Przychodnia.pl
Czwartek 19. Stycznia 2017r
Henryka, Mariusza
linki sponsorowane, reklamy

Kaszel i jego przyczyny
Kaszel służy samooczyszczaniu się dróg oddechowych z nadmiaru śluzu i ciał obcych, które wpadają do dróg oddechowych z powietrzem. Ale może być również objawem poważnej choroby.

 
ABC WIEDZY O KASZLU
KASZEL PRODUKTYWNY I NIEPRODUKTYWNY
CHOROBOWE PRZYCZYNY KASZLU
NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY KASZLU

ABC WIEDZY O KASZLU
 

Jaki jest cel kaszlu?
Kaszląc usuwamy w ten sposób z dróg oddechowych nadmiar wydzieliny śluzowej oraz wdychane z powietrzem drobiny kurzu, zarazki, substancje chemiczne, alergeny itp. Ponadto usuwamy - okruchy pokarmu i inne ciała obce dostające się przypadkowo do tchawicy. Osadzają się one w lepkiej wydzielinie błon śluzowych gardła, tchawicy, krtani i oskrzeli. Kaszel i związane z nim odkrztuszanie służy samooczyszczeniu się ścianek dróg oddechowych z tych drażniących śluzówkę i szkodliwych dla zdrowia zastoin śluzu i zanieczyszczeń.

Dlaczego kaszlemy?
Odruch kaszlu jest wywoływany przez podrażnienie ośrodków kaszlu – znanych również pod nazwą punkty kaszlowe lub receptory kaszlowe. Znajdują się one w nosogardzieli, tchawicy, krtani i oskrzelach, ale najwięcej ich jest wokół strun głosowych, w tchawicy oraz w rozwidleniach dużych oskrzeli. Bodziec nerwowy spowodowany podrażnieniem tych receptorów jest doprowadzany poprzez układ nerwowy do mózgu. Mózg przetwarza tę informację i „przygotowuje” stosowną odpowiedź. Jest nią nagły skurcz mięśni wydechowych silnie wydmuchujący powietrze z głębi dróg oddechowych na zewnątrz - czyli kaszel.

Mechanizm odruchu kaszlu
Odruch kaszlowy rozpoczyna się głębokim wdechem, po którym następuje zamknięcie głośni. Drugim etapem jest sprężenie powietrza w płucach i drogach oddechowych (do około 100 mm Hg). Przy stale zamkniętej głośni następuje skurcz mięśni wydechowych. W pewnym momencie gwałtownie otwiera się głośnia i powietrze z dużą prędkością jest wyrzucone z płuc i oskrzeli do nosogardzieli skąd następnie przez otwarte usta na zewnątrz. Wraz z prądem powietrza usuwany jest śluz, który w postaci plwociny jest odkrztuszany do jamy ustnej i na zewnątrz.

Mechaniczne, chemiczne i zapalne bodźce wywołujące kaszel
Bodźce drażniące receptory kaszlu i wywołujące uciążliwy odruch kaszlu mogą być bardzo różne. Mogą to być bodźce mechaniczne – np. nadmiar wydzieliny śluzowej w drogach oddechowych lub obecność ciała obcego, w tym cząstek pokarmu. Ponadto drażnią punkty kaszlowe pyły, zabiegi instrumentalne. Do bodźców chemicznych należą liczne substancje drażniące: nikotyna i dym tytoniowy, kwas cytrynowy, acetylocholina, opary i dymy przemysłowe, spaliny samochodowe, substancje osmotycznie czynne (woda destylowana, hiperosmotyczny (czyli stężony) roztwór chlorku sodowego (soli kuchennej), roztwór mocznika, roztwór cukru). Bodźcami zapalnymi są biologiczne substancje drażniące – tzw. mediatory zapalenia wytwarzane obficie w czasie infekcji wirusowych, ataków alergii, astmy (histamina, bradykinina, niektóre prostaglandyny).

Kaszel wywołany chorobami płuc i kontuzjami
Kaszel jest ważnym odruchem obronnym występującym w wielu chorobach, głównie jednak w chorobach infekcyjnych układu oddechowego. Jest charakterystycznym i jednym z najczęstszych objawów przeziębienia - pomocnym w odkrztuszaniu zastoin śluzu zakażonych drobnoustrojami chorobotwórczymi. Odruch kaszlowy może być również wzbudzony przez impulsy płynące z samej tkanki płucnej (obrzęk płuc, zastój w płucach), opłucnej (zapalenie opłucnej, złamanie żebra), przepony, przewodu słuchowego zewnętrznego lub z jamy brzusznej.

CHOROBOWE PRZYCZYNY KASZLU
 

Najważniejsze choroby będące przyczyną kaszlu
  • wirusowe infekcje przeziębieniowe górnych dróg oddechowych,
  • infekcyjne choroby zakaźne (koklusz czyli krztusiec (na który ostatnio zapada więcej dzieci) i inne.)
  • choroby zatok obocznych nosa
  • zapalenie krtani
  • zapalenie tchawicy, zewnętrzny ucisk tchawicy (powiększona grasica lub tarczyca)
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc (nazywana dawniej jako przewlekłe zapalenie oskrzeli lub rozedma płuc),
  • choroby nosa - nieżyt nosa alergiczny, nieinfekcyjny, infekcyjny
  • astma oskrzelowa
  • choroby płuc (zapalenie płuc, ropień płuca, gruźlica płuc, nowotwór płuca)
  • zator tętnicy płucnej (powikłanie choroby zakrzepowo-zatorowej)
  • choroby opłucnej
  • choroby przewodu pokarmowego (np. refluks żołądkowo-przełykowy)
  • zakażenia pasożytnicze zespół larwy wędrującej (Toxocara canis lub Toxocara cati), glistnica
  • niedobory immunologiczne (obniżony poziom immunoglobulin,itp.)
  • wdychanie szkodliwych substancji drażniących,
  • czynne i bierne palenie papierosów
  • kaszel polekowy (inhibitory konwertazy angiotensyny, nitrofurantoina, beta-blokery, amiodaron, nifedypina)
  • kaszel psychogenny ( wywołany stresem, problemami emocjonalnymi)
  • nowotwory dróg oddechowych (przepony, opłucnej, osierdzia).
  • ciała obce w drogach oddechowych
  • wady układu sercowo-naczyniowego, wady serca,
  • mukowiscydoza,
  • sarkoidoza i inne choroby ziarniniakowe,
  • urazy klatki piersiowej.


Złożone przyczyny kaszlu
Należy pamiętać, że kaszel towarzyszy wielu schorzeniom i nie zawsze wiąże się z chorobą dróg oddechowych. Niejednokrotnie powodem kaszlu może być kilka przyczyn, z których nie każda, jak już wiemy jest chorobą. Doraźną przyczyną kaszlu może być zapylenie powietrza, spaliny samochodowe, drażniące opary i dymy przemysłowe, nagła zmiana temperatury i wilgotności otoczenia czy cząstki pokarmu, które przypadkowo wpadną do tchawicy. Jak jednak wynika z różnych opracowań - za wystąpienie kaszlu, u 38% do 82% chorych odpowiedzialna jest więcej niż jedna przyczyna chorobowa; a u 42% chorych aż trzy przyczyny! Przykładem jest zaostrzenie astmy spowodowane przeziębieniem, gdzie za atak kaszlu odpowiadają liczne bodźce wywołujące skurcz oskrzeli (alergeny, emocje, wysiłek fizyczny, itd.) oraz wirusy grypy i przeziębienia, których namnażanie się w śluzówce dróg oddechowych wytwarza mediatory zapalne podrażniające punkty kaszlowe.

Jaką informację daje nam kaszel o chorobie?
  1. Jeśli zawiera obfitą wydzielinę – nazywamy go produktywnym i świadczy to, że oczyszcza drogi oddechowe z patologicznego nadmiaru śluzu wywołanego przez różne choroby (grypę, przeziębienie, astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, itp.)
  2. Kiedy kaszel jest suchy – zwiemy go kaszlem bezproduktywnym – co może wskazywać na początek choroby przeziębieniowej (grypa, przeziębienie, itp.) lub na wspomniane wyżej choroby tkanki płucnej (obrzęk płuc, zastój w płucach), opłucnej (zapalenie opłucnej) przepony, przewodu lub kontuzje klatki piersiowej ( np. złamanie żebra).


NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY KASZLU
 

Kaszel – zwiastun przeziębienia z następowym zapaleniem oskrzeli
Częstą przyczyną kaszlu są przeziębienia z towarzyszącym im później zapaleniem oskrzeli. Sygnałem, że doszło do zapalenia oskrzeli jest, oprócz gorączki, pojawienie się kaszlu - początkowo suchego i męczącego, a następnie zwykle połączonego z wykrztuszaniem wydzieliny. Z powodu zwężenia oskrzeli w następstwie zapalnego obrzęku śluzówki pojawia się nadmiar wydzieliny śluzowej. Mogą z tego powodu pojawiać się również duszności. Jak widać nie wyleczona choroba przeziębieniowa zagraża poważnymi powikłaniami.

Link do: Leczenie grypy Leczenie przeziębienia

Przeziębienia wirusowe i kaszel
U dorosłych, w ponad 30% przypadków, główną przyczyną przeziębienia są wirusy. Objawom infekcji wirusowej - nieżytowi nosa, zapaleniu spojówek - towarzyszy suchy kaszel, drapanie i pieczenie w gardle oraz czasem chrypka,. Każda infekcja wirusowa obniża ogólną odporność organizmu, a także upośledza zdolność błony śluzowej dróg oddechowych do miejscowego zwalczania drobnoustrojów. Przedłuża to okres występowania kaszlu. Po infekcjach wirusowych kaszel może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni.

link Przeziębienia powikłania Grypowe powikłania

Kaszel i choroby płuc
Prawie wszystkie choroby płuc - astma, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, nowotwory płuc, ciała obce w oskrzelach - wywołują kaszel. Patologiczne zmiany narządowe podrażniają punkty kaszlowe w drogach oddechowych i płucach. Impulsy z receptorów w tych narządach przenoszone są do ośrodka kaszlu i tam, po przekroczeniu określonego progu pobudliwości wyzwalają odruch kaszlu. W sytuacji, kiedy kaszel występuje w przebiegu choroby nowotworowej i pojawia się często, powoduje zaburzenia snu, nudności, ból w klatce piersiowej, a więc staje się przyczyną znacznego cierpienia chorego, co nierzadko może prowadzić do depresji.

Papierosy – kaszel i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
Częstą przyczyną kaszlu, może być przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedma płuc, ogólnie znane jako POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc). Choroba ta dotyczy oskrzeli i tkanki płucnej, a charakteryzuje się kaszlem, szczególnie porannym. Palenie papierosów nasila ten rodzaj kaszlu. Kaszel jest połączonym z odkrztuszaniem i częstymi zapaleniami oskrzeli. W przebiegu POChP dochodzi do stopniowego zmniejszania się powierzchni wymiany gazowej w pęcherzykach płucnych, co w zaawansowanej chorobie wpływa na niedotlenienie organizmu. Pojawiają się również okresowe napady skurczów oskrzeli bardzo podobne do tych, jakie występują w astmie.
Możliwości wyleczenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, a tym samym zlikwidowania kaszlu przy równoczesnym paleniu papierosów są właściwie nierealne. Objawy nieżytu oskrzeli związane z paleniem papierosów mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy, a nawet lat od zaprzestania palenia.

Kaszel następstwem częstych infekcji dolnych dróg oddechowych
Częste infekcje wirusowe oskrzeli i płuc, zapalenia okołooskrzelowe lub gruźlica płuc wywołujące długotrwałe stany zapalne oskrzeli, powodują trwałe uszkodzenie oskrzeli pod postacią tzw. rozstrzeni oskrzeli. Roztrzenia lub inaczej rozszerzenia oskrzeli powstają w wyniku niszczenia włókien sprężystych i włókien mięśniowych ściany oskrzeli. W przebiegu tego schorzenia dochodzi również do zmian w tkance okołooskrzelowej, zapadania się pęcherzyków płucnych i zwłóknienia. Najczęstszym objawem rozstrzeni oskrzeli jest właśnie kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny. Zdarza się czasem, że odruch kaszlowy jest słaby i wówczas dochodzi do zalegania wydzieliny w rozstrzeniach, co sprzyja zakażeniu.

Kaszel pierwszym symptomem astmy oskrzelowej
Początki astmy objawiają się odruchami kaszlu podobnymi do objawów kaszlu w infekcji przeziębieniowej. Jednak, kiedy atak kaszlu kończy się często napadem duszności, jest zbyt męczący, a osoba kaszląca z trudem wykrztusza niewielką ilość lepkiej, zbitej plwociny – można podejrzewać początek astmy oskrzelowej. (Chorzy w początkach astmy odczuwają opór w oddychaniu, szybko się męczą mają "zadyszkę"). Ważne znacznie diagnostyczne ma kaszel nocny lub prowokowany wysiłkiem fizycznym, zimnym powietrzem, śmiechem, dymem tytoniowym, itp.

Link do: Rozpoznanie astmy

Zanieczyszczone środowisko i kaszel z powodu zapalenia krtani
W zanieczyszczonym środowisku lub w klimatyzowanych pomieszczeniach często dochodzi do zapalenia krtani. Charakterystyczna jest chrypka, suchy kaszel i skąpe odkrztuszanie wydzieliny. Kaszel, zwłaszcza u dzieci określany jest jako tzw. „kaszel szczekający”. Jest on z reguły bardzo męczący. Zwykle powstaje lub nasila się po położeniu do łóżka i rozgrzaniu się. Schorzenie to dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci. W zależności od wieku, ma różne objawy i przebieg. Różnice wynikają z odmiennej anatomii i fizjologii krtani. U małego dziecka - tkanka łączna krtani ma luźną strukturę, co sprawia, że jest bardziej podatna na obrzęki niż u dorosłych. Toteż zapalenia krtani u dzieci objawiają się nie tylko szczekającym kaszlem, ale świstem krtaniowym oraz silną, nagłą dusznością.

Kaszel w zapaleniu tchawicy
W zapaleniu tchawicy początkowo jest suchy, a w miarę trwania choroby staje się wilgotny z oddzielaniem się plwociny śluzowej lub śluzoworopnej. Ale uwaga - ciało obce w tchawicy - wywołuje oprócz kaszlu objawy duszenia się. Może także pojawić się dodatkowo świst lub furczenie.

Kaszel jako objaw niepożądany stosowanych leków
Przewlekły, nieproduktywny kaszel może pojawić się jako objaw niepożądany stosowania przez pacjenta popularnych leków z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (w leczeniu nadciśnienia tętniczego).

Kaszel w przebiegu innych chorób
Niektóre choroby innych narządów wewnętrznych mogą również wywoływać kaszel, np. zator tętnicy płucnej, refluks żołądkowo-przełykowy (przedostawanie się kwasu żołądkowego przez przełyk do dróg oddechowych) czy niektóre choroby serca.

Uwaga!
Kiedy uporczywemu kaszlowi towarzyszy wydzielina zawierająca krew, co zwykle określane jest mianem krwioplucia, może to (ale nie musi) wskazywać na poważną chorobę płuc i zawsze wymaga konsultacji lekarza.

Powinieneś udać się do lekarza, kiedy twój kaszel:
  • powoduje trudności w oddychaniu, jest bardzo męczący i uniemożliwia sen
  • występuje jednocześnie z wysoką gorączką, dreszczami, bólem przy oddychaniunie ustępuje po kilku dniach samodzielnego leczenia.
  • przebiega w krwiopluciem.


Piśmiennictwo
  1. Kaszel przewlekły u dzieci - przyczyny, rozpoznanie i leczenie Dr med. Jolanta Wasilewska, prof. dr hab. med. Maciej Kaczmarski, dr med. Elżbieta Matuszewska, lek. med. Urszula Daniluk, lek. med. Aleksander Krasnow, lek. med. Elżbieta Skiba III Klinika Chorób Dzieci AM w Białymstoku -Terapia 2000
  2. Jak doradzać pacjentom, prof. dr hab. Andrzej Danysz, wyd. Kwadryga 1999;2004
  3. Znaczenie diagnostyczne kaszlu; Dr med. Agnieszka Lipiec1, dr med. Piotr Rapiejko2 ALERGOLOGIA - KWIECIEŃ 2004 - TERAPIA
  4. Dlaczego kaszlemy - artykuł Ewy Różyckiej konsultowany z lek. med. Agnieszką Zakrzewską "Żyjmy dłużej" 2 (luty) 2001
  5. Nieżyty nosa - klasyfikacja, rozpoznawanie i leczenie; dr n. med. Bolesław Samoliński, lek. med. Magdalena Arcimowicz, Magzyn Farmaceutyczny 11/1999
  6. Zakażenia układu oddechowego; Terapia 2/2001
  7. Pharmindex


Oprac. red/eom przychodnia.pl
konsultacja lek. med. Ewa Pakuła
linki sponsorowane, reklamy

17405
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
Jeśli czujesz, że coś jest nie tak jak powinno to też radzę się wybrać do lekarza - z nerwami nie ma żartó ...witkana     6070

Ja z kolei za dzieciaka miałam robione badania, które wykazały alergie niemal na wszystko - od pyłków kwiatów, przez kur ...witkana     10624

Dokładnie ten sam problem miała moja znajoma, niestety z tego, co mi wiadomo to radziła sobie z nim raczej objawowo, tj. cały czas ...witkana     17260

Jeśli po tak długim czasie masz jeszcze dolegliwości to nie ma co zwlekać, samo na pewno nie przejdzie. ...matkruszak90     6070

...stety niestety, ale "dobre geny" dotyczą też włosów, niektórzy mogą się bawić w picie ziół, stoso ...matkruszak90     35089

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Abc wiedzy o przeziębieniu
-Angina – abc wiedzy
-Angina wirusowa czy bakteryjna?
-Dlaczego wirusy muszą nas zakażać?
-Immunostymulatory pochodzenia zwierzęcego wzmacniają odporność
-Immunostymulatory roślinne wzmacniają odporność
-Indywidualna odporność na przeziębienie?
-Kaszel i jego przyczyny
-Kaszel przeziębieniowy – jak leczyć?
-Leczenia przeziębienia lekami naturalnymi
-Leczenie anginy paciorkowcowej
-Leczenie przeziębienia – leki przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
-Powikłania anginy
-Powikłania przeziębienia
-Przeziębienie leczone bańkami
-Szczepionki na wirusy przeziębienia i grypy
-Zasady leczenia przeziębienia
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.