Przychodnia.pl
Wtorek 17. Października 2017r
Małgorzaty, Wiktora
linki sponsorowane, reklamy

Nadciśnienie tętnicze i sól
Soli kuchennej w Polsce zjadamy 2-3 razy za dużo, toteż zdarza się, że niezbyt zdrowe nerki nie są w stanie “odcedzić” jej nadmiaru i wydalić z moczem. Ponieważ sól wchłania się do krwi wiążąc ze sobą dużą ilość wody - w tętnicach robi się “za ciasno” - wzrasta ciśnienie. Dlaczego sól podnosi ciśnienie tętnicze? - zapyta zaniepokojony smakosz słonych paluszków, solonych orzeszków ziemnych i śledzika? Pozwólmy tym, co uwielbiają słone potrawy zrozumieć rolę tego minerału w organizmie - a może “odsolą” dietę i uchronią się przed nadciśnieniem.
Pospolita sól kuchenna składa się z dwóch pierwiastków - z sodu i chloru. Każdy z nich z osobna - nie jest człowiekowi przyjazny.
Chlor w czystej postaci jest silnie trującym dla człowieka gazem. Sód nie występuje w przyrodzie w czystej postaci, gdyż łączy się wodą burzliwie - wytwarzając przy tym dużo ciepła. Pierwiastki te po połączeniu się w pospolity związek - NaCl - czyli sól kuchenną - stają się nieszkodliwą przyprawą kuchenną pod warunkiem, że się jej nie nadużywa.
W organizmie sól znajduje się zwykle rozpuszczona w płynach fizjologicznych, w których rozpada się na jony - jon sodu i jon chlorkowy.
Jon sodu jest przez nas odczuwany jako słony smak, który tak lubimy w prażonych orzeszkach ziemnych, śledziku, frytkach, słonych paluszkach, boczku wędzonym, rybach wędzonych, serach (rokpol, camembert, cheddar itp.). Kiedy zjemy zbyt dużo takich potraw i jeszcze dodatkowo przesolimy te przez siebie przyrządzane - cała sól wchłonie się do krwi. Jednak nadmiar chlorku sodu jest wydalany m.in. przez nerki.
Nerki to ciężko pracujący organ służący nie tylko filtracji i oczyszczaniu krwi z niepotrzebnych substancji, ale i zapewnianiu równowagi biochemicznej w organizmie.
O wysiłku, jaki nerki wkładają w swe funkcje oczyszczania i wydalania niech świadczy, że dziennie przepływa przez nie 300 - 400 litrów krwi. Z tej objętości równej małej cysternie samochodowej nerki odcedzają około 170 litrów moczu pierwotnego, tzw. pramoczu, z którego większość składników i wody powraca jeszcze do krwioobiegu. Natomiast część przeznaczona do wydalenia ulega zagęszczeniu i ostatecznie na zewnątrz jest wydalane tylko około 0.5-2 litrów moczu. Ta ostateczna objętość zależy w naszym klimacie od objętości wypitych płynów, po trosze od wysiłku połączonego z poceniem się i od zdrowia naszych nerek (w tropikach również od intensywności pocenia się, które służy schładzaniu).
W roli regulatora nerki starają się utrzymać odpowiednie stężenie soli mineralnych w płynach ustrojowych.
Oznacza to, że w sytuacji niedoboru potrzebnego składnika - nerki “wychwytują” deficytową substancję z krwi i przywracają ją organizmowi. Kiedy jakiejś fizjologicznej substancji jest za dużo, - wówczas zwiększają jej wydalanie. Taką rolę regulacyjną pełnią również wobec jonów sodu, których odpowiednie stężenie w krwi jest bardzo ważne, gdyż zapewnia równowagę kwasowo-zasadową środowiska zewnątrz i wewnątrzkomórkowego.
Dzięki sprawnej regulacyjnej pracy nerek stężenie jonów sodu w wodnym środowisku osocza krwi jest prawie stałe, choć może się wahać w niewielkich granicach.
Nerki reagują bowiem natychmiast na każdy znaczący nadmiar soli i jako doskonały regulator wydalają sól przez tzw. kłębuszki nerkowe, przy pomocy układu specjalnych kanalików, do pęcherza moczowego. Jest to zwykle sprawny proces i nerki dają sobie z nim radę niezależnie od tego, czy zjemy 10 gramów, czy 20 gramów soli dziennie. Nie spowoduje więc “przesolenia” krwi nawet zjedzenie całej torebki słonych orzeszków, porcji słonych paluszków i popicie tego słoną wodą mineralną. Ale pod warunkiem - że nasze nerki są zdrowe.
Może się jednak zdarzyć się tak, że nerki są chore lub napotkają na inny silny mechanizm fizjologiczny, który utrudni wydalanie soli z krwi i doprowadzenie jej stężenia do normy fizjologicznej.
Choć nerki są potężnym regulatorem ciśnienia tętniczego i poziomu stężenia soli we krwi, to przecież jednak nie jedynym. Są też inne silne mechanizmy regulacji związane. z hormonami wydzielanymi przez przysadkę mózgową, nadnercza oraz...serce, a ściślej mówiąc jego przedsionki. Mogą one z różnych powodów zahamować odsączanie soli z krwi. Na przykład hormon przysadki mózgowej - tzw. wazopresyna (w tłumaczeniu na język polski substancja podnosząca ciśnienie krwi) - może zainicjować proces odwrotny niż odsalanie, tj pomagać w odzyskiwaniu soli z krwi - wówczas, kiedy jej brakuje. Zdarza się to np. w upalne dni, kiedy się nadmiernie pocimy.
Regulacyjna rola nerek jest możliwa dzięki ich odpowiedniej budowie. Wewnątrz tego organu znajdują się miliony cienkich kanalików, odprowadzających mocz z krwi.
Każdy kanalik nerkowy ma kształt zbliżony do wydłużonej litery U. Początek każdego kanalika (czyli jedno z górnych zakończeń literki “U”) zwieńczone jest niewielkim uwypukleniem w kształcie makówki - tzw. kłębuszkiem nerkowym. Kłębuszek to okrągła “plecionka” elementów kanalika i drobnych naczyń krwionośnych. Do kłębuszka nerkowego z jednej strony doprowadzana jest krew do oczyszczenia, a z drugiej odprowadzana tętniczką po oczyszczeniu ze zbędnych i szkodliwych substancji. Takich kanalików zaczynających się od kłębuszków “odcedzających” krew i odprowadzających mocz- zwanych nefronami - jest w każdej nerce około miliona. W nich, pomiędzy krwią w naczyniach włosowatych a drobnymi kanalikami, odbywa się nieustannie wymiana składników i tworzy się mocz. W ramach tej wymiany jedne składniki są oszczędzane, inne wydalane bezpowrotnie do moczu.
Od czego jednak zależy “decyzja” o tym, że sól jest oszczędzana i zachowywana w krwi lub z niej wydalana? Pamiętamy, że zachowanie soli oznacza zatrzymanie dużej ilości wody i związany z tym wzrost ciśnienia krwi!
Za decydenta regulującego między innymi wydalanie i zatrzymywanie soli i wody w organizmie uważa się m.in. skupisko komórek, zwanych aparatem przykłębkowym, znajdujące się w nerkach. Kiedy w organizmie będzie za mało soli - komórki w tym skupisku wytwarzają specjalną substancję regulującą - enzym reninę.
Jaka jest rola reniny w organizmie?
Renina jest enzymem, który ma zdolność odszczepiania od innego białka krążącego we krwi grupę 10 aminokwasów, związanych ze sobą w tzw. peptyd o nazwie angiotenzynogen I . Peptyd ten jest substancją białkową, która ma zdolność nieznacznego zwężania naczyń krwionośnych. I nie byłoby nic niezwykłego w naszej opowieści o wędrówce soli kuchennej z krwią do nerek, gdyby nie fakt, że drobne naczynia krwionośne płuc produkują inny ważny enzym, który umie odczepiać od angiotenzynogenu I kolejne 2 aminokwasy.
Nowopowstała pod wpływem reniny - angiotensyna II jest najsilniejszym ze wszystkich znanych związków zwężających naczynia krwionośne. Podnosi ona znacząco ciśnienie i jest najważniejszą przyczyną nadciśnienia tętniczego.
Nie wiemy jak to się dzieje, ale u niektórych osób inicjacja wytwarzania substancji regulujących ciśnienie krwi i sterujących zawartością soli we krwi - renina- angiotenzynogen I - angiotensyna II odbywa się bez istotnej przyczyny. Można o tej inicjacji powiedzieć, że jest samoistna i tak też nazywa się inicjowana m.in. tym zjawiskiem choroba nadciśnieniowa.
Nadciśnienie pierwotne (samoistne) dotyczy 80–90 proc. wszystkich osób z nadciśnieniem.
Osoby z nadciśnieniem samoistnym, zwanym też pierwotnym są ogólnie zdrowe - ich reakcje fizjologiczne są poprawne, stan układu nerwowego jest prawidłowy, a pomimo to wysokość ciśnienia krwi jest zbyt duża!
Ale to nie koniec kłopotów z solą. Angiotensyna II pobudza nerki do wytwarzania aldosteronu - silnego hormonu, który dodatkowo zatrzymuje jony sodu i wodę w krwi. Ciśnienie krwi z tego powodu ponownie znacząco rośnie. Jest to drugi silny mechanizm hamowania pracy nerek, które normalnie pracując wydalają nadmiar soli z krwi i doprowadzają tym do obniżenia nadmiernego ciśnienia tętniczego. I tu błędne koło się zamyka.
Inną ważną przyczyną nadciśnienia samoistnego jest nadwrażliwość naczyń krwionośnych na jony sodu.
Jako pozostałych potencjalnych sprawców nadciśnienia samoistnego wymienia się: wpływ dziedziczenia (tj. występowanie nadciśnienia w bliskiej rodzinie), menopauzę (która przyśpiesza miażdżycę), stres, otyłość.
Niekiedy występuje też nadciśnienie wtórne, zwane nerkowym, w którym chore nerki wydzielają duże ilości wspomnianej już reniny.
Chore nerki źle regulują ilość wody i sodu - składnika soli kuchennej. Więcej bowiem soli ulega zatrzymaniu - z nią więcej wody i tym większe staje się ciśnienie krwi (jest to jeden z mechanizmów powstawania nadciśnienia, gdyż ogrywa w nim rolę wiele czynników, m.in. endotelina).
W wielu powyższych przypadkach nadciśnienia niezbędnym staje się zastosowanie odpowiednich leków, jak m.in. inhibitoru konwertazy angiotensyny, które hamują skutecznie wytwarzanie angiotensyny II.
Leki te blokują wspomniane wyżej procesy wywołujące nadciśnienie i powodują blokadę odsalania krwi przez nerki. Dzięki temu utrzymywana jest wysoka stabilność dobowego profilu nadciśnienia, jego wysokie podobieństwo do naturalnej krzywej fizjologicznej i stworzone zostają warunki dla normalnej regulacyjnej pracy nerek, tj. utrzymywanie przez nie m. in. odpowiedniego stężenie soli we krwi.
Nowoczesne leki na nadciśnienie
Udokumentowanym jest fakt, że w wysoko uprzemysłowionych krajach, w tym również w Polsce, spożywa się kilka razy więcej soli, niż to jest niezbędne z fizjologicznego punktu widzenia. Nerki starają się ten codzienny nadmiar wydalić z moczem. Niestety część ludzi ma upośledzoną zdolność pozbywania się nadmiaru soli. Sprzyja to stanom skurczowym tętnic i powoduje podwyższenie ciśnienia tętniczego, a w efekcie może prowadzić do tzw “utrwalonego ciśnienia tętniczego”. Zagrożenie to dotyczy w szczególności dzieci rodziców chorych na samoistne nadciśnienie tętnicze.
oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy

25578
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

1 LESZEK
2010-07-28 11:52:43

NADCISNIENIE SPOWODOWANE USZKODZENIEM MUZGU WDYCHAJAC ZAPACHY PRZEDEWSZYSTKIM OSTRYCH PRZYPRAW PRZEDOSTAJA SIE DO MOJEJ KRWI CO POWODUJE NADMIAR HOLESTEROLU JAK Z TYM WALCZYC


Na Forum
Ja też źle znoszę migreny - mam za to swoje rozwiązanie - chłodny okład z ręcznika nasączonego wodą - wie ...Arkadiusz     89017

Mi ciężko się zdobyć na uprawianie sportu, chyba najtrudniej jest zacząć, ale ostatnio czytam właśnie coraz wi ...Arkadiusz     7173

Możecie się śmiać, ale ja mam podobnie, nie, żebym nie wierzył w ogóle w medycynę, ale staram się od niej ...Arkadiusz     136589

Witam. Jestem w 34 tc i mam cukrzycę ciążową (druga ciąża i druga cukrzyca). Od czerwca do września brałam in ...iza1237     162

Praca biurowa nie jest zła. Można zarobić tyle samo albo więcej :D ...aniulastoch     7301

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-„Ciśnienie tętna”
-Alkohol i nadciśnienie
-Chrapiącym grozi nadciśnienie?
-Guz chromochłonny - przyczyna nadciśnienia?
-Jak mierzyć ciśnienie?
-Leczą nadciśnienie - ochraniają tętnice
-Miażdżyca i nadciśnienie
-Nadciśnienie i przerost serca
-Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
-Nadciśnienie oporne na leczenie
-Nadciśnienie tętnicze
-Nadciśnienie tętnicze - pytania do lekarza
-Nadciśnienie tętnicze i sól
-Nadciśnienie w wieku podeszłym
-Nadciśnienie, styl życia i ryzyko zawału
-Nikotyna i nadciśnienie
-Nowoczesna diagnostyka nadciśnienia tętniczego
-Nowoczesne leki na nadciśnienie
-Ochrona tętnic przed miażdżycą – głóg i magnez
-Odchudzanie pomaga w leczeniu nadciśnienia
-Podejrzenie choroby wieńcowej
-Potas leczy nadciśnienie?
-Ryzyko nadciśnienia i nadwaga
-Sport a nadciśnienie
-Zakrzepica i zawał
linki sponsorowane, reklamy







Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.