Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Antoniego, Jana Niedziela 17. Stycznia 2021r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Mózg a neurofizjologia snu
Symboliczne motto tematu: A sen? – ach, ten świat cichy, głuchy, tajemniczy, Życie duszy, czyż nie jest warte badań ludzi! Któż jego miejsce zmierzy, kto jego czas zliczy! A. Mickiewicz. Dziady cz. I

W każdej chwili życia
znajdujemy się w jedynym z dwu podstawowych stanów naszej egzystencji: czuwania lub snu. Na jawie mamy pełny kontakt ze światem zewnętrznym a zmysły dostarczają nam permanentnie olbrzymia ilość informacji. Po przetworzeniu ich przez mózg reagujemy na nie przy pomocy gestów, czynności lub słów.

Tajemnicza działalność mózgu podczas snu
W czasie snu, zamykając oczy blokujemy bodźce wzrokowe. Mózg wyłącza się ze swej aktywności wygaszając nadchodzące bodźce zmysłowe. Ruchy nasze są ograniczone do niezbędnego minimum a mowa zablokowana. Mózg zajmuje się w tym czasie swą aktywnością wewnętrzną, która do dnia dzisiejszego jest jeszcze stale owiana tajemnicą.



Sen jest regeneracją i porządkowaniem informacji i doświadczeń?
Coraz częściej stwierdza się, że sen spełnia rolę czasu regeneracji ośrodkowego układu nerwowego i całego organizmu. W naszym „centralnym komputerze” następuje prawdopodobnie wtedy wymazanie informacji przypadkowych i nieistotnych oraz przemieszczenie zapisów z pamięci krótkotrwałej do pamięci trwałej - na „twardy dysk”. Pod pojęciem zaburzeń snu lub bezsenności przejawia się zatem wiele aspektów tego skomplikowanego zaburzenia - niezwykle ważnego dla naszej sprawności umysłowej.

Badania neurofizjologii snu
Fizjologowie zbadali głębokość snu ludzkiego „standaryzowanym hałasem” i stwierdzili, że w najgłębszy sen zapadają ludzie na początku nocy. Później, w miarę upływu godzin, śpiącego budzi znacznie lżejszy hałas. W latach dwudziestych dwudziestego wieku Hans Berger badał aktywność bioelektryczną mózgu. Zapisywanie jej w postaci długich wykresów, z różnych partii czaszki człowieka nazywa się dzisiaj elektroencefalografią (EEG). Stany snu i czuwania można scharakteryzować przez trzy najważniejsze rejestracje – sygnały fizjologiczne: aktywność bioelektryczną mózgu, ruchy gałek ocznych i aktywność mięśniową.

Badania procesów mózgowych podczas snu
Na aktywność bioelektryczną mózgu składa się wypadkowa wyładowań maleńkiego ładunku elektrycznego produkowanego przez miliardy komórek nerwowych, z jakich zbudowany jest nasz mózg. Owe zmiany bioprądów czynnościowych zostają wychwycone przez elektrody umieszczone na skórze czaszki, a następnie wzmocnione przez elektroencefalograf, zapisane na długiej wstędze papieru i po cyfrowym przetworzeniu rejestrowane w pamięci komputera. Amerykanin Nathaniel Kleitman w roku 1939 był prekursorem badań polisomnograficznych, a jego uczeń Eugene Aserinsky opisał w 1952 roku zjawisko szybkiego ruchu gałek ocznych w czasie snu (REM). Ruchy gałek ocznych również wywołują zmiany prądów czynnościowych i dlatego możliwe jest ich zapisanie w postaci elektrookulogramu. Napięcia i pobudzenia mięśni zapisywane są z kolei w postaci elektromiogramu. Zazwyczaj rejestrację polisomnograficzną wykonuje się w czasie snu i czuwania, niekiedy przez okrągłą dobę, a odpowiednie programy komputerowe umożliwiają analizę stanu snu i czuwania danego pacjenta.

Inne procesy fizjologiczne podczas snu
Oczywiście, w czasie snu zapisywane są również rytmy i praca serca oraz oddechu, gdyż podczas snu występuje niekiedy napadowy bezdech jak również zaburzenia rytmu serca.

Sen pełnowartościowy i niepełnowartościowy
Z badań neurofizjologicznych wynika kilka podstawowych odkryć, z których jedną z najważniejszych jest stwierdzenie istnienia fazy REM we śnie i związane z nim fenomeny śnienia. Niektórzy ludzie mają wrażenie, że nigdy nie śnią, inni zachowują mgliste wspomnienia swych snów, a jeszcze inny pamiętają niekiedy dokładnie niektóre ze swoich snów. Sen o mniejszej ilości faz REM lub też pozbawiony tych faz jest snem niepełnowartościowym, czyli rodzajem bezsenności. Aby więc nie cierpieć na bezsenność, nie tylko musimy zapadać w sen, ale i „przepisową” ilość czasu przeżywać marzenia senne.

Fazy snu – REM i nieREM - a odczucia i zachowanie śpiącego
Stwierdzono, że osoby wybudzone w okresie REM, relacjonowały pojawianie się w tym samym czasie bogatych marzeń sennych. Stwierdzono, że szybkie ruchy gałek ocznych, w fazie snu nazwanego REM, związane są ze złożonością śnionych obrazów sennych. Zaobserwowano również w tym czasie ślady drgań mimicznych twarzy u osób badanych. Dziś wiemy, że sen człowieka posiada skomplikowaną naturę – w tym kilka faz tzw. nieREM, tak zwane zespoły K i „wrzeciona snu”. Po nich następuje okres REM, który trwa od kilku do kilkunastu minut. Okres REM kończy jeden cykl snu. Aby sen był zdrowy, czyli naturalny, musi posiadać około 4-5 takich cykli, z których każda kończy się fazą REM.

Zapis biochemiczny rytmu snu
Rytmy biologiczne człowieka, a w tym rytm snu i czuwania generowane są przez okresowe zmiany biochemii w ośrodkowym układzie nerwowym. Rytmy snu i czuwania utrzymywane są przez aktywność w jądrach nadskrzyżowaniowych podwzgórza pod wpływem zewnętrznych warunków oświetlenia w cyklu 24-godzinnym. U osób pozostających w ciemności (eksperymenty w jaskiniach) lub u osób niewidomych, które nie mają percepcji światła, występuje zaburzenie wielu rytmów dobowych, np. melatoniny, kortyzolu, ciepłoty ciała i faz sen – czuwanie. Stwierdzono, że różnice w wydzielaniu hormonu szyszynki – melatoniny dochodzą do czterokrotnego wzrostu w okresie nocy. Tak więc, zmiana cyklu snu i czuwania jest podstawowym regulatorem wydzielania melatoniny. Największe wydzielanie tego hormonu następuje u człowieka w godzinach nocnych. Ponadto wykazano, że natężenie jej wydzielania wydatnie zmniejsza się z wiekiem.

Regulator rytmu snu – melatonina
Rytm dobowy hormonu szyszynki - melatoniny - wykształca się około 6 roku życia. Szczyt wydalania nocnego melatoniny następuje między czwartym a dziesiątym rokiem życia. Po tym okresie następuje spadek jej wydzielania a około 45 roku życia jest on najwyraźniejszy. Jest on nazywany niekiedy „melatoninopauzą”. U osób około 70 roku życia jest kilkakrotnie mniejsze niż przed okresem pokwitania. To może tłumaczyć również trudności ze snem u osób starszych. Dlatego też, hormon ten znalazł zastosowanie w leczeniu niektórych rodzajów zaburzeń snu.

Gdy przekraczane są normy pracy i brakuje snu …
W ostatnich latach klinika w Glasgow zajmująca się badaniem snu wykonała wiele interesujących w badań. Przy pomocy aparatury zbliżonej do Holtera rejestrowano dobowo zapisy polisomnograficzne zawodowych kierowców ciężarówek. Okazało się, że gdy przekraczane są normy pracy i wydłużany czas jaki kierowcy spędzają w drodze w ich zapisach pojawiają się tzw. „elementy mikrosnu”. Te powtarzające się krótkie, zazwyczaj sekundowe, zasypianie występuje w czasie jazdy. Samochód jest w stanie przejechać w tym czasie około 50 metrów i z powodu braku kontroli spowodować groźny wypadek. Wydaje się, że „holterowskie” badania snu kierowców i innych pracowników znajdą w przyszłości szerokie zastosowanie.

Szkodliwość bezsenności
Eksperymenty nad deprywacją snu (wymuszoną bezsennością) wykazały, jak szkodliwa jest prawdziwa bezsenność. Po czasie (indywidualnym dla każdego człowieka) od 50 do 500 godzin bezsenności pojawiały się u badanych różnorodne (na szczęście przejściowe) zaburzenia psychiczne. Były to urojenia, omamy i depersonalizacja.

dr nauk med. Janusz Krzyżowski
Psychiatra

KONTAKT: Gabinet prywatny tel. 22 833 18 68
Przyjmuje psychiatra: dr nauk med. Włodzimierz Szyszkowski
linki sponsorowane, reklamy
curling - KOLAGEN_cito skok wzwyż - KOLAGEN_cito podnoszenia ciężarów - KOLAGEN_cito problemy stawów - KOLAGEN_cito biegi na przełaj - KOLAGEN_cito baseball - KOLAGEN_cito ranking kolagen - KOLAGEN_cito problem z cellulitem - KOLAGEN_cito na urlopie szałwia - Cukierki_Szalwiowe częsty kaszel przyczyny szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości - szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości z apteki - szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki verbena szałwia - Cukierki_Szalwiowe na angine szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe produkty - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości - aronia - Cukierki_Aroniowe przeciw stresowi - aronia - Cukierki_Aroniowe właściwości aronii - Cukierki_Aroniowe produkty na odporność - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości z zielarni - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty z aronii - Cukierki_Aroniowe dla całej rodziny - aronia - Cukierki_Aroniowe przeciw stresowi - aronia - Cukierki_Aroniowe zioła w cukierkach - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości z apteki - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe apteka - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe w aptekach - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe co dobrego - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe specjały - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe w aptekach - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe żeńszeń imbir - cukierki - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe nowości z apteki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe żeńszeń imbir - cukierki - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe wspomaganie - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe właściwości żeńszenia imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa apteka - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa na wzmocnienie - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa właściwości aloesu trawy cytrynowej - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa produkty na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki z ziołami - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla sedniorów - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki z ziołami - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla całej rodziny - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez na odporność - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe cukierki - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez w aptekach - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla sedniorów - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez produkty na odporność - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla całej rodziny - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez produkty na odporność - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe w zielarniach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe produkty z głogu - Cukierki_Glogowe ziołowe produkty - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe produkty z głogu - Cukierki_Glogowe ziołowe wspomaganie - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe dla całej rodziny - melisa - Cukierki_Melisowe dla sedniorów - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe wspomaganie - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe specjały - melisa - Cukierki_Melisowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - cukierki melisowe - Cukierki_Melisowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe wspomaganie - melisa - Cukierki_Melisowe produkty z waleriany - Cukierki_Walerianowe nowości z zielarni - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe produkty - waleriana - Cukierki_Walerianowe produkty na odporność - waleriana - Cukierki_Walerianowe dla sedniorów - waleriana - Cukierki_Walerianowe zioła w cukierkach - waleriana - Cukierki_Walerianowe produkty na odporność - waleriana - Cukierki_Walerianowe dla sedniorów - waleriana - Cukierki_Walerianowe podnoszenia ciężarów - Dezodorant_SuperDeo dla piłkarzy - Dezodorant_SuperDeo maraton - Dezodorant_SuperDeo ranking dezodorant - Dezodorant_SuperDeo sztafeta - Dezodorant_SuperDeo sztafeta - Dezodorant_SuperDeo pchnięcie kulą - Dezodorant_SuperDeo dezodorant dla mężczyzn - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.