Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Łucji, Otylii Czwartek 13. Grudnia 2018r
linki sponsorowane, reklamy
Upadki zagrażają zdrowiu seniorów
Liczne starcze choroby degeneracyjne zwiększają ryzyko nieszczęśliwych upadków. Dlatego na starość częściej, niż w młodości potykamy się i doznajemy urazów zagrażających niebezpiecznymi powikłaniami dla zdrowia i życia.

Upadki
W medycynie mianem upadku określa się zwykle nagłą, niezamierzoną zmianę pozycji, polegającą na utracie równowagi podczas chodzenia lub innych czynności, wskutek której poszkodowany znajduje się na ziemi, podłodze lub innej nisko położonej powierzchni.

Jak często na starość potykamy się i doznajemy urazów?
Badania epidemiologiczne prowadzone wśród osób starszych mieszkających w środowisku dowodzą że przynajmniej 3-4 (na 10 osób badanych) - zdarza się 1 upadek w roku. W przypadku osób przebywających w szpitalach i instytucjach opiekuńczych częstość występowania upadków znacznie się zwiększa się dwukrotnie i przynajmniej raz w roku zdarza się 6 osobom na 10 badanych. Wynika to z jednej strony z większego upośledzenia sprawności tych osób, z drugiej jednak strony z faktu skrupulatniejszego odnotowywania zaistniałych zdarzeń.
Towarzyszące podeszłemu wiekowi starcze choroby degeneracyjne sprzyjają upadkom.

Choroby zwiększające ryzyko upadków
  • Choroby dotyczące ośrodkowego układu nerwowego (udary mózgowe parkinsonizm, niewydolność tętnic szyjnych i kręgowych, zespoły otępienne, depresja).
  • Choroby układu sercowo-naczyniowego (hipotonia ortostatyczna, omdlenia neurokardiogenne i współautorów stanowią one około 30% wszystkich omdleń), zaburzenia rytmu serca i jego niedokrwienie.
  • Hipoglikemia, niedokrwistość, zaburzenia wodno-elektrolitowe itp.
  • Choroby narządu ruchu.
  • Choroby narządu zmysłów.
  • Stosowane leki, a szczególnie polipragmazja z użyciem leków psychotropowych.
  • Uważa się, że około 30% upadków w domach pomocy społecznej i 20% upadków w środowisku spowodowana jest przez leki.


Szczególne zagrożenie ze strony choroby Alzheimera
Badano upadki chorych z rozpoznaniem otępienia typu Alzheimera w czasie ich pobytu na oddziale. Autorzy podtrzymują przekonanie, że choroba Alzheimera, jak i pobyt na oddziale psychiatrycznym, stanowią czynniki sprzyjające upadkom. Stwierdzili oni taką samą liczbę upadków u obu płci, niższą niż podawana w piśmiennictwie. U mężczyzn upadki nie powodowały poważniejszych konsekwencji. Natomiast u kobiet w pojedynczych przypadkach dochodziło do złamań kości. Analizowany materiał nie pozwolił jednak autorom na jednoznaczne stwierdzenie, czy istnieje zależność pomiędzy liczbą personelu obecnego na oddziale a częstością występowania upadków.

Udokumentowaną przyczyną upadków jest pogorszenie wraz ze starością tzw. orientacji przestrzennej
Wielu lekarzy badaczy problemu obarcza winą za to zmiany degeneracyjne w narządzie słuchu i równowagi osób w zaawansowanym wieku. Wynikłe z tego upośledzenie rozróżniania mowy oraz zakłócenia progu słyszenia czystych tonów sprawiają, że osoba starsza wykazuje się gorszą orientacją przestrzenną.

Inne przyczyny upadków
Sprzyjają upadkom zagrożenia architektoniczne i dysfunkcjonalny nieład w mieszkaniu:
  • nieporządek w mieszkaniu
  • porozrzucane sprzęty na podłodze
  • ślizgające się po podłożu dywaniki
  • nierówna lub śliska podłoga
  • niedostosowane progi
  • zbyt strome schody
  • złe oświetlenie
Statystyki dowodzą, że w ponad 50% przypadków rejestrowanych upadków osób starszych przytoczone czynniki są za nie odpowiedzialne.

Upadek i co dalej?
Unieruchomienie pacjenta po upadku niesie dodatkowe zagrożenia związane z rozwojem zakrzepicy żył głębokich, zatorowością płucną, odwodnieniem, infekcjami, przykurczami w stawach oraz odleżynami. W konsekwencji wzrasta częstość hospitalizacji, czas pobytu w szpitalu ulega wydłużeniu, a chory staje się zależny od otoczenia. Upadki rejestrowane są najczęściej dopiero wtedy, gdy mają miejsce poważniejsze następstwa upadku – złamanie, zranienie. Brak świadków upadku powoduje również rzadsze ich rejestrowanie.

Komplikacje poupadkowe zagrażają życiu
10-15% upadków prowadzi do poważnych urazów stanowiących zagrożenie życia. Dlatego uważa się, że upadki są główną przyczyną zgonów spowodowanych nieszczęśliwymi wypadkami w grupie wieku powyżej 65 roku życia. Zaś w grupie osób powyżej 75 roku życia stanowią już 70% przypadków przyczyny śmierci w czasie nieszczęśliwego wypadku. Osteoporoza, dezorientacja lub nadmierna ilość leków nasennych czy uspokajających to najczęstsze zewnętrzne przyczyny doprowadzające do upadków. Stopniowe upośledzenie zdolności akomodacji, charakterystyczne dla zaawansowanego wieku pogarsza i tak obniżoną zazwyczaj ostrość wzroku. Pogarszające się widzenie obwodowe wraz ze współistniejącą często z zaćmą, jaskrą, zwyrodnieniem plamki – powodują, że starszy człowiek gorzej określa położenie swego ciała w przestrzeni oraz trudniej rozpoznaje w swym otoczeniu grożące upadkiem niebezpieczeństwa.

dr nauk med. Janusz Krzyżowski
Psychiatra
KONTAKT: Gabinet prywatny tel. 22 833 18 68
Przyjmuje psychiatra: dr nauk med. Włodzimierz Szyszkowski
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.