnymi przyczynami nadciśnienia mogą być: nagłe przyśpieszenie akcji serca, znacznego stopnia nadcisnnienie, retinopatia nadciśnieniowa, pogarszająca się funkcja nerek.
Jakich badań diagnostycznych może się spodziewać pacjent, u którego podejrzewa się zwężenie tętnicy nerkowej?
Chorzy z uzasadnionym podejrzeniem zwężenia tętnicy nerkowej mogą być poddani ocenie ukrwienia nerek oraz obrazowaniu obszarów niedokrwionych przy pomocy renocystografii izotopowej i scyntygrafii nerek.
Na czym polega postęp w diagnostyce nerek?
Postęp w diagnostyce nadciśnienia nerkowo-naczyniowego stanowiło wprowadzenie do praktyki badania określanego jako duplex-doppler. Ma ono zalety ultrasonografii z jednoczesną możliwością oceny przepływu krwi w wybranym miejscu naczynia tętniczego i żylnego. Inną metodą jest spiralna tomografia komputerową, w której użycie kontrastu i specjalnego oprogramowania komputera pozwala na uzyskanie trójwymiarowego obrazu naczyń krwionośnych. Dokładność angiografii tą metodą sięga 100%. Rosnące znaczenie w diagnostyce zwężenia tętnicy nerkowej ma również angiografia metodą rezonansu magnetycznego, chociaż ograniczeniem są wysokie koszty diagnozy.
Jakie badanie uznaje się obecnie za rozstrzygające w rozpoznaniu zwężenia tętnicy nerkowej?
Pomimo rozwoju omówionych wyżej metod obrazowych - arteriografia nerkowa wciąż pozostaje badaniem rozstrzygającym o rozpoznaniu zwężenia tętnicy nerkowej. Pozwala ona na dokładną ocenę lokalizacji i charakteru zwężenia. Znaczącym postępem w diagnostyce zwężenia tętnicy nerkowej było wprowadzenie cyfrowej angiografii z dotętniczym podaniem niewielkich ilości środka kontrastowego. Za pomocą cyfrowego przetworzenia danych uzyskuje się obraz radiologiczny wysokiej jakości. U chorych, u których w czasie arteriografii stwierdza się znamienne zwężenie tętnicy nerkowej, w czasie tego samego badania można podjąć próbę rozszerzenia tętnicy nerkowej za pomocą angioplastyki. Ale o tym poniżej, w części omawiającej metody leczenia.
LECZENIE NADCIŚNIENIA NERKOWO-NACZYNIOWEGO

Jakie są cele leczenia chorych na nadciśnienie nerkowo-naczyniowe
Podstawowym celem leczenia chorych z nadciśnieniem tego typu jest uzyskanie normalizacji lub lepszej kontroli ciśnienia krwi, a także poprawa czynności niedokrwionej nerki.
Jakie są stosowane metody leczenia nadciśnienia nerkowo-naczyniowego?
Leczenie tej choroby może być chirurgiczne lub zachowawcze, tj. farmakologiczne przy pomocy leków.
LECZENIE CHIRURGICZNE I ANGIOPLASTYKA

Na czym polega leczenie chirurgiczne?
Leczenie operacyjne polega na wykonaniu przeszczepu tętniczego, poszerzeniu chirugicznym tętnicy nerkowej lub jej udrożnieniu.
Jaka rolę w leczeniu nadciśnienia nerkowo- naczyniowego odgrywa obecnie angioplastyka?
Ostatnio coraz częściej stosowana jest metoda polegająca na rozszerzeniu zwężonego odcinka tętnicy nerkowej, za pomocą wprowadzonego przez tętnicę udową specjalnego cewnika zakończonego balonikiem, zwana angioplastyką. Angioplastyka jest obecnie podstawową metodą leczniczą u chorych z rozrostem włóknisto-mięśniowym tętnicy nerkowej (dysplazją tętnic nerkowych) oraz wartościową metodą terapeutyczną u chorych z tętnicą nerkową zwężoną zmianami miażdżycowymi.
Co ma do zaoferowania angioplastyka chorym, u których przyczyną nadciśnienia nerkowego jest zwężenie tętnicy nerkowej?
Szczególną zaletą tej metody jest stałe zabezpieczenie poszerzonej balonikiem tętnicy przed ponownym zwężeniem się specjalnym wzmocnieniem – protezą wewnątrznaczyniową zwaną stentem - utrzymującym zwężony odcinek tętnicy w stanie rozprężenia. Stent jest tym dla tętnicy, czym dla górników w kopalni mechaniczna obudowa chroniąca przez zawałem górotworu. Stent skuteczniej obniża ciśnienie u chorych z tętnicą zwężoną rozrostem włóknisto-mięśniowym, niż blaszką miażdżycową, (przy tej ostatniej jest znaczne ryzyko nawrotów i powikłań).
Czy angioplastyka tętnicy nerkowej poprawia pracę nerek?
Tak, dotychczasowe badania wskazują, że angioplastyka urażniająca tętnicę nerkową może poprawić funkcje nerek. Np. w grupie chorych leczonych za pomocą angioplastyki i stentów u 2/3 pacjentów czynność nerek uległa poprawie lub przestała się pogarszać. Wprowadzenie do praktyki angioplastyki doprowadziło do ograniczenia zabiegów chirurgicznych.
LECZENIE FARMAKOLOGICZNE

Jaką rolę odgrywa leczenie farmakologiczne nadciśnienia nerkowo-naczyniowego?
Chorzy, u których nie można przeprowadzić angioplastyki udrażniającej tętnicę nerkową lub zabiegu chirurgicznego są kandydatami do leczenia farmakologicznego. Farmakoterapia nie odbiega istotnie od zasad leczenia nadciśnienia pierwotnego. Przy wyborze leku obniżającego nadciśnienie należy kierować się wpływem poszczególnych leków na poprawę funkcji niedokrwionej nerki.
Jakie znaczenie w leczeniu tego typu nadciśnienia mają inhibitory konwertazy angiotensyny II?
W terapii nadciśnienia nerkowo-naczyniowego inhibitory konwertazy angiotensyny II, zajmują poczesne miejsce, gdyż odznaczają się dużą skutecznością w poprawie funkcji nerek i relatywnie nieznacznymi działaniami niepożądanymi.
Jakie inne grupy leków obniżających ciśnienie powinny być brane pod uwagę?
Znajdują tutaj zastosowanie również antagoniści wapnia i beta blokery. Diuretyki są stosowane głównie w skojarzeniu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie.
Co powinien chory wiedzieć od przebiegu leczenia?
Pacjenci leczeni farmakologicznie wymagają okresowej kontroli czynności nerek. Duże znaczenie, zwłaszcza u chorych z miażdżycowym zwężeniem tętnicy nerkowej, ma leczenie współistniejących zaburzeń gospodarki lipidowej oraz stosowanie leków antyagregacyjnych. Należy przy tym rygorystycznie unikać palenia tytoniu.
NADCIŚNIENIE WYWOŁANE PRZEZ ZAPALENIE KŁĘBUSZKÓW NERKOWYCH

Dlaczego zapalenie kłębków nerkowych powoduje nadciśnienie tętnicze?
Zapalenie kłębków nerkowych wywołuje obfitość czynników zapalnych w nerkach – w odpowiedzi, na co nerki „buntują się” i wytwarzają reninę w nadmiarze. Skutkiem tego jest wytwarzanie angiotensyny II i aldosteronu, których obecność obkurcza silnie naczynia krwionośne nerek powodując tym nadciśnienie tętnicze.
Dlaczego chorujemy na zapalenie kłębuszków nerkowych?
Zapalenie to jest wywoływane przez bakterie z grupy paciorkowców (Streptococcus) - te same, które powodują zapalenie migdałków. Choroba zwykle zaczyna się od poważnego stanu zapalnego w innej części organizmu - anginy, grypy, przeziębienia, niekiedy rozwoju pasożytów, czy dostania się do nerek toksycznych substancji. Aby wtórną lub pierwotną infekcję paciorkowców układ odpornościowy wytwarza specjalne przeciwciała przeciw zarazkom. Przeciwciała te jednak mogą wchodzić w nieprawidłowe reakcje skierowane przeciw własnym komórkom nerkowym. Kiedy zgromadzą się w nerkach mogą wywoływać poważne reakcje zapalne, niekiedy tworzyć złogi. Powstaje w ten sposób przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerkowe, które może obejmować całe nerki (forma rozsiana) lub część nerek (forma ogniskowa).
Jakie objawy wskazują na zapalenie kłębuszków nerkowych?
Po pozornym wyzdrowieniu z choroby infekcyjnej dochodzi na nawrotów gorączki. Pojawiają się obrzęki twarzy, bóle serca, trudności w oddychaniu, podwyższone ciśnienie krwi, zmniejszenie wydalania moczu. Są to objawy ostrego zapalenia kłębuszków nerkowych. Podczas badań laboratoryjnych można znaleźć w moczu białko i czerwone ciałka krwi. Niebezpiecznymi powikłaniami ostrego zapalenia kłębków nerkowych może być obrzęk płuc, niewydolność serca, obrzęk mózgu i zaburzenia wzroku.
Jak leczymy ostre zapalenie kłębuszków nerkowych?
Chory przyjmuje antybiotyki zapisane przez lekarza i powinien bezwzględnie leżeć w łóżku, w ciepłej pościeli. Powinien też przyjmować ściśle określone przez lekarza ilości płynów, ograniczoną ilość białka oraz inne składniki pokarmowe. Zdrowienie trwa zwykle około dwóch tygodni, ale u niektórych pacjentów choroba może przejść w formę przewlekłą.
Jak leczymy przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek?
Przyczyną przewlekłego zapalenia są wspomniane wyżej przeciwciała, które gromadzą się w nerkach i wywołują reakcje zapalne uszkadzające komórki miąższowe. Podstawą leczenia są środki osłabiające system immunologiczny i tym samym aktywność przeciwciał. Kuracja musi przebiegać pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty. Niestety, ta choroba nie ma charakterystycznych objawów - toteż wykrywana jest zbyt późno. Często dopiero wówczas, kiedy organizm zostaje już zatruty toksycznymi produktami przemiany materii, których chore nerki nie były w stanie wydalić z moczem. W tym stadium choroby nerki mogą być niewydolne i wymagać stosowania dializy.
Czy są jakieś symptomy przewlekłego kłębuszkowego zapalenia nerek, który powinny nas zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza?
Podejrzenie, co do przewlekłego kłębuszkowego zapalenia nerek powinny wzbudzić – obecność białka i czerwonych krwinek w moczu oraz nieoczekiwane pojawienie się nadciśnienia tętniczego. Lekarze praktycy zwracają też uwagę na takie - obok nadciśnienia tętniczego - objawy przewlekłych chorób nerek: nagromadzenie wody w tkance podskórnej, obrzęki twarzy, bóle podbrzusza promieniujące na plecy, utrata apetytu, niedokrwistość, utrata sił i szybkie męczenie się, zaburzenia funkcji płciowych, blada, szara i sucha skóra.
koniec
oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy
lifting włosów - KOLAGEN_cito nurkowanie - KOLAGEN_cito blizny - KOLAGEN_cito zmarszczki u kobiet - KOLAGEN_cito bóle stawów - KOLAGEN_cito hokej na lodzie - KOLAGEN_cito baseball - KOLAGEN_cito zabiegi plastyczne - KOLAGEN_cito cukierki szałwiowe szałwia - Cukierki_Szalwiowe na kaszel palacza szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe cukierki - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na kaszel palacza szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki verbena szałwia - Cukierki_Szalwiowe na odporność - szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe w zielarniach - szałwia - Cukierki_Szalwiowe produkty na odporność - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty na odporność - aronia - Cukierki_Aroniowe apteka - aronia - Cukierki_Aroniowe dla całej rodziny - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości z zielarni - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe wspomaganie - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości z zielarni - aronia - Cukierki_Aroniowe apteka - aronia - Cukierki_Aroniowe zioła - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe poprawa przemiany materii - Cukierki_Pokrzywowe nowości - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości z zielarni - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe poprawa przemiany materii - Cukierki_Pokrzywowe oczyszczenie organizmu - Cukierki_Pokrzywowe właściwości pokrzywy - Cukierki_Pokrzywowe oczyszczenie organizmu - Cukierki_Pokrzywowe na odporność - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe produkty - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty z żeńszenia i imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe właściwości żeńszenia imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe co dobrego - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki z ziołami - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe dla sedniorów - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe specjały - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe specjały - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa nowości - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki ziołowe - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa co dobrego - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa nowości z apteki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w aptekach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe wspomaganie - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe produkty - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe specjały - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez na odporność - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez zioła - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki ziołowe - cukierki czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez apteka - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe produkty - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe cukierki - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe w zielarniach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe dla sedniorów - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na odporność - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe produkty na odporność - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na wzmocnienie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe cukierki ziołowe - cukierki melisowe - Cukierki_Melisowe cukierki melisowe - cukierki - Cukierki_Melisowe co dobrego - melisa - Cukierki_Melisowe apteka - melisa - Cukierki_Melisowe cukierki melisowe - cukierki - Cukierki_Melisowe ziołowe wspomaganie - melisa - Cukierki_Melisowe w aptekach - melisa - Cukierki_Melisowe nowości z zielarni - waleriana - Cukierki_Walerianowe dla sedniorów - waleriana - Cukierki_Walerianowe przeciw stresowi - waleriana - Cukierki_Walerianowe na wzmocnienie - waleriana - Cukierki_Walerianowe w aptekach - waleriana - Cukierki_Walerianowe właściwości waleriany - Cukierki_Walerianowe nowości z apteki - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości z zielarni - waleriana - Cukierki_Walerianowe łyżwiarstwo figurowe - Dezodorant_SuperDeo hokej na lodzie - Dezodorant_SuperDeo wyścigi samochodowe - Dezodorant_SuperDeo bieganie - Dezodorant_SuperDeo łyżwiarstwo figurowe - Dezodorant_SuperDeo jazda na snowboardzie - Dezodorant_SuperDeo narciarstwo - Dezodorant_SuperDeo żużel - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook