Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Mikołaja, Stanisława Środa 13. Listopada 2019r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Angiografia / DSA
Jest to badanie służące do oceny układu naczyniowego przy zastosowaniu promieniowania rentgenowskiego i środków kontrastowych (kontrastów) .
Istnieją różne rodzaje badań angiograficznych:
- Angiografia klasyczna:
  • arteriografia - badanie tętnic
  • flebografia (wenografia) – badanie żył
  • fistulografia – badanie przetok dializacyjnych
- Cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) - umożliwia ocenę układu naczyniowego eliminując tło (kości, narządy), pozwala na użycie mniejszej ilości środka cieniującego
- Spiralna tomografia komputerowa (angio-TK) – patrz rozdział poświęcony tomografii komputerowej
W angiografii w zależności od tego, które naczynia chcemy uwidocznić podajemy kontrast dożylnie lub dotętniczo. Środek cieniujący z tętnic, poprzez naczynia włosowate, przechodzi do żył, a więc w zależności od czasu, w którym wykonamy zdjęcie uwidaczniają się tętnice bądź żyły. Po pewnym czasie kontrast dociera do nerek, przez które wydalany jest razem z moczem.
Jak przebiega badanie?
Typowa arteriografia wymaga umieszczenia w naczyniu cewnika. Można to zrobić bez rozcinania naczynia. Jest to sztuczka autorstwa pana Seldingera.
W uznaniu jego zasług mówi się o angiografii metodą Seldingera.
Metoda Seldingera obejmuje następujące kroki:
  • W pierwszym rzędzie staramy się zlokalizować tętnicę, do której chcemy wprowadzić cewnik. Można to łatwo przeprowadzić dotykając skóry pacjenta w poszukiwaniu jej tętna. Jeśli tętna nie wyczuwamy może to sugerować, że naczynie jest już niedrożne. Z wielu względów miejscem zalecanym dla wprowadzenia cewnika jest tętnica udowa, w okolicy pachwiny.
  • Po wybraniu miejsca nakłucia, w skórę i tkanki okrywające tętnicę wstrzykujemy środek przeciwbólowy. Następnie wykonujemy niewielkie nacięcie skóry (wystarczy 3-5 mm).
  • W dalszej kolejności wprowadzamy igłę do tętnicy. Kiedy wcelujemy, z igły wypłynie krew. Jest to znak, że wierzchołek igły znajduje się w świetle naczynia.
  • Teraz przez igłę do naczynia wprowadzamy specjalny rodzaj przewodu zwany prowadnikiem. Następnie palcami jednej ręki wywieramy ucisk na miejsce nakłucia i wysuwamy igłę z naczynia. Musimy ucisnąć to miejsce tak, by nie krwawiło (prowadnik jest przecież węższy niż pierwotne nakłucie).
  • Następnie bierzemy cewnik, który chcemy wprowadzić, nawlekamy go na prowadnik i wprowadzamy do naczynia. Teraz wysuwamy prowadnik i kranikiem zamykamy koniec cewnika, aby nie wypływała z niego krew.
  • Po wprowadzeniu cewnika we właściwym miejscu podajemy kontrast i wykonujemy serię zdjęć
  • Po wykonaniu zdjęć cewnik usuwamy i zakładamy ucisk na naczynie
Jak przygotować się do badania?
W dniu poprzedzającym badanie należy zjeść lekką kolację. Na badanie należy zgłosić się na czczo. Wymagane do badania są następujące badania: grupa krwi, Rh, czas krzepnięcia, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, HBs (sprawdza nosicielstwo wirusowego zapalenia wątroby), USR, poziom sodu i potasu, kreatynina.

Badanie wykonuje się w warunkach szpitalnych, więc należy przygotować się na spędzenie w szpitalu jednego dnia.
Wyposażenie potrzebne do wykonywania angiografii:
  • Prowadniki - nie są zwykłymi kawałkami drutu, lecz delikatnymi, precyzyjnymi konstrukcjami. Większość z nich składa się z centralnego przewodu, wokół którego spiralnie owinięty jest inny przewód. W przypadku niektórych prowadników, wewnętrzny przewód-rdzeń, może zostać wyciągnięty ze spirali co powoduje zmniejszenie sztywności jego końcówki. Wiele prowadników jest zagiętych na końcu. Ze względu na swój kształt nazywane są J-guides. Zagięcia te pomagają zapobiec uszkodzeniom delikatnej struktury naczyń.
  • Cewniki – mogą posiadać wiele różnych kształtów, rozmiarów i być wykonane z rozmaitych materiałów. Jednostką rozmiaru cewnika jest tzw. French”(F), gdzie jeden F oznacza jedną trzecią milimetra. Im grubszy cewnik, tym łatwiej obrót jednego z jego końców powoduje przekręcenie drugiego końca. Grubszymi cewnikami łatwiej jest manipulować. Im większy zewnętrzny rozmiar cewnika, tym większego otworu potrzebuje on do wprowadzenia do naczynia. Wraz ze wzrostem wewnętrznej średnicy cewnika rośnie ilość środka kontrastowego, która w jednostce czasu może być wstrzyknięta. Cewniki różnego kształtu pozwalają na wykonywanie rozmaitych manewrów. Cewnik o odpowiednim zagięciu może ułatwić badającemu dostanie się do określonego naczynia. Kiedy zastosuje się cewnik o nieodpowiednim kształcie może być to niewykonalne. Niektóre kształty cewników przeznaczonych do wykonywania procedur diagnostycznych i interwencyjnych to:
    - tzw. pig-tail (świński ogonek). Nie umożliwia on selektywnego cewnikowania drobnych naczyń ale pozwala na bardzo szybką iniekcję dużych ilości środka kontrastowego do większych naczyń, takich jak aorta lub żyła główna.
    - cewniki typu cobra (ich kształt przypomina tego węża w pozycji gotowej do ataku).


    Rysunek 1. Kilka różnego kształtu cewników. Po lewej stronie- typ pig-tail (świński ogonek).

  • Baloniki – poza cewnikami stosowanymi do celów diagnostycznych istnieje duża różnorodność cewników wykorzystywanych do interwencji terapeutycznych np. cewniki balonikowe. Cewniki tego typu posiadają na swoim wierzchołku umocowany balonik. Zwykle na obu końcach balona znajdują się metalowe markery. Pozwalają one na precyzyjne umieszczenie cewnika pod kontrolą obrazu rentgenowskiego. Taki balon może zostać napełniony cieczą, rozciągając się do pewnego maksymalnego rozmiaru (po całkowitym napełnieniu). Przy dalszym napełnianiu nie będzie już rósł, lecz po prostu pęknie (wówczas łatwo go wyciągnąć). Ten typ cewnika stosowany jest np. do rozszerzania naczyń lub różnych innych ciasnych struktur.


    Rysunek 2 – Różne typy cewników balonikowych.

Inny typ cewnika stosowany jest do drenażu zmian o charakterze płynowym. Cewniki te mają zwykle większą średnicę, co pozwala im na odciąganie płynnej zawartości zbiorników (np. ropy). Zbudowane są z materiałów bardziej odpornych na tworzenie się inkrustacji blokujących ich światło.


Rysunek 3 – Aortografia- widoczna aorta brzuszna i liczne odchodzące od niej naczynia.

Aortografia jest badaniem angiograficznym tętnicy głównej czyli aorty.

Jeśli chcemy przeprowadzić badanie angiograficzne np. kończyn dolnych, nie musimy wybiórczo umieszczać cewnika w tętnicy bezpośrednio zasilającej kończynę. Zamiast tego możemy podać środek kontrastowy do naczynia, które zaopatruje kończynę, a kontrast dostanie się do badanej okolicy wraz z prądem krwi.

Jeśli umieszczamy cewnik w większym naczyniu np. aorcie i oceniamy wszystkie naczynia zakontrastowane przez podany środek, także te dalej położone, wtedy badanie nazywamy nieselektywną angiografią – badaniem “przeglądowym” (rysunek 3). Jeśli natomiast cewnik umieścimy bezpośrednio w drobnym naczyniu, wtedy angiografię nazywamy selektywną (rysunek 4 poniżej).


Rysunek 4 – Selektywna arteriografia pnia trzewnego.

DSA (digital subtraction angiography- cyfrowa angiografia subtrakcyjna)
Obecnie cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) jest często wykonywanym badaniem. W przypadku DSA wykonujemy zdjęcie rentgenowskie pacjenta przed i po podaniu środka kontrastowego. To pierwsze jest odejmowane od drugiego. W wyniku tego na obrazie poddanym subtrakcji (subtrakcja – odejmowanie) widzimy tylko środek kontrastowy. Jednakże jest kilka elementów, o których należy pamiętać. Jeśli coś ruszy się pomiędzy wykonaniem obu zdjęć powstaną artefakty. W procesie subtrakcji dochodzi do odjęcia informacji znajdującej się w danym punkcie od informacji zlokalizowanej dokładnie w tym samym miejscu zdjęcia. Jeśli pacjent ruszy się w trakcie badania, punkty poddane subtrakcji już nie będą ze sobą korespondowały. Dlatego DSA nie jest zbyt użyteczna, gdy pacjent porusza się w trakcie badania tzn. nie współpracuje przy nim.


Rysunek 5 – Badanie DSA naczyń jamy brzusznej.

Widoczne są tu tylko wypełnione środkiem kontrastowym naczynia krwionośne. Kości i inne struktury zniknęły.
Zalety i wady DSA w porównaniu z “normalną” angiografią:
DSA: Zalety:
  • Wyższa rozdzielczość kontrastowa w porównaniu z konwencjonalną angiografią
  • mniejsza objętość/przepływ kontrastu potrzebna do wykonania badania
  • można korzystać z cewników i igieł o mniejszych rozmiarach
  • natychmiastowe zdjęcie- nie ma potrzeby wywoływania
  • nie ma problemów z wykonywaniem zdjęć
  • oszczędność czasu - W związku z tym ,że w przypadku DSA subtrakcję obrazów wykonuje komputer, badanie jest bardzo szybkie. Możemy prawie bezpośrednio obserwować angiografię na obrazie monitora. Jest więc całkiem inaczej, niż w tradycyjnej angiografii, w przypadku której technik najpierw musi wejść do ciemni, aby wywołać film. Wydłuża to oczywiście całe badanie.
Wielką przewagą DSA w porównaniu z konwencjonalną angiografią jest lepsza rozdzielczość kontrastowa. Oznacza to, że DSA jest w stanie odtworzyć więcej drobnych różnic w absorpcji promieniowania rentgenowskiego. Ma to istotne konsekwencje:
  • Środek kontrastowy może być podawany z mniejszą prędkością, by być wystarczająco widocznym na otrzymywanych obrazach (iniekcja z mniejszą szybkością oznacza większe rozcieńczenie środka kontrastowego w obrębie przepływającej krwi).
  • Skoro nie potrzebujemy tak dużego przepływu środka kontrastowego, jak w konwencjonalnej angiografii, możemy wykorzystać cewniki o mniejszej średnicy (im mniejsza średnica, tym mniejsza ilość środka kontrastowego może zostać podana w jednostce czasu). Możliwe jest nawet wykonanie badania po podaniu środka kontrastowego przez igłę o małym kalibrze. Wraz ze zmniejszaniem średnicy cewnika lub igły zmniejsza się uraz naczynia oraz ryzyko wystąpienia krwotoku po badaniu.
  • ponieważ nie potrzeba tak wielkich stężeń środka kontrastowego w naczyniach, pewne procedury angiograficzne można wykonywać podając go dożylnie. W tych przypadkach stężenie środka kontrastowego po przedostaniu się do układu tętniczego jest wystarczające do przeprowadzenia badania. Ten typ badania nazywamy dożylnym DSA. Środek kontrastowy może być tu wstrzykiwany przy pomocy cewnika do podań dożylnych zarówno do żyły obwodowej (np. okolicy zgięcia łokciowego), jak i do żyły centralnej (niedaleko serca).
DSA: wady
  • Duża wrażliwość na ruchy (oddychanie, ruchy perystaltyczne jelit, praca serca, pacjent nie współpracujący) - Wykonanie DSA utrudniają wszelkie ruchy. Niektóre z nich można ograniczyć, na przykład przez hamowanie perystaltyki jelitowej podawaniem pewnych preparatów chemicznych. Części ruchów niestety nie udaje się opanować.
  • Gorsza w porównaniu z konwencjonalną angiografią rozdzielczość przestrzenna - Oznacza to, że bardzo drobne szczegóły nie są tam tak dobrze widoczne, jak w przypadku klasycznej angiografii. Na szczęście często nie ma potrzeby uwidaczniania tych drobnych szczegółów, jako, że w postawieniu rozpoznania pomagają też TK, USG i inne procedury badawcze.
Wskazania do badania:
Angiografię wykonuję się w diagnozie:
  • tętniaka lub naczyniaka
  • guza (na zdjęciu widać patologiczne naczynia)
  • zwężeń światła naczyń (np. na tle miażdżycowym)
  • krwawień z przewodu pokarmowego
  • do oceny zmian pourazowych.
Przeciwwskazania do wykonana angiografii:
  • Ponieważ w angiografii wykorzystuje się promieniowanie rentgenowskie, a więc badanie jest przeciwwskazane w czasie ciąży (można wykonywać je tylko ze wskazań życiowych).
  • brak wskazań
Środki kontrastowe stosowane w badaniach angiograficznych
W angiografii klasycznej oraz w DSA wskazane jest stosowanie nowoczesnych, niejonowych, niskoosmolalnych środków kontrastowych.

Są one lepiej tolerowane i bezpieczniejsze dla pacjenta niż stosowane jeszcze powszechnie w Polsce tradycyjne środki jonowe – wysokoosmolalne.

Takie środki są już dostępne w naszym kraju, zarówno w lecznictwie zamkniętym , jak również na receptę w aptekach otwartych.

Jednym z takich nowoczesnych, niejonowych środków kontrastowych jest np. Ultravist niemieckiej firmy Schering AG.

O informację na temat środków kontrastowych należy zapytać lekarza wykonującego badanie.

Lepiej tolerowane są środki podgrzane do temperatury ciała (37 stopni Celsjusza). Wykorzystuje się do tego specjalne podgrzewacze. Podgrzanie środka kontrastowego do temperatury ciała:
  • Zmniejsza wstrząs termiczny (np. jeśli środek był przechowywany w lodówce)
  • Znacząco obniża lepkość środka, ułatwiając w ten sposób jego iniekcję, zwłaszcza przy stosowaniu cienkich igieł i cewników.
  • Może zmniejszać działania niepożądane – np. występowanie bólu czy uczucia gorąca.
Więcej informacji www.diagnostyka.med.pl
Oprac. Luiza Pasierowska
linki sponsorowane, reklamy
lifting skóry - KOLAGEN_cito problemy stawów - KOLAGEN_cito na odporność - KOLAGEN_cito wartościowy kolagen - KOLAGEN_cito na narty - KOLAGEN_cito krykiet - KOLAGEN_cito zielarnie internetowe - KOLAGEN_cito zmarszczki u kobiet - KOLAGEN_cito zielarnia - szałwia - Cukierki_Szalwiowe co na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe zioła w cukierkach - szałwia - Cukierki_Szalwiowe lekarz radzi na gardło szałwia - Cukierki_Szalwiowe zielarnia szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości - szałwia - Cukierki_Szalwiowe cukierki verbena szałwia - Cukierki_Szalwiowe na odporność - szałwia - Cukierki_Szalwiowe przeciw stresowi - aronia - Cukierki_Aroniowe aronia - cukierki - Cukierki_Aroniowe ziołowe specjały - aronia - Cukierki_Aroniowe co dobrego - aronia - Cukierki_Aroniowe co dobrego - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości z apteki - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości - aronia - Cukierki_Aroniowe ziołowe wspomaganie - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe cukierki - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe specjały - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ładna skóra - Cukierki_Pokrzywowe zioła - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe dla sedniorów - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe w aptekach - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe dla sedniorów - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe nowości - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe co dobrego - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe nowości - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki ziołowe - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe na odporność - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zioła - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe wspomaganie - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zioła w cukierkach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa nowości z zielarni - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa na wzmocnienie - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa apteka - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa właściwości aloesu trawy cytrynowej - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla całej rodziny - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki ziołowe - cukierki czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez właściwości czarnego bzu - Cukierki_Czarny_Bez zielarnia - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe cukierki - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez na odporność - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości z apteki - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla sedniorów - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez nowości z zielarni - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe cukierki - cukierki głogowe - Cukierki_Glogowe co dobrego - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe produkty z głogu - Cukierki_Glogowe przeciw stresowi - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe cukierki ziołowe - cukierki głogowe - Cukierki_Glogowe zielarnia - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe cukierki - cukierki głogowe - Cukierki_Glogowe w zielarniach - melisa - Cukierki_Melisowe zielarnia - melisa - Cukierki_Melisowe zioła w cukierkach - melisa - Cukierki_Melisowe w aptekach - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe produkty - melisa - Cukierki_Melisowe zielarnia - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe specjały - melisa - Cukierki_Melisowe na wzmocnienie - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe specjały - waleriana - Cukierki_Walerianowe zielarnia - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe cukierki - cukierki walerianowe - Cukierki_Walerianowe nowości z apteki - waleriana - Cukierki_Walerianowe apteka - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe cukierki - cukierki walerianowe - Cukierki_Walerianowe cukierki walerianowe - cukierki - Cukierki_Walerianowe ziołowe cukierki - cukierki walerianowe - Cukierki_Walerianowe baseball - Dezodorant_SuperDeo wartościowy dezodorant - Dezodorant_SuperDeo bieganie - Dezodorant_SuperDeo dla sportowców - Dezodorant_SuperDeo kolarstwo - Dezodorant_SuperDeo skok o tyczce - Dezodorant_SuperDeo hokej na lodzie - Dezodorant_SuperDeo na spocone nogi - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook