Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Grzegorza, Salomei Sobota 17. Listopada 2018r
Leki związane z chorobą
Objawy i przebieg choroby
Bóle stawów obu rąk połączone z uczuciem sztywności (zwłaszcza występującej po przebudzeniu) mogą być zwiastunem ciężkiego schorzenia układu odpornościowego zwanego reumatoidalnym zapaleniem stawów.
Na reumatoidalne zapalenie stawów
(zwane też gośćcem przewlekłym postępującym) cierpi co setny współcześnie żyjący człowiek. Wśród chorych jest dwukrotnie więcej kobiet. Choroba rozpoczyna się zwykle w wieku 25-50 lat od dolegliwości ze strony drobnych stawów rąk i stóp. Charakterystyczne dla reumatoidalnego zapalenia jest obejmowanie okolic symetrycznych - lewa strona ciała jest w równym stopniu zaatakowana co prawa. Choroba postępując zajmuje stawy coraz bliższe tułowiu (nadgarstki, potem łokcie i barki, a w kończynach dolnych stawy stopy, potem kolana i biodra), czasami nie oszczędza też kręgosłupa.
Reumatoidalne zapalenie stawów nie jest schorzeniem ograniczonym do stawów.
Choroba jest zaburzeniem układu odpornościowego dotyczącym całego organizmu. Istotą schorzenia jest zapalenie naczyń wywołujące prócz uszkodzeń elementów układu ruchu (stawów i ścięgien), uszkodzenie innych ważnych narządów (np. płuc,wzroku).
Zajrzyjmy w głąb stawu.
Staw to precyzyjnie zbudowany zawias łączący kości, stabilizowany przez torebkę stawową i więzadła, zawiadywany przez mięśnie i ścięgna przebiegające ponad nim. Ważnymi elementami są idealnie gładkie chrząstki stawowe minimalizujące tarcie między kośćmi i amortyzujące przeciążenia, oraz błona maziowa produkująca płyn działający jak smar.
Skąd się bierze choroba?
Na pytanie o przyczynę reumatoidalnego zapalenia stawów nie znaleziono dotychczas jednoznacznej odpowiedzi. Skłonność do schorzenia jest cechą dziedziczną. Zmiany zapalne pojawiają się jednak na ogół po zadziałaniu czynnika zakaźnego. W naczyniach krwionośnych błony maziowej we wczesnej fazie choroby można wykryć nieprawidłowe twory przypominające cząstki wirusa. Badacze zwracają uwagę na szczególna rolę infekcji wirusem Epsteina-Barra, który - choć sam nie wywołuje schorzenia - może powodować nasilenie i utrwalenie zmian zapalnych.
Zapalenie ogarnia staw.
Najwcześniejsze zmiany zapalne dotyczą drobnych naczyń krwionośnych przebiegających w błonie maziowej. Zmieniona chorobowo maziówka przerasta i staje się siedliskiem nacieków krwinek białych. Komórki wchodzące w skład nacieku produkują i wydzielają substancje uszkadzające przyległe tkanki.
Postępujące zniszczenie.
Łuszczka, czyli ziarnina zapalna wzrastająca na podłożu błony maziowej pokrywa chrząstki stawowe. Produkowane przez nią mediatory zapalenia przyczyniają się do powolnego i nieodwracalnego niszczenia elementów budujących staw. W chrząstce stawowej i w kości powstają nadżerki (zwane geodami), dochodzi do utraty gładkości i sprężystości chrząstki, odwapnienia i rozmiękania obszarów kostnych przylegających do stawu. Proces zapalny rozprzestrzenia się na sąsiedztwo, obejmując i niszcząc ścięgna. Nad wystającymi częściami kostnymi zajętych przez chorobę stawów (kolan, łokci, nadgarstków) pojawiają się gangliony - otorbione zbiorniki płynowe, często kontaktujące się z przestrzenią stawową.
Zniekształcenia kostne i zniszczenie elementów stabilizujących
w zaawansowanych stadiach choroby mogą przyczyniać się do patologicznego i bolesnego wzrostu ruchomości niektórych stawów. Inne stawy, na przykład biodrowy, mają w miarę postępu zapalenia tendencję do sztywnienia.
Jak się czuje pacjent dotknięty reumatoidalnym zapaleniem stawów?
Zwiastunami choroby może być szybkie męczenie się, stany podgorączkowe, brak apetytu i chudnięcie. Typowym i niepokojącym objawem jest poranna sztywność palców, która ustępuje po rozruszaniu rąk. Bywają też przypadki o burzliwym początku z wysoką gorączką i silnymi bólami. Choroba może mieć przebieg powolnie postępujący, lub manifestować się cyklicznymi pogorszeniami przerywanymi okresami lepszego samopoczucia.
Do czego prowadzi destrukcja stawów?
Stawy rąk i stóp najwcześniej zajęte przez chorobę odznaczają się zwykle najbardziej wyrażonymi zniekształceniami. W obrębie rąk dochodzi do charakterystycznej deformacji palców. Palce od wskazującego do małego odchylają się w stronę przeciwna do kciuka. Na skutek uszkodzeń ścięgien palce tracą prawidłowy zakres ruchu i ulegają przykurczom. Zerwanie ścięgien i przykurcze przyczyniają się do głębokiego upośledzenie ruchowego. Niektórzy pacjenci nie są zdolni do codziennych prostych czynności, jak zapięcie guzika czy zasznurowanie butów. Na poziomie nadgarstka stosunkowo często dochodzi do ucisku nerwów.
Niszczenie stawów stopy już we wczesnych fazach choroby prowadzi do płaskostopia.
Powstają odciski i modzele skórne dokuczające przy chodzeniu. Zniekształcenia bioder prowadzą do ograniczenia zakresu ruchów i wpuklania się panewek stawowych w głąb miednicy. Niebezpieczne mogą okazać się zmiany zapalne w obrębie stawów kręgosłupa. Niszczenie elementów kostnych kręgosłupa szyjnego, zwłaszcza w jego górnym odcinku staje się przyczyną niestabilności grożących niedowładami i porażeniami kończyn, a nawet nagłym zgonem spowodowanym przez ucisk rdzenia kręgowego.Objęcie procesem zapalnym stawów skroniowo-żuchwowych (częstsze u młodszych pacjentów) ogranicza zakres otwierania ust i może stać się poważną przeszkodą w przyjmowaniu posiłków.
Reumatoidalne zapalenie stawów niszczy narządy poza układem ruchu.
Skóra pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów jest delikatna, cienka, bywa przebarwiona na czerwono lub brązowo (w obrębie rąk i stóp).Podskórne guzki reumatoidalne spotyka się u co czwartego pacjenta. Pojawiają się w okolicach wystawionych na urazy, czyli w sąsiedztwie łokci i na przedramionach, wzdłuż kręgosłupa, na kolanach i w okolicy ścięgien Achillesa. Są to niebolesne, twarde zgrubienia, sprawiające często wrażenie zrośniętych z kością. Guzki reumatoidalne nie należą do groźnych zmian, ale są typowymi objawami ułatwiającymi rozpoznanie schorzenia.
Węzły chłonne ulegają niebolesnemu powiększeniu, osiągając nieraz rozmiary śliwki czy mandarynki.
Narząd wzroku to również częsta lokalizacja zmian w reumatoidalnym zapaleniu stawów.
U co dziesiątego pacjenta pojawia się zapalenie spojówek i twardówki na skutek upośledzonego wydzielania łez. Zdarza się również zapalenie tęczówki.Płuca u chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów mogą ulegać procesowi zwłóknienia.
Typowe jest także gromadzenie płynu w jamach opłucnych.
Inną charakterystyczną nieprawidłowością jest niedokrwistość mogąca upośledzić wydolność fizyczną.
U niektórych chorych na skutek zmian zapalanych w naczyniach krwionośnych dochodzi do
zapalenia nerek, zmian w sercu, powiększenia śledziony, zaburzeń czynności wątroby czy neuropatii - zmian degeneracyjnych w obrębie nerwów. Występują wtedy zaburzenia czucia, zmiany odżywcze skóry i osłabienie mięśni.
koniec
dr med. Piotr Tederko
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.