Przychodnia.pl
Sobota 18. Listopada 2017r
Anieli, Romana
linki sponsorowane, reklamy

Gorączka reumatyczna - od zapalenia gardła do uszkodzenia serca
Choroba reumatyczna, zwana też gorączką reumatyczną, to przewlekła dysfunkcja układu odpornościowego, która prowadzi do łagodnych zmian w stawach i ciężkiego, postępującego uszkodzenia serca. Przyczyną choroby jest zakażenie paciorkowcowe, jednak spustoszenie w organizmie powodowane jest nie przez bakterie, a nieprawidłową reakcję na infekcję.
Typowy scenariusz rozwoju gorączki reumatycznej.
Schorzenie rozpoczyna się w wieku dziecięcym i jest następstwem zakażenia drobnoustrojem zwanym paciorkowcem beta-hemolizującycm z grupy A. Dochodzi wówczas do zapalenia gardła, migdałków podniebiennych czy ucha środkowego. Nawet jeśli nie zastosujemy antybiotyków choroba powinna ustąpić. Niekiedy do choroby reumatycznej usposabia przebycie szkarlatyny. Od 2 do 4 tygodni od przebycia infekcji chory zaczyna skarżyć się na bóle stawów, szybko się męczy, powraca gorączka. U co dziesiątego chorego dziecka występują problemy neurologiczne zaczynające się od rozkojarzenia i przechodzące w zaburzenia ruchowe. Choroba przechodzi w fazę przewlekłą, podczas której na pierwszy plan wysuwa się trwałe i często postępujące uszkodzenie serca. Gorączka reumatyczna ma zwyczaj przebiegać pod postacią nawrotów zwanych rzutami. Każdy kolejny epizod może utrwalać i pogłębiać istniejące dotychczas zmiany chorobowe.
Na czym polega choroba reumatyczna?
Układ odpornościowy zdolny jest niszczyć wnikające do naszego organizmu drobnoustroje rozpoznając je według obecnych na ich powierzchni elementów obcych zwanych antygenami. Przebyta infekcja jest dla ustroju zdobyciem nowego doświadczenia w walce z intruzem poprzez zapamiętanie jego antygenów. Zjawisko to wykorzystywane jest między innymi w wywoływaniu odporności za pomocą szczepień profilaktycznych. Jednak u niektórych osób system immunologiczny nie rozróżnia antygenu bakteryjnego od niektórych własnych tkanek. U osób z gorączką reumatyczną układ odpornościowy myli paciorkowca z niektórymi strukturami budującymi serce, a także niektórymi elementami układu nerwowego. Uszkadzanie własnych tkanek w odpowiedzi na infekcję nazwano reakcją krzyżową.
Kto choruje na gorączkę reumatyczną?
Gorączka reumatyczna jest chorobą wieku dziecięcego. Można ją traktować jako uczulenie na antygeny paciorkowcowe. Ponieważ do rozpoczęcia patologii niezbędne jest wielokrotne przebycie infekcji bakteryjnej, choroby reumatycznej nie obserwuje się u dzieci młodszych niż 3 lata. Zachorowanie występuje najczęściej między 6 a 10 rokiem życia. Upowszechnienie leczenia infekcji dróg oddechowych antybiotykami sprawia, że obecnie wykrywa się mniej przypadków schorzenia, a te które wystąpią, mają lżejszy przebieg.
Jak rozpoznać schorzenie?
Reakcja zapalna w gorączce reumatycznej prowadzi do charakterystycznego zespołu objawów:
· zapalenie stawów (cierpi na nie trzy czwarte chorych). Odczyn stawowy zwykle pojawia się we wczesnej fazie choroby. Obejmuje najczęściej kolana, stawy barkowe, skokowe i nadgarstki. Może dochodzić do gromadzenia płynu w stawach, zapalenia ścięgien. Zapalenie ustępuje nie wywołując trwałych uszkodzeń.
Gorączka reumatyczna jest niekiedy mylona z reumatoidalnym zapaleniem stawów (rzs). O ile niektóre objawy początkowe tych chorób są podobne – to w ich przebiegu występują wyraźne różnice. W obu chorobach występuje np. podniesiona temperatura ciała, jednak w gorączce reumatycznej jest to ciężki stan ogólny i temperatura 39 C; gdy w rzs są to raczej stany podgorączkowe. Bóle stawowe w gorączce reumatycznej poprzedza angina. W przypadku rzs zwiastunami choroby są zwykle szybkie męczenie się, brak apetytu i chudnięcie; zaś najbardziej typowym objawem dolegliwości stawowych jest poranna sztywność palców, która ustępuje po rozruszaniu rąk. Ważnym statystyczno-epidemiologicznym rozróżnikiem diagnostycznym jest występowanie gorączki reumatycznej głównie u dzieci, a reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych. Ostatecznie rozpoznanie gorączki reumatycznej potwierdza zapalenie serca, zapalenie stawów, pląsawica, guzki podskórne i rumień.
· Reumatyczne zapalenie serca, najgroźniejsze następstwo gorączki reumatycznej dotyka 50 procent pacjentów. U niektórych objawia się jedynie dusznością, towarzyszącą większym wysiłkom fizycznym, u innych osób jest przyczyną ciężkiego inwalidztwa i nie rzadko śmierci. Typowym wczesnym objawem jest stałe przyspieszenie tętna. Jeśli zapaleniu podlega mięsień serca będzie dochodzić do zaburzeń rytmu.
Serce od wewnątrz wyścielone jest błoną zwaną wsierdziem. Wsierdzie tworzy zastawki, czyli łącznotkankowe płatki regulujące kierunek ruchu krwi. Powracająca z tkanek krew przedostaje się przez żyły do prawego przedsionka, skąd trafia do prawej komory i pompowana jest do krążenia płucnego. Przepychanie krwi z układu żylnego do płuc nie wymaga dużych ciśnień, toteż mięśnie prawej połowy serca są słabiej rozwinięte. Lewy przedsionek i komora współpracują w transporcie bogatej w tlen krwi z płuc do aorty. Silne skurcze mięśnia lewej komory wywołują ciśnienie krwi przekraczające 100 mm słupa rtęci. Dzięki sprawnie działającemu systemowi zastawek krew nie cofa się do naczyń przedsionka i płucnych w trakcie skurczu komory. Wszelkie patologie wsierdzia zlokalizowane w lewej połowie serca zaburzają jego funkcje i ograniczają wydolność.
Zmiany zapalne mogą zniekształcać zastawki, prowadzić do sklejania się płatków, co zwęża kanał, którym przepływa krew, albo powodować zmniejszenie powierzchni płatków, w wyniku czego nie są one w stanie przeciwdziałać wstecznemu prądowi krwi.
Najczęstsze uszkodzenia zastawkowe towarzyszące chorobie reumatycznej: zwężenie lewej zastawki przedsionkowo-komorowej (zwanej zastawką mitralną).
Wada ta utrudnia przepływanie krwi z lewego przedsionka do komory. Zwężona zastawka zwiększa ciśnienie w żyłach wyprowadzających krew z płuc. Jeśli ciśnienie to przekroczy krytyczną wartość 30 mm słupa rtęci utrzymywaną dzięki obecności białek w osoczu, może dojść do przesączania się płynu z naczyń do pęcherzyków płucnych. Stan taki nazywa się obrzękiem płuc i jest bezpośrednim zagrożeniem życia. W miarę rozwoju wady zastawkowej u chorych zmniejsza się zdolność do wysiłku fizycznego. Coraz łatwiej dochodzi do zadyszki i uczucia duszności zmuszającego do natychmiastowego odpoczynku.
Amerykańskie Towarzystwo Chorób Serca opracowało czterostopniową skalę tolerancji wysiłku fizycznego u pacjentów ze schorzeniami kardiologicznymi:
1 stopień - dyskomfort towarzyszy dużym wysiłkom fizycznym i pojawia się sporadycznie;
2 stopień - duszność wyzwalana jest przez średni wysiłek, taki jak wchodzenie po schodach czy dźwiganie ciężarów;
3 stopień - codzienne czynności - wolne chodzenie lub mycie się wywołują duszność;
4 stopień - duszność obecna jest w spoczynku i uniemożliwia choremu nawet drobną aktywność.
Nadciśnienie panujące w przedsionku powoduje jego rozdęcie. W ścianie przedsionków przebiegają elementy odpowiedzialne za przewodzenie pobudzenia elektrycznego synchronizującego pracę serca. Typową dolegliwością jest nieregularne bicie serca. Przyczyną jest najczęściej migotanie przedsionków. Zastój krwi w rozciągniętych i niezdolnych do skurczu przedsionkach powoduje ryzyko zatorów mogących powędrować z prądem krwi wywołując udary mózgu czy ostre niedokrwienie kończyny.
Niedomykalność zastawki mitralnej.
Zadaniem zastawki mitralnej jest przeciwdziałanie cofaniu się fali krwi podczas skurczu komór. Zniekształcona bliznami lub sztywna zastawka przepuszcza część krwi z powrotem do przedsionka. Jeśli chora zastawka nie wykazuje dodatkowo cech zwężenia, skurcz przedsionka wprowadza ten nadmiar zgodnie z fizjologicznym strumieniem krwi. Dochodzi do przepełnienia i przeciążenia lewej komory. Serce próbuje radzić sobie poprzez kompensacyjny przerost mięśnia. Do niewydolności krążenia dochodzi dopiero przy bardzo zaawansowanych zmianach. Przebieg choroby jest łagodniejszy niż w przypadku zwężenia zastawki mitralnej.
Zwężenie zastawki aorty.
Przeszkoda w przepływie krwi do aorty powoduje przeciążenie ciśnieniowe całego serca. Przeciążenie to najsilniej wyrażone jest w obrębie lewej komory powodując przerost mięśnia. Rozciągnięciu ulega również lewy przedsionek. Z czasem dochodzi do objawów nadciśnienia w krążeniu płucnym, co zwiększa zagrożenie obrzękiem płuc i prowadzi do przewlekłej niewydolności prawej części serca. Zastój krwi w żyłach przyczynia się do powstawania obrzęków kończyn dolnych i bolesnego powiększenia brzucha.
Zwężenie drogi odpływu z serca powoduje również objawy niedostatecznego zaopatrzenia narządów wewnętrznych w krew tętniczą. Najbardziej wrażliwy na niedostatek tlenu jest mózg, a więc przy wysiłkach może dochodzić do zawrotów głowy, omdleń, a także bólów serca czy towarzyszącego marszowi drętwienia łydek.
Pacjenci ze zwężeniem zastawki aorty narażeni są na groźne zaburzenia rytmu, które mogą nawet wywołać nagłą śmierć.
Zwężenie zastawki aorty jest bardzo poważna wadą. Przez dłuższy czas serce potrafi sobie radzić ze schorzeniem uruchamiając różne mechanizmy kompensacyjne. Pacjent czuje się dość dobrze i nie szuka pomocy medycznej. W pewnym momencie dochodzi jednak do przełomu i szybko postępującego pogorszenia, ale wtedy szanse na skuteczne leczenie są znikome.
· Pląsawica pojawia się u 10 procent chorych, prawie wyłącznie u dzieci. Ta forma gorączki reumatycznej powodowana jest rozprzestrzenieniem procesu chorobowego na część mózgu zwaną podwzgórzem. Zaburzenie rozpoczyna się zwykle od objawów chwiejności emocjonalnej, z czasem dołączają się trudności w mówieniu, osłabienie mięśniowe i ruchy mimowolne. Pląsawica zwykle nie trwa dłużej niż 3 miesiące i ustępuje bez śladu.
· Do rzadszych objawów gorączki reumatycznej należy pojawianie się guzków podskórnych w okolicy łokci i kolan, czy pojawienie się na tułowiu zmian rumieniowych.
Jak leczyć gorączkę reumatyczną?
Terapia jest tym skuteczniejsza im wcześniej zostanie wdrożona. By nie dopuścić do uczulenia się organizmu na antygeny paciorkowcowe, należy skutecznie leczyć zapalenia gardła i migdałków. Paciorkowce są wrażliwe na penicylinę. Antybiotyk ten wywołuje u niektórych pacjentów reakcje nadwrażliwości, co skłania lekarzy do stosowania w takich przypadkach erytromycyny. Leczenia antybiotykami nie powinno się przerywać przed upływem 10 dni.
W przypadku wystąpienia gorączki reumatycznej obowiązuje nadal stosowanie penicyliny, makrolidów (szczególnie nowej generacji, np. roksytromycyny) lub leków przeciwbakteryjnych z grupy sulfonamidów w małych dawkach profilaktycznych podawanych raz na 2 tygodnie. Leczenie takie powinno być prowadzone przynajmniej przez 5 lat.
Typowe objawy zapalne dotyczące stawów, serca, czy układu nerwowego są wskazaniem do podawania hormonów sterydowych. Leki te są skuteczne w pierwszych rzutach choroby. Mogą zażegnać wczesne fazy procesu zapalnego. Nie są jednak zbyt pomoce w stadium przewlekłym gorączki reumatycznej i ich stosowanie nie powoduje wycofywania się utrwalonych zmian.
Jedynym sposobem korekcji wad zastawkowych jest leczenie operacyjne. W niektórych przypadkach zwężenia zastawki mitralnej stosuje się zabieg zwany komisurotomią polegający na rozerwaniu zrostów łączących zlepione płatki. Zabieg ten ma największe szanse powodzenia u pacjentów z umiarkowaną nietolerancją wysiłku fizycznego. Operację można wykonywać bez stosowania tak zwanego krążenia pozaustrojowego, czyli bez otwierania jam serca. W wielu przypadkach zwężenia zastawki, zwłaszcza jeśli współistnieje niedomykalność efekt leczniczy komisurotomii jest niewielki.
Obecnie powszechnie stosowaną i skuteczna metodą leczenia wad reumatycznych jest wszczepienie sztucznej zastawki serca. Pacjent po operacji tego typu musi cały czas przyjmować leki zapobiegające tworzeniu zakrzepów na powierzchni zastawki.
Schorzenia serca wymagają niekiedy doraźnego interwencyjnego leczenia. Obrzęk płuc jest stanem zagrożenia życia, wymaga podawania tlenu oraz dożylnych leków moczopędnych i przeciwobrzękowych zmniejszających przedostawanie się płynu do pęcherzyków płucnych. Obrzękowi płuc towarzyszy zwykle uczucie silnego lęku i pobudzenie ruchowe jeszcze bardziej pogarszające wydolność krążenia.
U chorych z migotaniem przedsionków prócz leków nasercowych powinno się podawać leki przeciwzakrzepowe.
koniec
oprac. mgr Edward Ozga Michalski
linki sponsorowane, reklamy

20808
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

1 Hania
2010-10-13 05:56:58

dowiedzialam sie dzisiaj ,ze ja wlasznie mialam w dziecinsrtwie goraczke reumatyczna po pprzebytej szkarlatynie..Mialam 3 rzuty rumiennia reumatycznego i mitralna wade serca.Nigdy nie wiedzialam jak to tylo powazne .mama 57 lat i dzisiaj szukajac na internecie /jak moge leczyc swoje stawy w stopach uzywajac wody utlenionej ,dowiedzialam sie dokladnie o szczegolach mojej goroby /TO JEST DZIEKI MOJEJ PRZYJACIOKI FELICJI KTORA CIAGLE WYSZUKUJE COS DLA NASZEGO ZDROWIA!!!!!!!!!!!!!!!!!


Na Forum
Witaminy im nie zaszkodzą. Co innego gdyby je faszerować jakimiś lekami. ...leniwyDarek8     105332

No u mnie też 1 tabletka ibuprofenu 400mg bez problemu działa ...leniwyDarek8     93420

Może to być ból migrenowy, ale warto wybrać się z nim do lekarza. ...leniwyDarek8     526

W takim wypadku polecałbym dietę wątrobową: ... Ona nie tylko sprawdza się w schorzeniach wątroby, ale również ...klamer     717

Moja kolezanka ma ten problem :/ ...tex47a     11005

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Choroba zwyrodnieniowa
-Choroba zwyrodnieniowa stawów - pytania do lekarza
-Gorączka reumatyczna
-Jak leczyć chorobę?
-Jak leczyć reumatyzm?
-Objawy i przebieg choroby
-Reumatoidalne zapalenie stawów
-Reumatyzm tkanek miękkich
-Ruch leczniczy i wypoczynek
-Zwyrodnienia szyjnego odcinka kręgosłupa
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.