Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Edyty, Kornela Poniedziałek 16. Września 2019r
linki sponsorowane, reklamy
Hemoglobina glikowana
Hemoglobina w krwinkach czerwonych stosunkowo łatwo dołącza cząsteczkę glukozy z krwi. Im wyższy poziom glukozy we krwi i im dłużej się utrzymuje, tym więcej dołącza się glukozy i więcej jest tzw. hemoglobiny glikowanej, oznaczonej symbolem - HbA1c. Ponieważ krwinka czerwona żyje przeciętnie około 120 dni - poziom hemoglobiny glikowanej dokładnie odzwierciedla przeciętny poziom cukru we krwi w tym czasie. Dlatego wskaźnik ten stał się oceną skuteczności leczenia cukrzycy w dłuższych odcinkach czasu.
Z jakich pomiarów stężenia glukozy we krwi korzystamy najczęściej?
W codziennej praktyce najczęściej stosowanym wskaźnikiem wyrównania cukrzycy jest stężenie glukozy we krwi i w moczu. Stężenie glukozy we krwi nazywamy terminem medycznym – poziomem glikemii, a obecność cukru w moczu terminem - glukozuria.
Jakie są plusy i minusy powyższych popularnych pomiarów?
Niewątpliwą zaletą pomiaru glikemii jest szybkość i łatwość dokonywania pomiarów. Mogą być one wykonywane w domu samodzielnie przez pacjenta, np. przy pomocy coraz bardziej popularnych elektronicznych urządzeń zwanych glukometrami, (jak też przy pomocy tradycyjnych pasków testowych.) Ujemną stroną tej miary glikemii – jako wskaźnika kontroli leczniczej – jest to, że określa ona tylko chwilowy stan metaboliczny ustroju (chwilową glikemię). Podobnie glukozuria (obecność cukru w moczu) zależy nie tylko od stopnia hiperglikemii, ale również od indywidualnie zmiennego progu nerkowego dla glukozy.
Jakie są przyczyny zmienności poziomu glikemii?
Głównymi przyczynami zmienności glikemii u chorych na cukrzycę jest wpływ posiłków różnej wielkości i jakości, zmiennej aktywności fizycznej, różnorodności leków i indywidualnej reakcji na nie, aktualny stan zdrowia, itp.
Jak można zatem ustalić poprawność leczenia cukrzycy w dłuższych okresach czasu?
Można stosować seryjne, częste pomiary stężenia glukozy we krwi, tzw. dobowe profile glikemii. Umożliwiają one ocenę wyrównania cukrzycy w dłuższych przedziałach czasowych, ale są uciążliwe dla chorego i w związku z tym rzadko stosowane.
Jakie ulepszone oceny glikemii współczesna nauka zaproponowała chorym na cukrzycę w ostatnich latach?
Pod koniec lat 70. w Stanach Zjednoczonych, a następnie w Europie Zachodniej wprowadzono nowy wskaźnik długoterminowego wyrównania cukrzycy, a mianowicie hemoglobinę glikowaną. Termin ten oznacza się skrótowo symbolem - HbA1c.
Jakie odkrycie stało się podstawą ulepszonego wskaźnika glikemii?
Podstawą nowego wskaźnika stało się odkrycie, że glukoza ma zdolność trwałego łączenia się z białkami krwi, a zwłaszcza z hemoglobiną. Trzeba bowiem wiedzieć, że krążące w krwi krwinki czerwone (erytrocyty) zawierają białko – hemoglobinę, która przenosi tlen z płuc do narządów i tkanek. Okazało się, że krwinki czerwone zdrowych dorosłych osób zawierają 4–6 procent związku hemoglobiny z glukozą, tzw. hemoglobiny glikowanej. Proces łączenia się hemoglobiny z glukozą nazwano glikacją. Przebiega on powoli i jest prawie nieodwracalny. Trwa przez cały okres życia krwinki czerwonej, wynoszący przeciętnie 120 dni.
Co oznacza pomiar hemoglobiny glikowanej?
O szybkości tworzenia się hemoglobiny glikowanej (HbA1c) decyduje stężenie glukozy we krwi oraz czas trwania hiperglikemii (okresu „przecukrzenia” krwi). Hemoglobina ta powstaje we krwi w ilości proporcjonalnej do średniego stężenie glukozy w ciągu ostatnich 2 miesięcy poprzedzających badanie. Jak ważny jest to wskaźnik, niech świadczy fakt, że u osób z cukrzycą źle wyrównaną zwykle stwierdza się stężenie hemoglobiny glikowanej 2–3-krotnie wyższe, niż u osób zdrowych.
Jaki poziom hemoglobiny glikowanej we krwi możemy uznać, za optymalny, a jaki za niekorzystny?
Stężenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) poniżej 7 proc. oznacza dobre wyrównanie cukrzycy, natomiast wartości w zakresie 7–8 proc. świadczą o gorszym wyrównaniu cukrzycy, ale można je jeszcze akceptować. Jeśli wartość hemoglobiny glikowanej jest wyższa od 8 proc., to należy pilnie dokonać zmian w sposobie leczenia cukrzycy.
Dlaczego optymalny poziom tego wskaźnika jest dobrą oceną jakości leczenia cukrzycy?
Jak wynika z badań, u osób, które dzięki poprawnemu leczeniu cukrzycy osiągnęły zawartość hemoglobiny glikowanej poniżej 6%, ryzyko powikłań cukrzycy w postaci niekorzystnych zmian wzroku (retinopatia), nerkach (nefropatia), a także w tętnicach serca, mózgu i kończyn dolnych zmniejszyło się aż o 67%. Dlatego mówimy, że jest to wskaźnik długoterminowego wyrównania cukrzycy, a jego systematyczne oznaczanie, 3–4 razy w roku, jest dobrym sposobem oceny skuteczności leczenia.
Czy poprawny poziom hemoglobiny glikowanej jest wystarczającą gwarancją dobrego wyrównania cukrzycy, np. w krótkich odcinkach czasu, a zwłaszcza unikania niedocukrzenia?
Niestety, nie, gdyż zmniejszanie się lub zwiększanie stężenia hemoglobiny glikowanej, we krwi następuje powoli, w ciągu wielu dni, a nie godzin. Wskaźnik ten nie pokazuje niebezpiecznych dla zdrowia, choć krótkotrwałych incydentów niedocukrzenia (hipoglikemii). Co najważniejsze, u chorych z cukrzycą typu I (wymagającą wstrzyknięć insuliny) - szczególnie dbających o minimalny poziom hemoglobiny glikowanej, np. poniżej 6% obserwuje się 3 razy więcej przypadków hipoglikemii, niż u pozostałych. Osoby te łatwiej też przybywały na wadze.
Niebezpieczny spadek cukru
Hipoglikemia - groźne powikłanie cukrzycy
Jak zatem określić cel dobrego wyrównania cukrzycy?
Dla wielu osób celem może być minimalizacja poziomu hemoglobiny glikowanej – daje bowiem bardzo duże korzyści zdrowotne, ale pod ważnym warunkiem. Na postawienie sobie tak ambitnego celu mogą sobie pozwolić tylko pacjenci dobrze przeszkoleni medycznie, jak też bardzo starannie prowadzący samokontrolę glikemii. Oznacza to takie osoby, które potrafią względnie samodzielnie zapobiegać hipoglikemii poprzez odpowiednią modyfikację dawki leków (dotyczy przede wszystkim osób z cukrzycą typu I, wymagającą wstrzyknięć insuliny). Jak też tych osób, które prawidłowo kontrolują zawartość cukru i kalorii w diecie i umiejętnie stosujących wysiłek fizyczny (dotyczy wszystkich chorych). Warto wziąć pod uwagę, że leki hipoglikemizujące najnowszej generacji, takie jak np. glimepiryd, zapewniają łatwiejszą kontrolę poziomu hemoglobiny glikowanej bez niepożądanego wzrostu poziomu insuliny. Toteż uwzględniając wszystkie te przesłanki każdy chory powinien realistycznie ocenić swoje możliwości samokontroli i w konsultacji z lekarzem określić, do jakich wartości wskaźnika HbA1c może dążyć. Czy do minimalizacji poziomu hemoglobiny glikowanej, czy też do mniej rygorystycznych wskaźników, ale obarczonych mniejszym ryzykiem niedocukrzenia (hipoglikemii).
Samokontrola w cukrzycy
Co można poradzić osobom, które nie czują się na siłach minimalizować poziomu hemoglobiny glikowanej?
Bardzo korzystne dla zdrowia jest osiąganie zawartości HbA1c w granicach 7-7,5%. Jest to już łatwiejsze i z perspektywy długofalowej ochrony zdrowia wysoce opłacalne.
Co jeszcze powinniśmy wiedzieć o badaniu hemoglobiny glikowanej?
Niewątpliwą zaletą tego wskaźnika jest także to, iż próbka krwi potrzebna do oznaczenia może być pobrana o każdej porze dnia, ponieważ bieżące posiłki i wykonywane w danym dniu czynności nie mają zasadniczego wpływu na jego wartość. Oznaczanie hemoglobiny glikowanej wykonuje się w większości wojewódzkich poradni diabetologicznych, a także w wielu poradniach gminnych.



Czy obok hemoglobiny glikowanej są jeszcze inne podobne wskaźniki oparte na łączeniu się glukozy z białkami krwi?
Poza hemoglobiną glukozę przyłączają również albuminy. Wiązanie glukozy dokonuje się proporcjonalnie do wielkości i czasu trwania hiperglikemii. Stopień glikacji albumin ocenia się oznaczając stężenie tzw. fruktozaminy. Jest ona również dobrym wskaźnikiem długoterminowego wyrównania cukrzycy, ale dotyczy okresu krótszego, bowiem 2 tygodni poprzedzających badanie. Wynika to z faktu, że okres półtrwania albumin jest znacznie krótszy niż hemoglobiny. Oznaczenie stężenia fruktozaminy jest więc wskaźnikiem uzupełniającym w stosunku do pomiaru hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Ze względu na krótszy okres potrzebny do zmian w jej stężeniu oznaczanie stężenia fruktozaminy powinno być wykonywane często, np. raz w miesiącu, zwłaszcza, że jest to metoda prosta, szybka i mało kosztowna.
.
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy
wyścigi konne - KOLAGEN_cito piękna cera - KOLAGEN_cito bolą kości - KOLAGEN_cito menopauza - KOLAGEN_cito krykiet - KOLAGEN_cito rugby - KOLAGEN_cito badminton - KOLAGEN_cito skoki ze spadochronem - KOLAGEN_cito na kaszel suchy i mokry szałwia - Cukierki_Szalwiowe lekarz radzi na gardło szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze na kaszel szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości - szałwia - Cukierki_Szalwiowe na ból gardła szałwia - Cukierki_Szalwiowe szałwia szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze na grypę szałwia - Cukierki_Szalwiowe apteka - szałwia - Cukierki_Szalwiowe dla całej rodziny - aronia - Cukierki_Aroniowe apteka - aronia - Cukierki_Aroniowe apteka - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty z aronii - Cukierki_Aroniowe w zielarniach - aronia - Cukierki_Aroniowe właściwości aronii - Cukierki_Aroniowe ziołowe cukierki - aronia - Cukierki_Aroniowe cukierki z ziołami - aronia - Cukierki_Aroniowe produkty na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe produkty na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe zioła - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ładne włosy - Cukierki_Pokrzywowe na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe ładna cera - Cukierki_Pokrzywowe nowości - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości z zielarni - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe nowości - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe specjały - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty na odporność - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe nowości z zielarni - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe przeciw stresowi - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe w zielarniach - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe właściwości żeńszenia imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe zielarnia - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe na wzmocnienie - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki ziołowe - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zioła - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa produkty z aloesu i trawy cytrynowej - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa na odporność - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w aptekach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zielarnia - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa zielarnia - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki czarny bez - cukierki - Cukierki_Czarny_Bez nowości z apteki - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla sedniorów - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez produkty z czarnego bzu - Cukierki_Czarny_Bez produkty z czarnego bzu - Cukierki_Czarny_Bez nowości - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez co dobrego - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe produkty - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe cukierki głogowe - cukierki - Cukierki_Glogowe dla sedniorów - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe ziołowe cukierki - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe właściwości głogu - Cukierki_Glogowe apteka - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - melisa - Cukierki_Melisowe nowości z apteki - melisa - Cukierki_Melisowe w aptekach - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe wspomaganie - melisa - Cukierki_Melisowe zioła - melisa - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - cukierki melisowe - Cukierki_Melisowe zioła - melisa - Cukierki_Melisowe nowości z apteki - waleriana - Cukierki_Walerianowe apteka - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe produkty - waleriana - Cukierki_Walerianowe nowości z zielarni - waleriana - Cukierki_Walerianowe zioła w cukierkach - waleriana - Cukierki_Walerianowe na odporność - waleriana - Cukierki_Walerianowe ziołowe cukierki - cukierki walerianowe - Cukierki_Walerianowe żużel - Dezodorant_SuperDeo baseball - Dezodorant_SuperDeo łucznictwo - Dezodorant_SuperDeo najlepszy dezodorant - Dezodorant_SuperDeo dla sportowców - Dezodorant_SuperDeo biegi na przełaj - Dezodorant_SuperDeo bieg z przeszkodami - Dezodorant_SuperDeo piłka nożna - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook