Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Cyryla, Edwarda Poniedziałek 18. Marca 2019r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Zaparcie z odwodnienia stolca
Woda jest kluczowym składnikiem kału. Gdy nie pijemy przez kilka dni drastycznie odwodnimy treść jelita grubego. A to może spowodować zaparcie.

Zamknięty obieg wody w organizmie
W klimacie umiarkowanym z pokarmem (napojami, zupami, owocami, itp.) wchłaniamy ok. 2 litrów. Z sokami trawiennymi wpływa do jelit codziennie ok. 6-7 litrów wody. Łącznie nasze jelita nasyca 8-9 litrów wody na dobę. Mało jednak kto wie, że prawie całą tą wodę „pompy” jelitowe wysysają zwrotnie. Dzięki temu krąży w obiegu wewnętrznym. Niewielki naddatek jest wydalany z moczem i kałem. Dodajmy, że wydalanie wody jelitowej z kałem jest nieduże – u zdrowego człowieka nie przekracza 150-200 ml na dobę. Nie mniej ta niewielka ilość wody jest niezbędna dla nawodnienia stolca. Stolec nadmiernie odwodniony staje się zbity, zatwardziały i trudny do wydalenia.

Wchłanianie wody w jelicie cienkim jest najbardziej intensywne.
Z wchłoniętej z pokarmami wody 1,5-2,5 litra dociera do okrężnicy. Większość – 70-80% – ulega zwrotnemu wchłonięciu w jelicie cienkim a prawie cała reszta w jelicie grubym. Wchłanianie wody dokonuje się dwiema kanałami. Pierwszy – „komórkowy” przebiega poprzez wnętrze komórek nabłonka jelitowego zwanych enterocytami. Drugi kanał wiedzie drogą międzykomórkową poprzez tzw. złącza komórkowe. Większość wody jelitowej przenika drogą „komórkową” czyli przez wewnętrzną strukturę komórek nabłonka jelit.

Tempo wchłaniania wody
Tempo wchłaniania wody zależy od różnicy stężenia elektrolitów (soli) i innych substancji osmotycznie czynnych w jelicie i w narządzie docelowym. Różnica stężeń zasysa wodę ze środowiska w którym jest mniejsze stężenie elektrolitów do środowiska „gęstszego”. Wskutek tej różnicy zwanej gradientem osmotycznym woda wysysana jest z jelit przez kanały wodne wiodące przez wnętrza komórek błon jelitowych oraz w przestrzeniach międzykomórkowych. Proces ten odbywa się dość szybko.

Z wchłanianiem wody wiąże się wchłanianie elektrolitów
Na dobę do jelita grubego z wodą dostaje się około 200 mmol sodu, 100 mmol chlorków oraz 10 mmol potasu. Z tej puli 90% jest wchłanianych zwrotnie i wraca do krwioobiegu. Większość wody i sodu wchłaniana jest w tzw. proksymalnym odcinku okrężnicy. Ich wchłanianiu towarzyszy wydalenie z organizmu i eliminacja z kałem jonów potasu. Wynika to z przeciwstawnych mechanizmów wchłaniania i wydalania tych pierwiastków, czyli z przeciwnym kierunkiem przenikania sodu przez ściany jelita do kierunku ruchu potasu. Dodajmy, że te dwa procesy są ze sobą ściśle sprzężone.[1]

Jelito grube jest w stanie „wyssać” z kału aż 90% wody [1.2]
10% wody jaka pozostaje w kale jest niezbędna. Nadaje miękką elastyczną konsystencję stolca, co znakomicie ułatwia defekację. Dlatego dieta powinna być optymalnie nawodniona w relacji do środowiska i okoliczności. Odwodnienie organizmu może spowodować utwardzenie kału w suchą twardą masę powodującą zaparcie. Toteż średnio w ciągu doby powinniśmy wypić ok. 30 do 45 ml wody na każdy kilogram masy swego ciała. Dodajmy, że drugim zabezpieczeniem przed zaparciem jest dieta wysokobłonnikowa. Ale o tym więcej w sąsiednim art. – pt. „Zaparcie z niedoboru błonnika”.

Złodzieje wody – wysiłek fizyczny i upał [1.2]
Powinniśmy różnicować dzienne spożycie wody zależnie od skali wysiłku fizycznego, wysokości temperatury, jak też stopnia wilgotności, czy siły wiatru. Zapotrzebowanie na wodę jest bowiem wysoce zmienne wobec tych relacji. Przykładowo w temperaturze 5-20ºC osoba o masie ciała 50 kg potrzebuje zwykle od 1,5-2 litrów wody na dobę, zaś maratończyk wadze 80 kg biegnący w tropikalnej temperaturze potrzebuje w tym samym czasie blisko 10 litrów wody. Dlatego nasza dieta powinna być optymalnie nawodniona w relacji do środowiska i okoliczności.

Uwaga! Zbyt obfite wydalanie elektrolitów oznacza biegunkę
Zdolność wchłaniania i wydalania elektrolitów, czyli samoregulacji ich poziomu w ustroju może zostać gwałtownie zaburzona wskutek infekcji bakteryjnych. Biegunka bakteryjna może spowodować niebezpieczną dla zdrowia utratę płynów i elektrolitów. Nabłonek jelita grubego ma bowiem zdolność nie tylko do wchłaniania, ale i do obfitego wydalania chloru, potasu i innych soli mineralnych z ustroju. Wydalane są również fosforany wapnia i magnezu, oraz częściowo żelazo i inne pierwiastki.

Piśmiennictwo
  1. [1] Fizjologia układu trawiennego, Stanisław Konturek; Panstwowy Zakłąd Wydawnictw Lekarskich, 1985 r.
  2. [2] Anatomia i fizjologia jelita grubego- źródło: Portal www Polskiego Klubu Koloproktologii; ul. Cegłowska 80 01-809 Warszawa; www.pkk.org.pl/pacjent-05b.php
  3. [3] B. Gołąb. W. Traczyk- Anatomia i fizjologia człowieka. PZWL Warszawa 1997
  4. [4] Wybrane pojęcia z gastroenterologii - "Encyklopedia Badań Medycznych" Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996
  5. [5] Zaparcia, Autorzy: Jacek Hermann, Tomasz Kościński, Z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Chirurgii Onkologii Gastroenterologicznej i Chirurgii Plastycznej UM w Poznaniu; www.pkk.org.pl/pacjent-01.php- Portal: Polski Klub Koloproktologii,
Oprac. mgr Edward Michalski
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij