Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Mateusza, Hipolita Piątek 21. Września 2018r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Choroba zwyrodnieniowa stawów - pytania do lekarza
Mianem zmian zwyrodnieniowych określamy zniekształcenia będące efektem przewlekłego przeciążenia i zużycia stawów. Badanie radiologiczne wykrywające zmiany zwyrodnieniowe nie jest dowodem na istnienie choroby. Choroba zwyrodnieniowa stawów (zwana także artrozą lub gośćcem zwyrodniającym) - to przede wszystkim bóle i ograniczenie zakresu ruchów.
Na czym polega schorzenie?
Bóle stawów, najczęściej związane z ich obciążaniem ( w zaawansowanej fazie także bóle spoczynkowe), ograniczenie zakresu ruchów mogą być efektem nieodwracalnego i postępującego procesu zużycia szkieletu. Choroba rozpoczyna się zwykle od chrząstki stawowej obejmując wszystkie elementy tworzące połączenie kostne. Dolegliwość dotyka zwykle osoby po 50 roku życia, zdarza się jednak i u osób młodszych. U 50 procent chorych pytanie o przyczynę choroby zwyrodnieniowej pozostaje bez odpowiedzi.
Jakie stawy chorują najczęściej?
Zwyrodnienie może dotknąć każdego stawu naszego ciała. Artroza najczęściej rozwija się w stawach uprzednio uszkodzonych w wyniku np. procesu zapalnego, złamania, czy wady wrodzonej. Niektóre stawy są szczególnie predysponowane do zmian związanych ze zużyciem.
Stawy kręgosłupa.
Kręgosłup, zwłaszcza lędźwiowy, wydaje się najbardziej podatnym na zużycie elementem szkieletu. Postawa dwunożna, wywołująca charakterystyczne dla człowieka wygięcie kręgosłupa lędźwiowego zwane lorodzą, jest stosunkowo świeżym nabytkiem ewolucyjnym. Bóle krzyża doświadczane przez 80% współczesnej populacji, to cena jaką płacimy za wyprostowana postawę. Otyłość i siedzący tryb życia sprawiają, że dolegliwości kręgosłupowe urastają do rangi choroby cywilizacyjnej. Na 5 kręgów lędźwiowych i ich połączenia przypada rola przenoszenia olbrzymich obciążeń (do największych dochodzi np. podczas podnoszenia z ziemi ciężaru w pozycji z wyprostowanymi kolanami), amortyzacji wstrząsów i zapewnienia dużej ruchomości. Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa określane mianem spondylozy, obserwowane są u co czwartej osoby, która przekroczyła 40 rok życia. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, prócz bólów krzyża, może powodować dolegliwości promieniujące do kończyn, osłabienie mięśni na skutek podrażnienia lub ucisku korzeni nerwowych, lub samego rdzenia kręgowego. Zmiany neurologiczne występują również w niektórych przypadkach choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa szyjnego.
Stawy biodrowe
łączą kości udowe z panewkami miednicy. Zwyrodnienie stawów biodrowych - to schorzenie typowe dla osób w podeszłym wieku (zmiany radiologiczne stwierdza się u 4 % osób po 60 roku życia, jednak dolegliwości wykazuje co 50-100 osoba z tej grupy wiekowej). Na chorobę zwyrodnieniową biodra narażone są osoby po urazach biodra, a także te, które w dzieciństwie cierpiały na dysplazję, czyli niedorozwój stawu.
Stawy kolanowe
wyróżniają się skomplikowaną budową i złożoną mechaniką ruchu. Ulegają przeciążeniom i szybszemu zużywaniu w przypadku wszelkich zaburzeń statyki kończyny dolnej. Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych zdarza się najczęściej u kobiet z nadwagą i konstytucjonalnymi, bądź nabytymi wadami kończyn dolnych, takich jak: tak zwane kolana koślawe, kolana szpotawe czy płaskostopie.
Stawy rąk
są częstym siedliskiem zmian zwyrodnieniowych, zwłaszcza w podeszłym wieku. Większość przypadków jednak nie powoduje silnych bólów. Choroby stóp – płaskostopie poprzeczne czy koślawość dużego palca, mogą stać się przyczyną bolesnych i głębokich zniekształceń połączeń kostnych śródstopia i palców. Zmiany związane ze zużyciem obserwuje się również w tkankach tworzących staw skokowy, barkowy, połączenia skroniowo-żuchwowe.
Kto jest zagrożony chorobą zwyrodnieniową stawów?
Każdy uraz kości budującej staw zwiększa ryzyko zmian zwyrodnieniowych. Na skutek złamań może dojść do zniekształcenia powierzchni stawowych, uszkodzeń chrząstki wyściełającej zakończenia kostne, zmiany w osiach rozkładu obciążeń stawu. Gromadzący się w jamie stawu krwiak czy pourazowy odczyn zapalny należą do czynników powodujących korozję chrząstki stawowej.
Istnieją choroby metaboliczne zwiększające ryzyko choroby zwyrodnieniowej stawów. Należą do nich dna moczanowa, niedoczynność tarczycy, krzywica czy cukrzyca. Zaobserwowano przypadki wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawów biodrowych u młodych mężczyzn nadużywających alkoholu.
Do szczególnej grupy pacjentów należą osoby z wrodzonymi wadami stawów. Najczęstszą z tych chorób jest dypslazja stawu biodrowego – choroba, z którą rodzi się co setne dziecko. Większość przypadków daje się uleczyć przez stosowanie w pierwszych miesiącach życia prostych aparatów ortopedycznych. Brak rozpoznania lub nieprawidłowe leczenie potęguje ryzyko wystąpienia choroby zwyrodnieniowej biodra już w młodym wieku.
Co się dzieje w stawie – czyli jak rozwija się choroba?
Przeciążenie powoduje nadmierny ucisk na chrząstkę stawową, która staje się cieńsza i traci sprężystość. Dodatkowe szkodliwe znaczenie ma powtarzający się w objętym chorobą stawie proces zapalny. Dochodzi do przebudowy tkanki kostnej pod chrząstką. Zniekształcenie elementów chrzęstnych i kostnych stawu sprawia, że więzadła stabilizujące staw stają się zbyt luźne. Rozchwianie stawu sprzyja przeciążeniom, a następnie ich kostnieniu przyczepów tych więzadeł. W sąsiedztwie stawu tworzą się osteofity. Rozrastające się osteofity i degeneracja chrząstki stawowej prowadzą do postępującego ograniczenia zakresu ruchów. Dodatkowe znaczenie w tworzeniu bolesnych przykurczów mają niezależne od woli odruchy obronne mięśni związane z unikaniem pozycji wywołujących ból. Nadmierne napięcie mięśni nie dość, że utrzymuje staw w nieprawidłowym położeniu, ale samo staje się źródłem dyskomfortu. W zaawansowanym stadium zmiany zwyrodnieniowe nie ograniczają się do kości i chrząstki, powodując degenerację wszystkich rodzajów tkanek miękkich budujących staw.
Organizm usiłuje odbudować uszkodzenia. Nie będąc jednak w stanie odtworzyć wysoko zróżnicowanych tkanek takich jak chrząstka stawowa czy ścięgno, zastępuje je niepełnowartościową bliznową tkanką łączną.
Leczenie i profilaktyka
Długotrwała choroba zwyrodnieniowa stawów wymaga systematycznego i indywidualnego programu leczenia i usprawniania cierpiącej osoby
Pomoce ortopedyczne. Odciążenie chorej okolicy likwiduje najważniejszą przyczynę choroby. Osoba ze zwyrodnieniem kolan lub stawów biodrowych powinna pokonać opór psychiczny i nauczyć się chodzić o kulach. W użyciu znajdują się wkładki ortopedyczne i urządzenia odciążające lub stabilizujące rozchwiane stawy.
Ruch. W przypadku zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa najlepszym stabilizatorem i wspornikiem chorego kręgosłupa są własne mięśnie. Regularne ćwiczenie mięśni brzucha, pośladków i okolic przykręgosłupowych pozwoli osobom dotkniętym spondylozą poprawić sprawność i ograniczyć bóle.
Właściwie prowadzone ćwiczenia ruchowe, zwłaszcza z użyciem systemów bloczków i podwieszek, pozwalają na odzyskanie utraconego zakresu ruchów, rozluźniają mięśnie, odciążają zmęczone uciskiem chrząstki stawowe. Stwierdszono, że dla właściwego odżywienia chrząstki stawu kluczowe znaczenie mają zmiany ciśnienia panującego w stawie. Efekt taki można osiągnąć za pośrednictwem odpowiednio dobranych ćwiczeń i masaży.
Leki. Współczesna farmakoterapia dysponuje bogatym arsenałem środków przeciwzapalnych i przeciwbólowych. Większość pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów zna dostatecznie dobrze swą dolegliwość, by określić jaki lek jest skuteczny i po którym można spodziewać się objawów niepożądanych, takich jak bóle brzucha, mdłości i odbijania powodowane podrażnieniem żołądka, dwunastnicy czy wątroby. Ostatnio w leczeniu zmian zwyrodnieniowych pojawiły się preparaty mające pomóc w odbudowie chrząstki stawowej. Należą do nich: przyjmowany doustnie siarczan glukozaminy, wstrzykiwany do jamy chorego stawu kwas hialuronowy, a także rozmaite preparaty homeopatyczne.
Fizykoterapia. Niekiedy w opanowywaniu przewlekłego zespołu bólowego pomocne są zabiegi fizykalne. Zastosowanie głębokiego ciepła (okłady z parafiny czy nagrzewanie polem elektromagnetycznym o wysokiej częstotliwości) łagodzi przewlekłe procesy zapalne i wpływa rozluźniająco na mięśnie. Zabiegi elektryczne, na przykład prądy diadynamiczne (DD) lub interferencyjne pozwalają wygasić przewlekłe zespoły bólowe. Efekt przeciwzapalny wywiera również lecznicze zastosowanie fal ultradźwiękowych, pola magnetycznego o niskiej częstotliwości czy naświetlania promieniami lasera biostymulacyjnego.
Leczenie chirurgiczne. Jeśli przyczyną choroby jest wada statyczna kończyny, jako profilaktyka postępu zmian może służyć zabieg niwelujący tę nieprawidłowość. Przy zmianach zwyrodnieniowych kolana stosuje się osteotomię (czyli przecięcie, a następnie zespolenie w innym położeniu) kości piszczelowej. W zwyrodnieniu biodra zabieg taki stosuje się nieraz w obrębie bliższej nasady kości udowej.
W zaawansowanych przypadkach radykalne leczenie polega na wymianie stawu na sztuczny. W Polsce powszechnie wszczepia się protezy stawów biodrowych i kolanowych oraz niekiedy łokcia i stawu barkowego. Technika medyczna pozwala na skonstruowanie protez innych stawów, w tym także drobnych stawów ręki.
.
Dr med. Piotr Tederko
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.