Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Janusza, Konrada Środa 21. Listopada 2018r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Terapia skojarzona w astmie
Wywiad z prof. dr hab. Kariną Jahnz-Różyk specjalistą chorób wewnętrznych i płuc

Astma oskrzelowa jest zespołem chorobowym, na który składają się napadowe (lub trwałe) skurcze oskrzeli, nadreaktywność oskrzeli, obrzęk i zapalenie dróg oddechowych, któremu towarzyszy wysoka aktywność komórek układu immunologicznego (odpornościowego), takich jak: eozynofile, limfocyty i wiele innych.
Uważa się, że zapalenie toczące się w drogach oddechowych jest podstawowym mechanizmem astmy.
Nie leczone zapalenie dróg oddechowych prowadzi do przebudowy drzewa oskrzelowego, które jest procesem nieodwracalnym i stosowanie na tym etapie leków przeciwastmatycznych może okazać się nie w pełni skuteczne. Zmiany anatomiczne drzewa oskrzelowego są odpowiedzialne za postęp choroby. Nadreaktywność oskrzeli jest cechą charakterystyczną dla astmy i objawia się skurczem oskrzeli spowodowanym nadmierną reakcją na bodźce, które u zdrowego człowieka nie wywołują widocznej reakcji. U chorego na astmę występują ataki świszczącego oddechu, napady męczącego kaszlu, bóle w klatce piersiowej, a niekiedy może dojść do zagrożenia życia w przebiegu przedłużającego się napadu duszności – stanu astmatycznego.

W Polsce astma występuje u 5-8 % ludzi dorosłych i nawet do 10% u dzieci.

Jaką rolę odgrywa stan zapalny oskrzeli w chorobie?
Odgrywa rolę kluczową. Nie ma astmy bez zapalenia. Pobranie wycinka z drzewa oskrzelowego u osób z pierwszym napadem astmy w życiu wykazuje już wtedy obecność zmian zapalnych. To zapalenie ma nieco inny charakter niż wywołane wirusem czy bakterią. Przewlekły kontakt z alergenem (np. roztoczami kurzu domowego, zarodnikami grzybów pleśniowych, pyłkiem roślin) wywołuje reakcje komórek immunologicznych (np. komórek nabłonka oddechowego, eozynofilów), wyrażającą się wytwarzaniem toksycznych mediatorów zapalenia np. histaminy czy leukotrienów, które niszczą struktury oskrzeli.
Co dzieje się, jeśli stan zapalny nie jest leczony?
  • Do oskrzeli napływają liczne komórki zapalne i uwalniane są z nich w/w toksyczne substancje drażniące - mediatory zapalenia. Wywołuje to obrzęk błony śluzowej oskrzeli i postępujące niszczenie nabłonka rzęskowego. Osłabia to odporność na zakażenia i zwiększa nadreaktywność oskrzeli, co jest powodem kolejnych zaostrzeń choroby.
  • ● Przewlekły stan zapalny prowadzi do nieodwracalnych zmian w ścianach dróg oddechowych. Następuje przebudowa i pogrubienie ścianek oskrzeli, w czasie którego elastyczną tkankę łączną podłoża zastępuje podnabłonkowa, mocno rozbudowana tkanka włóknista. Ten proces również zwiększa nadreaktywność oskrzeli na bodźce skurczowe.
Jak najlepiej zapobiegać wspomnianym wyżej postępom przewlekłej astmy?
W obecnym stanie wiedzy najbardziej skutecznym sposobem leczenia astmy jest leczenie stanu zapalnego oskrzeli i zapobieganie jej objawom dzięki terapii skojarzonej – składającej się z beta 2 mimemetyku długodziałającego w połączeniu z glikokortykosteroidem wziewnym. Jest to tzw. złoty standard leczenia przewlekłej astmy.
Jak betamimetyki wpływają na przebieg astmy?
Beta-2 mimetyki odwracają skurcz mięśni gładkich oskrzeli oraz działają ochronnie przez dłuższy czas zapobiegając następnym skurczom. Zmniejszają też napływ mediatorów zapalenia.
Jak glikokortykosteroidy wpływają na astmę?
Te leki hamują cały proces zapalny wywołujący astmę i powstrzymują jej rozwój. Zmniejszają napływ i aktywność komórek zapalnych, działają ochronnie na komórki nabłonka, zapobiegają obrzękowi oraz pogrubieniu błony podstawnej oskrzeli.
Jaki wpływ ma terapia skojarzona (łączna) na hamowanie skurczu oskrzeli?
Łączne podawanie beta-2 mimetyków i glikokortykosteroidów prowadzi do większego efektu leczniczego niż podawanie tych leków oddzielnie. Zastosowanie obu preparatów łącznie przyśpiesza uzyskanie maksymalnego efektu terapii i pozwala ograniczyć dawkę glikokortykosteroidu. Należy zaznaczyć, że beta-2 mimetyki bez glikokortykosteroidów mogą tracić z czasem swoje właściwości lecznicze.
Beta-2 mimetyki dzielimy na krótko i długo-działające. W zależności od właściwości fizykochemicznych te długodziałające mają szybki (formoterol) lub wolniejszy początek działania (salmeterol). Dlatego też formoterol można stosować w opanowywaniu ostrego skurczu oskrzeli.
Czy terapia skojarzona odwraca niekorzystną przebudowę ścianek oskrzeli?
Wcześnie zastosowana terapia skojarzona zapobiega przebudowie (bliznowaceniu) drzewa oskrzelowego. Znajdujące się w jej składzie glikokortykosteroidy hamują proces zapalny – głównego winowajcę nieodwracalnej przebudowy ścianek oskrzeli i nie dopuszczają do ich pogrubienia. Wystąpienie zmian anatomicznych jest w zasadzie nieodwracalne, ale należy chorego leczyć dalej, aby nie doszło do nasilenia procesu destrukcji.
Co wiemy o badaniach klinicznych skuteczności terapii skojarzonej?
Tej terapii astmy poświęcono wiele badań klinicznych. Udowodniły one przewagę terapii skojarzonej przy pomocy glikokortykosteroidów wziewnych w połaczeniu z b2-mimetykami długo działającymi nad monoterapią samym glikokortykosteroidem wziewnym. Dotyczy to zwłaszcza chorych, u których leczenie glikokortykosteroidem niedostatecznie kontroluje astmę. W takich przypadkach terapia skojarzona zmniejsza liczbę zaostrzeń oraz poprawia czynności płuc w podobnym stopniu lub nawet bardziej niż zwiększenie dawki glikokortykosteroidu. W grupie przyjmującej terapię skojarzoną stwierdzono np. znaczną i szybszą poprawę wskaźników wentylacji płuc oraz mniejsze nasilenie objawów astmy. Świadczyło o tym m.in. rzadsze użycie krótko działających b2-mimetyków do przerywania ataków duszności oraz mniejsza częstość zaostrzeń astmy w porównaniu z grupą przyjmującą tylko glikokortykosteroid.
Czy w terapii skojarzonej należy stosować b2-mimetyki regularnie, czy na żądanie?
Terapia skojarzona polega na regularnym stosowaniu beta-2 mimetyku o przedłużonym działaniu i glikokortykosteroidu wziewnego w dawkach zależnych od ciężkości astmy. Powszechnie sądzi się, że beta 2-mimetyki długo działające są bezpiecznymi lekami, istotnie polepszającymi komfort życia pacjentów, poprawiają parametry wentylacyjne płuc. Zapobiegają też napadom astmy nocnej i wysiłkowemu skurczowi oskrzeli. Beta-2-mimetyki krótkodziałające powinny pozostać w rezerwie jako leki stosowane "na żądanie".
Terapia skojarzona, w składzie której uwzględnia się formoterol jest korzystna dla chorego
ze względu na możliwość elastycznego stosowania leku, a zatem możliwość dopasowania dawki do aktualnego stopnia nasilenia choroby.
koniec
Wywiad przeprowadził mgr Edward Ozga Michalski
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.