Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Emila, Wawrzyńca Środa 14. Listopada 2018r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Dlaczego cierpimy na pokrzywkę?
Pokrzywka uważana jest na ogół za objaw uczulenia (alergii) i tak często bywa. Odpowiedzialna za różowe czy porcelanowo-kremowe bąble na skórze jest przede wszystkim substancja o nazwie histamina - uwalniana obficie z komórek tucznych (rodzaj komórek odpornościowych) pod wpływem alergenów. Powoduje ona gwałtowne rozszerzenie się malutkich naczynek krwionośnych znajdujących się m.in. pod powierzchnią skóry i zwiększenie przepuszczalności ich ścian. W efekcie powstaje miejscowy obrzęk, zaczerwienienie i przykre, nieraz trudne do wytrzymania swędzenie.
Pod zrogowaciałym naskórkiem mamy tzw. skórę właściwą, którą można sobie wyobrazić jako sprężystą, bezpostaciową warstwę zbudowaną z tkanki łącznej.
W niej zatopione są nerwy, mieszki (cebulki) włosowe wytwarzające włosy, gruczoły łojowe wytwarzające ochronny płaszcz lipidowy skóry i naczynia krwionośne odżywiające skórę, ale i przynoszące wszystko to, co znajduje się we krwi - a więc: leki, substancje toksyczne i oczywiście alergeny. Te ostatnie dostały się tam przez układ trawienny, z pokarmów i wody oraz przez płuca, z powietrza.
W skórze właściwej, obok komórek nerwowych i komórek wytwarzających kolagen znajdują się również komórki odpornościowe, które chronią nasze zdrowie przed pasożytami.
Nas interesuje szczególnie tzw. komórka tuczna, która dyżuruje jak czujny strażnik zdrowia i reaguje na każde naruszenie status quo w obrębie skóry. W tym celu posiada w swym wnętrzu groźną “broń chemiczną" zwaną histaminą.
Histamina (i inne podobne substancje) obficie wydzielana z wnętrza komórki poraża agresora, a jednocześnie jest silnym sygnałem alarmowym wzywającym na pomoc inne komórki odpornościowe wyspecjalizowane w walce z drobnoustrojami.
Histamina i alergia
W zdrowym organizmie użycie histaminy przez komórki odpornościowe jest rzadkie i nieszkodliwe. Miejscowe opuchnięcie, stan zapalny (zaczerwienienie), jaki powstaje np. po właściwie dezynfekowanym skaleczeniu czy ukąszeniu komara, trwa zwykle krótko i zanika.
U alergików, układ odpornościowy z nieznanych dokładnie powodów “myli” pewne substancje chemiczne - składniki odzieży, kurzu domowego, sierść zwierząt, cząstki pokarmu, leki (te ostatnie dostarczane do skóry przez krew) - z zarazkami czy pasożytami.
Komórki tuczne wydzielają wówczas duże ilości histaminy i innych mediatorów zapalenia, co sprowadza do tego miejsca liczne zastępy innych komórek odpornościowych wspomagających walkę z pozornym wrogiem. Organizm wytwarza również specjalne przeciwciała znaczące obecność pozornego wroga. Dzięki temu kolejny kontakt z alergenem- odchodami roztoczy, sierścią zwierzęcia, alergenem pokarmowym czy lekiem, jest natychmiast rozpoznawalny i wywołuje lawinową reakcję gotowych przeciwciał, jak też towarzyszy temu uwalnianie kolejnych obfitych porcji histaminy.
Bezpośrednią przyczyną pokrzywki jest obfity “wylew” histaminy w skórze.
Wywołuje to zaczerwienienie, lokalne ocieplenie, nabrzmienie i ból - słowem stan zapalny. Stan ten poszerza naczynia krwionośne i przyśpiesza dopływ z krwią tlenu, komórek żernych, enzymów dopełniacza itp. z innych części ciała . Powoduje gwałtowne rozszerzenie się malutkich naczynek krwionośnych znajdujących się m.in. pod powierzchnią skóry i zwiększenie przepuszczalności ich ścian. W efekcie powstaje miejscowy obrzęk (widoczne bąble), zaczerwienienie i przykre, nieraz trudne do wytrzymania swędzenie.
Pokrzywka może też być wywołana przez tzw. bezpośrednie wyzwalacze histaminy
z komórek tucznych, bez udziału reakcji alergicznej. Przykładem jest tzw. pokrzywka aspirynowa, która jest chyba najczęściej występującą odmianą wśród pokrzywek niealergicznych. Takie same bąble “aspirynowe” mogą wywołać salicylany znajdujące się w niektórych produktach żywnościowych, m.in. czarnych jagodach, wiśniach, malinach, papryce. Pokrzywkę “aspirynową” może wywołać także dodanie do potraw bogatej w naturalne salicylany przyprawy curry, zwłaszcza że gotowanie nie wpływa na zawartość tych związków. Niektóre produkty ziołowe, np. kora wierzby, również są bogate w salicylany i mają działanie podobne do aspiryny.
Mechanizm działania salicylowego “wyzwalacza” histaminy histaminy z komórek tucznych znajdujących się w warstwie skórnej nie jest do końca wyjaśniony.
Przypuszcza się, że przyczyną jest zmiana metabolizmu tzw. kwasu arachidonowego pod wpływem pewnych substancji, co wyzwala kaskadę reakcji sprawczych, z końcowym “wylewem” histaminy i innych mediatorów zapalenia. Obok salicylanów substancjami inicjującymi zmianę metabolizmu są: niektóre tzw. niesteroidowe leki przeciwzapalne (indometacyna, fenylobutazon), popularne konserwanty pokarmów - benzoesany, barwniki azowe).
Innymi przyczynami bezpośredniego wyzwalania histaminy są czynniki fizykalne
(zimno, ciepło, promienie słoneczne, wysiłek fizyczne, ucisk itp.) i tzw. czynniki idiopatyczne. Te ostatnie występują najczęściej u dorosłych i kojarzone są z przyczynami, których na ogół nie potrafimy rozpoznać. Chociaż niektórzy lekarze identyfikują je z: wpływem emocji i stresu, istnieniem silnych ognisk infekcji w organizmie, obecnością pasożytów, ukąszeniem owadów itp.
Wykwity pokrzywkowe mogą być także efektem alergii na sierść zwierząt, ptaków lub niekiedy na pyłki roślin, choć w tym ostatnim przypadku zdecydowanie częstszym objawem jest tzw. katar sienny.
Co jest przyczyną tzw. pokrzywki ostrej?
Pokrzywka ostra - cechuje się stosunkowo krótkim czasem pomiędzy zadziałaniem bodźca chorobowego a wystąpieniem objawów i może trwać od kilku godzin do około 6 tygodni. Może być spowodowana alergicznym mechanizmem immunologicznym, z udziałem przeciwciał IgE. Alergenami wyzwalającymi immunozależny “wyrzut” histaminy z komórek tucznych są często pokarmy, np. ryby, jajka, orzechy, poziomki, truskawki, banany czy czekolada. Jeśli pokrzywka jest wynikiem alergii pokarmowej, niekiedy towarzyszy jej biegunka, wymioty, ból brzucha i złe samopoczucie. Ponadto przyczyną jest bodziec w postaci wspomnianych wyżej bezpośrednich wyzwalaczy histaminy, jak też podłoże psychiczne (silne przeżycie, stres, emocje). Często przyczyna jest nierozpoznawalna.
Pokrzywka może mieć także charakter przewlekły.
Mówimy tak wówczas, gdy wykwity (bąble) pojawiają się okresowo przez kilka tygodni, miesięcy a nawet lat. Mechanizm ich powstawania nie jest do końca poznany, choć wiadomo, że oprócz alergenów do pojawienia się pokrzywki mogą przyczyniać się także zaburzenia procesów trawienia i przewlekłe zakażenia wewnątrzustrojowe, np. próchnica, chore zatoki lub stany zapalne migdałków.
Pokrzywkowe zmiany skórne mogą trwać kilka, kilkanaście godzin, czasem dłużej - kilka dni.
Zaostrzają się pod wpływem zmian temperatury, wysiłku fizycznego, emocji i działania promieni słonecznych.
Leczenie pokrzywki jest podobne, jak przy innych objawach alergicznych.
Podstawą jest wyeliminowanie czynnika wywołującego uczulenie, choć nie zawsze jest to możliwe. Objawy łagodzi lub całkowicie usuwa podanie choremu preparatów przeciwhistaminowych. W ostrych przypadkach może być niezbędne zastosowanie leków kortykosteroidowych. W przypadkach przewlekłych pomocna bywa psychoterapia. Niekiedy ulgę przynoszą kremy lub maści tzw. przeciwświądowe.
Ważną grupę leków stosowanych w leczeniu chorób alergicznych stanowią preparaty zwane przeciwhistaminowymi
Zwykle działają szybko i skutecznie łagodzą przykre objawy uczuleniowe. Mechanizm polega m.in. na blokowaniu (hamowaniu) uwalniania histaminy (stąd ich nazwa) w różnych miejscach organizmu.
Leczenie schorzeń alergicznych
.
oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.