Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Janusza, Konrada Środa 21. Listopada 2018r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Co powinniśmy wiedzieć o zagrożeniu rakiem płuca?
Wypowiedź dr n. med. Dariusza M. Kowalskiego z Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Centrum Onkologii w Warszawie – udzielona redakcji Przychodni.pl
Redakcja:
Panie Doktorze! Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce. Corocznie notuje się ponad 22 tys. nowych zachorowań. Dowiadując się o tej niepokojącej statystyce wiele osób zadaje sobie pytanie – jakie jest moje osobiste ryzyko zachorowania na raka płuca?
Dr n. med. Dariusz M. Kowalski
Pytanie o ryzyko zachorowania na raka płuca powinno najbardziej interesować palaczy papierosów. Prawie 95% zachorowań obejmuje bowiem tę grupę ryzyka. Niekiedy szacuje się, że palenie papierosów stwarza ok. 20 razy większe ryzyko raka płuca u osoby palącej, niż u osób niepalących. Tylko około 5% zachorowań na raka płuca dotyka osób niepalących.
Red: Jakie jest zagrożenie innymi kancerogenami chemicznymi – np. związanymi z pracą zawodową i zanieczyszczeniem środowiska?
Dr: Statystyka zachorowań na raka płuca przypisuje toksynom miejsca pracy i środowiskowym pozostałe 5% samoistnego sprawstwa choroby. Szczególnie niebezpieczne są zagrożenia wynikłe z kontaktu ze związkami powstającymi przy produkcji koksu, przy gazyfikacji węgla oraz ze związkami ołowiu, berylu, chromu, niklu, azbest, benzydyny, eteru, smoła pogazowej, węglowodorów aromatycznych, itp. Nie mniej ryzykowne jest przewlekłe narażenie na związki azotu, chloru, spaliny paliwowe, itp. Oczywiście palenie papierosów i dodatkowo narażenie zawodowe na kancerogeny potęguje zagrożenie rakiem…
Red. Czy bierne palenie może być przyczyną raka płuca?
Dr: Bierne palenie jest dużym zagrożeniem rozwoju raka płuca, aczkolwiek trudno je ująć w ramy statystyki. Wieloletnie narażenie na dym tytoniowy może zdecydowanie zwiększać ryzyko rozwoju raka płuca.
Red: Czy istnieją dowody dziedziczenia tego typu raka?
Dr: Jak dotąd nie udowodniono powiązań rodzinnych zwiększających zagrożenie tym nowotworem.
Red. Czy są tzw. przesiewowe badania diagnostyczne pozwalające na wczesne wykrycie raka płuca, np. w związku z faktem, że jest się nałogowym palaczem papierosów?
Dr: Niestety w wykrywaniu tego nowotworu nie ma zastosowania tzw. diagnostyka przesiewowa, czyli taka, która pozwala na wczesne wykrycie raka płuca – analogiczne jak mammografia wobec zagrożenia rakiem piersi, czy kolonoskopia w diagnostyce raka jelita grubego. Pozostaje więc apel do osób z grupy wysokiego ryzyka – palacze rzućcie palenie!
Red . Jak zatem wcześnie rozpoznać raka płuca?
Dr: Niestety nie jest to łatwe, gdyż ten typ nowotworu bardzo często nie manifestuje się charakterystycznymi objawami (tzw. swoistymi). Owszem daje o sobie wyraziście znać, ale mogą to być symptomy ukryte w ostrych objawach charakterystycznych dla wielu innych chorób.
Red. Czy możemy wymienić te swoiste i nieswoiste objawy sugerujące symptomy raka płuca?
Dr. Tak! Najważniejsze z tych objawów to: Kaszel - przewlekły, trudny do wytłumaczenia jest pierwszym objawem poprzedzającym rozpoznanie raka u ok. 80% chorych! Podkreślmy, że znacznie więcej niż połowa palaczy kaszle, ale niepokoić powinien jego wyraźnie zmieniony charakter. Krwioplucie - poprzedza rozpoznanie raka u około 20% - 50% chorych. Nawracające stany zapalne - poprzedzają rozpoznanie raka płuca u 40% chorych. Podkreślmy, że powtórna szybka infekcja płuc po leczeniu u pacjenta powyżej 50 roku życia i palącego powinna być ostrym sygnałem alarmowym sugerującym rozpoczęcie diagnostyki w kierunku raka płuca. Duszność (15 – 30%), może wynikać z zamknięcia światła dużych oskrzeli przez guz lub z ucisku guza na oskrzela . Niestety różnego stopnia duszność bardzo często występuje wcześniej chorych, z powodu współistniejących chorób ograniczających powierzchnię oddechową – (rozedma, rozstrzenie oskrzeli, POCHP, inne). Ból - jest związany z naciekaniem guza na opłucną, śródpiersie, ścianę klatki piersiowej. Koncentruje się w obrębie klatki piersiowej, lub innych okolicach zajętych przerzutami odległymi. Zaburzenia rytmu serca - świadczą o naciekaniu serca lub osierdzia Niestety powyższe objawy stwierdza się zbyt późno. U prawie połowy chorych w momencie rozpoznania stwierdza się IV, najwyższy stopień zaawansowania choroby.
Red. Jak postępować, jeśli się jest np. nałogowym palaczem i stwierdzi się krwioplucie?
Dr. Aby sprawdzić uzasadnione w/w objawem podejrzenie, należy natychmiast zgłosić je lekarzowi pierwszego kontaktu (rodzinnemu) lub onkologowi. Lekarz ten powinien chorego skierować na specjalistyczną diagnostykę mającą na celu wykryciu nowotworu złośliwego.
Red. Jakich badań diagnostycznych można się wówczas spodziewać?
Dr. Standardowa diagnostyka raka płuca zawiera następujące kroki diagnostyczne: - badanie radiologiczne klatki piersiowej - badania spiralną tomografią komputerową klatki piersiowej i jamy brzusznej - bronchofiberoskopia z pobraniem wycinków z guza do badania histologicznego - biopsja aspiracyjna cienkoigłowa wykonywana przez ścianę klatki piersiowej pod kontrolą tomografi lub przez ścianę oskrzeli - inne badania zależne od objawów i podejrzenia rodzaju raka (scyntygrafia całego kośćca, badanie rezonansem magnetycznym ośrodkowego układu nerwowego, badanie pozytronową tomografią emisyjną)
Red. Co czeka chorego u którego badania diagnostyczne potwierdziły obecność nowotworu złośliwego?
Dr. Chory powinien być skierowany na leczenie raka płuca (drobnokomórkowego lub niedrobnokomórkowego) do specjalistycznego ośrodka onkologicznego. Dodajmy od razu, że inne są procedury leczenia drobnokomórkowego raka płuca a inne leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca. Rozpoznanie drobnokomórkowego raka płuca pomimo gorszego rokowania nie oznacza wyroku. Szansę na pełne wyleczenie mają chorzy, u których nie stwierdzono przerzutów odległych. Tę grupę chorych możemy poddać agresywnemu leczeniu złożonemu z chemioterapii i radioterapii. Chorym, u których już w momencie rozpoznania stwierdzamy przerzuty, również możemy pomóc stosując chemioterapię mającą na celu znieść lub złagodzić objawy choroby nowotworowej i oczywiście przedłużyć życie.
Co czeka chorego w przypadku leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca?
Dr. Najogólniej można powiedzieć, że metoda leczenia zależy od stopnia zaawansowania nowotworu, wydolności ważnych narządów pacjenta oraz jego stanu sprawności. Szczegółowiej ujmując – we wczesnych stadiach choroby, tj. w I i II stopniu jej zaawansowania – standardowo stosuje się leczenie operacyjne. Ponadto dla zabezpieczenia chorego przed wznową choroby niekiedy stosuje się chemioterapię po operacji. (3-4 cykle). W III stopniu zaawansowania choroby można w niektórych wybranych przypadkach stosować leczenie operacyjne lub alternatywnie chemioterapię z radioterapią lub chemioterapię przed operacja. W stopniu zaawansowania określanym jako IIIB stosuje się radioterapię połączoną z chemioterapią, lub samodzielną radioterapię. W IV, najwyższym stopniu zaawansowania, któremu towarzyszą przerzuty nowotworowe do innych narządów stosuje się tzw. chemioterapię paliatywną, radioterapię paliatywną lub leczenie objawowe.
Red. Jaka jest rola leczenia operacyjnego?
Dr. Podkreślmy, że w leczeniu niezaawaansowego niedrobnokomórkowego raka płuca chirurgia operacyjna jest podstawową metodą terapii. Leczenie operacyjne stwarza chorym w I i II stopniu zaawansowania tego nowotworu szansę pełnego wyleczenia. (Stopień IIIA stanowi tzw. granicę operacyjności). Zabieg operacyjny polega na doszczętnym wycięciu (resekcji) guza wraz z otaczającym miąższem płucnym. Najczęstszym zabiegiem jest usunięcie jednego płata płuca (lobektomia). Inny rodzaj operacji to usunięcie dwóch płatów (bilektomia), lub usunięcie całego płuca (pneumonektomia).
Red. Czy radioterapia znacząco podnosi efektywność leczenia?
Dr. Tak. Radioterapia pooperacyjna (uzupełniająca) jest np. zawsze stosowana po operacji nie radykalnej mikroskopowo oraz u wybranych grup chorych z zajętymi przerzutowo węzłami chłonnymi śródpiersia.
Red. Część chorych nie kwalifikuje się do operacji – jakie wobec nich stosuje się leczenie?
Chorych w wysokim, ale tylko miejscowym stopniu zaawansowania raka,, którzy nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego – poddaje się agresywnemu leczeniu przy pomocy radioterapii i chemioterapii. Zastosowanie radioterapii i chemioterapii może nawet doprowadzić do wyleczenia trwałego. U chorych z bardzo zaawansowaną chorobą lub w gorszym stanie ogólnym możemy stosować leczenie paliatywne z wykorzystaniem i radioterapii i chemioterapii. Leczenie tego typu poprawia głownie komfort życia chorego poprzez zniesienie takich objawów jak duszność, kaszel, krwioplucie czy dolegliwości bólowe.
Red. Czy w leczeniu (w Polsce?) raka płuca stosuje się już nowoczesne terapie celowane?
Dr. Oczywiście. Tak zwane terapie celowane działające wybiórczo przeciw komórkom rakowym są stosowane tej chorobie w wielu ośrodkach na świecie, również w Polsce. Niestety aby przyniosły rzeczywistą korzyść choremu pod postacią wydłużenia życia musi być bardzo rygorystyczny dobór chorych kwalifikowanych do tego typu leczenia (badania molekularne).
Red. Co jest wskazane dla wyleczonych chorych, powracających do normalnego życia?
Dr. Najważniejszym zadaniem dla rekonwalescenta po operacji chirurgicznej jest rehabilitacja oddechowa. Operacja zmienia wentylację płuc i wymaga dostosowania się do tych zmian przy pomocy specjalnych ćwiczeń oddechowych. Drugim jeszcze ważniejszym zadaniem jest rzucenie palenia, jeśli ozdrowieńcem jest nałogowy palacz. Ponadto, co oczywiste chory powinien starać się powrócić do trybu normalnego życia, w tym do pracy zawodowej. I co istotne powinien precyzyjnie stosować się do zaleceń lekarza, w tym dokonywać w terminie wyznaczonych badań kontrolnych.
Red.
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.