Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Grzegorza, Salomei Niedziela 17. Listopada 2019r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Przyczyny łupieżu


Łupież, co to za choroba?
Łupież (łac. pityriasis capillitii) – to pospolita choroba skóry głowy. Jej patomechanizm wynika ze zbyt szybkiego złuszczania się naskórka. Widocznym objawem są białe lub żółtawe drobne „płatki” sypiące się z głowy. Dodajmy że „płatki” w niedużej ilości widoczne na ciemnym ubraniu nie są chorobą, lecz objawem naturalnego obumierania i złuszczania się zwierzchniej warstwy naskórka.

Przyczyn przyśpieszonego złuszczania się skóry głowy jest wiele:
1/ nadmierny rozrost grzybów i bakterii zamieszkujących skórę głowy; 2/ stosowanie drażniących skórę środków myjących i higienicznych; 3 / choroby i zaburzenia immunologiczne, zaburzenia neurologiczne i hormonalne; 4/ niezdrowy styl życia, w tym np. patogenna dieta niezbilansowana w witaminy i minerały, toksyczne używki, itp. 5/ toksyny środowiskowe, np. industrialne dymy, pyły i gazy przemysłowe, chlorowana woda w basenach kąpielowych, itp.;

Główny podejrzany – grzyb drożdżopodobny z rodzaju Malassezia furfur
Obecnie wiadomo, że głównym sprawcą łupieżu są grzyby drożdżopodobne (tzw, drożdżaki) z rodzaju Malassezia. Wymienia się najczęściej trzy gatunki: Malassezia furfur, Malassezia globosa oraz Malassezia restricta. Dodajmy, że wszystkie gatunki grzybów z rodzaju Malassezia są lipofilne, co oznacza, że karmią się tłuszczem wydzielanym przez gruczoły łojowe skóry głowy. Tłuszcz, zwany sebum jest włosom niezbędny. Ma specyficzny skład chemiczny chroniący je przed wysychaniem oraz toksynami środowiskowymi z powietrza i wody oraz przed promieniowaniem ultrafioletowym. Dlatego grzyby z rodzaju Malassezia od wieków wchodzą w skład normalnej mikroflory owłosionej skóry człowieka.

Bez wiedzy o fizjologii naskórka nie zrozumiemy przyczyn łupieżu
Naskórek człowieka jest zbudowany z kilku warstw mikroskopijnej wielkości rogowych łusek. (rys. 1). Złożona z warstw rogowych łusek tzw. warstwa rogowa naskórka okrywa szczelnie skórę kilkoma warstwami płaskich płytek, lepiej niż u ryby. Ta wielowarstwowa osłona cechuje się wodoodpornością i chemoodpornością na większość czynników środowiskowych oraz hermetycznie chroni ciało przed mikrobami.
Rys. 1 Budowa naskórka człowieka

Warstwowa budowa naskórka:
  • powierzchniowa warstwa rogowa powstała z zmodyfikowanych keratocytów
  • warstwa ziarnista powstała z zmodyfikowanych keratocytów
  • warstwa kolczysta powstała z zmodyfikowanych keratocytów
  • keratynocyty – tworzące warstwę podstawną


Co miesiąc zdrowy naskórek głowy złuszcza się i odnawia
Fizjologiczny proces złuszczania się pojedynczej warstewki ludzkiego naskórka i zarazem wytwarzanie następnej, zastępczej – trwa ok. 28 dni. W tym czasie zanika zwierzchnia warstewka mikroskopijnych rogowych łusek pokrywających skórę. Nowa zwierzchnia warstwa rogowa naskórka powstaje nie od razu, lecz w cyklu wielu przemian.

Regeneracja warstw łusek naskórka zaczyna się od jego podstawy
Odnowa złuszczonej warstwa naskórka zaczyna się miesiąc wcześniej, od podziałów komórek rozrodczych z tzw. warstwy postawnej naskórka. Ta rozrodcza warstwa nieustannie regenerująca naskórek jest złożona jest z tzw. komórek walcowatych. Komórki te ściśle do siebie przylegają, mają one wydłużone jądra i ułożone są prostopadle do powierzchni skóry. Warstwa podstawna generuje młode potomne keratynocyty. Keratynocyty są komórkami ulegającymi specyficznym przemianom morfologicznym dokonującymi się w warstwach kolczystej i ziarnistej naskórka. Stale przemieszczają się ku powierzchni skóry, jednocześnie wypełniając się białkiem – keratyną. W finale swych przemian morficznych – keratynocyty odwadniają się i przyjmują formę cienkich, sprężystych oraz wodo i chemo-odpornych łusek .

Gdy pewnego dnia z głowy zaczynają się sypać „białe łuski”
Zwykle łupież wywołuje nadmiar grzybów rodzaju Malassezia (Malassezia furfur, Malassezia globosa oraz Malassezia restricta). W liczbie tolerowanej przez organizm grzyby te bezobjawowo bytują na skórze głowie. Gdy staną się zbyt liczne – stają się zjadliwe, gdyż wytwarzają zbyt wiele wydzielin drażniących skórę. Nadmiar wydzielin zaburza delikatny metabolizm komórek naskórka. Skutkuje wielokrotnym wzrostem tempa złuszczania się naskórka, czyli łupieżem! Ponadto nadmiar tych i innych patogennych drobnoustrojów może wywołać łojotokowe zapalenie skóry, a także alergie skórne.
Rys. 2
Łój z gruczołu łojowego pożywką dla grzybów rodzaju Malassezia
Źródło: Melassezia furfur - fot. Wikimedia Commons


Szczegółowy opis patomechanizmu z udziałem grzybów Malassezia
Grzyby rodzaju Malassezia furfur karmią się tłuszczem wydzielanym przez gruczoły łojowe a wydzielają swój metabolit – tzw. wolne kwasy tłuszczowe. Te kwasy drażnią skórę, gdyż mają atrybuty wolnych rodników. Gdy ich liczba na 1 cm kwadratowy przekroczy barierę tolerancji skóry wywoła to gwałtowną reakcję naskórka. Jej skutkiem jest zahamowanie aktywności enzymów błonowych i białek transportujących. Ponadto pojawia się nadaktywność komórek odpornościowych – makrofagów, co skutkuje stanem zapalnym skóry. Pobudzone tym wszystkim keratynocyty, przyspieszają aż 4-krotnie (!) procesy odnowy rogowych łusek naskórka. Pochodną tego jest proporcjonalny wzrost tempa złuszczania się naskórka. A to objawia się obfitym wysiewem płatków złuszczyn naskórka, czyli łupieżem.

Dlaczego grzyb Malassezia furfur nadmiernie się namnaża?
Bezpośrednia przyczyna chorobliwego rozrostu Malassezia furfur jest prozaiczna. Jak już powiedzieliśmy grzyby z rodzaju Malassezia są lipifilne, co oznacza, że im więcej tłustego łoju zwanego sebum wydzielanego przez gruczoły łojowe skóry głowy, tym liczniejsza staje się populacja grzyba i tym większe ryzyko wystąpienia choroby. Wniosek – „wodą na młyn” dla rozwoju łupieżu jest nadaktywność gruczołów łojowych, czyli łojotok.

Jakie czynniki potęgują wydzielanie łoju? [2,3]
Wydzielanie łoju jest np. duże u noworodków, po czym obniża się w ciągu pierwszych lat życia, by wzrosnąć gwałtowanie w okresie pokwitania (13-18 lat). Potem ponownie zmniejsza się powoli, co wyraźniej zaznacza się u kobiet niż u mężczyzn. Wzmożone wydzielanie łoju jest charakterystyczne dla pewnych okolic ciała obfitujących w gruczoły łojowe – tzw. okolice łojotokowe, do których należy owłosiona skóra głowy. Nadmierne wydzielanie łoju nazywamy łojotokiem. Dodajmy, że może też obejmować części twarzy, okolice piersi i międzyłopatkowe na plecach, okolice narządów płciowych, itp. Reasumując - ryzyko łojotoku i jego pochodnej łupieżu zmienia się on wraz z wiekiem, miejscem ciała i aktywnością hormonalną .

Co najbardziej nasila łojotok?
Kluczową rolę w pobudzaniu produkcji łoju (sebum) przez gruczoły skórne odgrywają hormony płciowe. Nasilenie się łojotoku podczas dojrzewania wskazuje na udział androgenów i nadmierne wytwarzanie progesteronu u kobiet. Ponadto wpływ na wydzielanie łoju mają uwarunkowania genetyczne, dieta, aktualny stan zdrowia, stres, jak i czynniki klimatyczne i nieprawidłowa pielęgnacja włosów. Wypadkową w/w czynników łojotwórczych jest kosmetologiczny podział włosów na włosy szybko przetłuszczające się, suche lub normalne.

Sprzężenie zwrotne łojotoku z łupieżem
Pod wpływem łojotoku intensywnie namnaża się główny sprawca łupieżu - petogenny grzybek drożdżakowaty Malassezia. Przetwarza on obfitą wydzielinę guczołów łojowych w swój liczbowy rozrost na skórze głowy. Im więcej tych patogennych grzybów Malassezia – tym bardziej skóra jest podrażniona ich wydzieliną. I odwrotnie, im więcej łoju dla rozrostu pasożyta powodującego łupież tym liczniejsza staje się populacja patogennych mikrobów. Choroba szybko narasta wskutek wzajemnego wzmacniania tych patogennych mechanizmów!

Kogo łupież dotyka najczęściej?
Łupież zwykły jest częstym schorzeniem skóry owłosionej głowy występującym zazwyczaj u ludzi rasy białej. Rzadko pojawia się u przedstawicieli rasy czarnej. Największe występuje w wieku 10-20 lat, w okresie burzy hormonalnej okresu dojrzewania (dotyczy ok. 50%). Łupież jest częstszy u chłopców i mężczyzn, niż u kobiet. Z wiekiem może przekształcać się w łupież tłusty. Włosy stają się wówczas tłuste, lśniące i coraz cieńsze. Łupież tłusty może utrzymywać się przez całe życie. Ten rodzaj łupieżu może doprowadzić do wypadania włosów, co zagraża przedwczesnym łysieniem. U niemowląt i dzieci jest w zasadzie niespotykany.

Piśmiennictwo
  1. Dermatologia Praktyczna; lekarze dermatolodzy: Małgorzata Opalińska, Katarzyna Prystupa, Wadim Stąpór, Wyd.Lek. PZWL 1997
  2. Łupież jako objaw – jego etiopatogeneza, leczenie i zapobieganie; dr n med. Marta Wysocka z Kliniki Diabetologii Dziecięcej i Wad Wrodzonych II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Lech Korniszewski - 2003 Nowa Medycyna – zeszyt 116 (3-4/2002)
  3. Łupież - fakty i mity; Irena Rudowska Dermatologia estetyczna, nr 6, 2000
  4. Choroby skóry. Stefania Jabłońska, Tadeusz Chorzelski: Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1997. ISBN 83-200-2140-5.
  5. Dwa oblicza wolnych rodników tlenowych; Agnieszka Zabłocka, Maria Janusz ; Postepy Hig Med Dosw. (online), 2008; 62: 118-124 Review Full Text PDF Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu
  6. Łupież, łojotok, włosy alergika - Katrzyna Prystupa -cykl artykułów nt. pielęgnacji włosów "Moje Zdrowie" 1999-2000
  7. Dlaczego mam łupież – Edward Ozga-Michalski, Dorota Bystrzanowska; Portal Farmaceutyczno-Medyczny PFM.PL.
  8. Adam Straszyński: Choroby skóry. W: Karol Jonschner: Zarys pediatrii. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1956.


oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja dermatologiczna lek. med. Dorota Bystrzanowska

Dorota Bystrzanowska
specjalista dermatolog
specjalista medycyny estetycznej
Zapraszam mieszkańców Warszawy i okolic do korzystania z usług mojego gabinetu High-Med.
Przychodnia Specjalistyczna
Kasprowicza 27 lok. 2, Warszawa Bielany
Kontakt dla umówienia wizyty 22 865 71 50 603-753-493
dorota.bystrzanowska@high-med.pl
linki sponsorowane, reklamy
kolagen na zmarszczki - KOLAGEN_cito kolagen na włosy - KOLAGEN_cito ładne włosy - KOLAGEN_cito preparaty na ładne ciało - KOLAGEN_cito skoki ze spadochronem - KOLAGEN_cito maraton - KOLAGEN_cito zielarnie internetowe - KOLAGEN_cito kolagen na stawy - KOLAGEN_cito szałwia szałwia - Cukierki_Szalwiowe jedzenie lodów szałwia - Cukierki_Szalwiowe gdy boli gardło szałwia - Cukierki_Szalwiowe jedzenie lodów szałwia - Cukierki_Szalwiowe najlepsze w aptece szałwia - Cukierki_Szalwiowe nowości z apteki - szałwia - Cukierki_Szalwiowe ziołowe produkty szałwia - Cukierki_Szalwiowe zielarnia - szałwia - Cukierki_Szalwiowe apteka - aronia - Cukierki_Aroniowe nowości - aronia - Cukierki_Aroniowe aronia - cukierki - Cukierki_Aroniowe zielarnia - aronia - Cukierki_Aroniowe apteka - aronia - Cukierki_Aroniowe zioła - aronia - Cukierki_Aroniowe właściwości aronii - Cukierki_Aroniowe co dobrego - aronia - Cukierki_Aroniowe oczyszczenie organizmu - Cukierki_Pokrzywowe pokrzywa - cukierki - Cukierki_Pokrzywowe ziołowe wspomaganie - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe produkty na odporność - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe pokrzywa - cukierki - Cukierki_Pokrzywowe ładne paznokcie - Cukierki_Pokrzywowe dla sedniorów - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe dla całej rodziny - pokrzywa - Cukierki_Pokrzywowe cukierki ziołowe - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe właściwości żeńszenia imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe cukierki ziołowe - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe apteka - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe produkty z żeńszenia i imbiru - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe co dobrego - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe specjały - żeńszeń imbir - Cukierki_Zenszeniowo_Imbirowe ziołowe cukierki - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa dla całej rodziny - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa produkty z aloesu i trawy cytrynowej - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa aloes trawa cytrynowa - cukierki - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa cukierki z ziołami - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa w aptekach - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa nowości - aloes trawa cytrynowa - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa aloes trawa cytrynowa - cukierki - Cukierki_Aloesowe_z_Trawa_Cytrynowa przeciw stresowi - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez w aptekach - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe wspomaganie - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla całej rodziny - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez ziołowe cukierki - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez cukierki czarny bez - cukierki - Cukierki_Czarny_Bez apteka - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez dla całej rodziny - czarny bez - Cukierki_Czarny_Bez właściwości głogu - Cukierki_Glogowe przeciw stresowi - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zioła w cukierkach - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe przeciw stresowi - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe dla całej rodziny - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe produkty na odporność - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe zielarnia - głóg, głogowe - Cukierki_Glogowe właściwości głogu - Cukierki_Glogowe w zielarniach - melisa - Cukierki_Melisowe produkty z melisy - Cukierki_Melisowe w aptekach - melisa - Cukierki_Melisowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe nowości - melisa - Cukierki_Melisowe właściwości melisy - Cukierki_Melisowe ziołowe cukierki - melisa - Cukierki_Melisowe na odporność - melisa - Cukierki_Melisowe produkty z waleriany - Cukierki_Walerianowe nowości - waleriana - Cukierki_Walerianowe apteka - waleriana - Cukierki_Walerianowe właściwości waleriany - Cukierki_Walerianowe co dobrego - waleriana - Cukierki_Walerianowe zielarnia - waleriana - Cukierki_Walerianowe właściwości waleriany - Cukierki_Walerianowe nowości z zielarni - waleriana - Cukierki_Walerianowe żużel - Dezodorant_SuperDeo gimnastyka - Dezodorant_SuperDeo dezodorant dla każdego - Dezodorant_SuperDeo dezodorant dla młodzieży - Dezodorant_SuperDeo żeglarstwo - Dezodorant_SuperDeo renomowany dezodorant - Dezodorant_SuperDeo wędkarstwo - Dezodorant_SuperDeo aerobik - Dezodorant_SuperDeo
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.
Udostępnij
Facebook