Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Tomasza, Maurycego Sobota 22. Września 2018r
Leki związane z chorobą
linki sponsorowane, reklamy
Guz chromochłonny - przyczyna nadciśnienia?
Nadciśnienie tętnicze – jedna z najczęstszych chorób XXI wieku – może mieć nietypową przyczynę. Dzieje się tak, gdy powodem zwyżek ciśnienia jest guz rdzenia nadnerczy –tzw. pheochromocytoma. Szybkie rozpoznanie, a następnie chirurgiczne usunięcie zmiany prowadzi zwykle do pełnego wyleczenia i zapobiega powstawaniu groźnych dla życia powikłań.
Nadciśnienie tętnicze – jedna z najczęstszych chorób XXI wieku – może mieć nietypową przyczynę. Dzieje się tak, gdy powodem zwyżek ciśnienia jest guz rdzenia nadnerczy –tzw. pheochromocytoma. Szybkie rozpoznanie, a następnie chirurgiczne usunięcie zmiany prowadzi zwykle do pełnego wyleczenia i zapobiega powstawaniu groźnych dla życia powikłań.
Schorzenie to jest dość rzadkie, występuje bowiem u 0,5-1,0 proc. osób z nadciśnieniem. Istota choroby polega na rozmnażaniu się specyficznych komórek, które produkują w sposób niekontrolowany dwie substancje regulujące ciśnienie – noradrenalinę i adrenalinę. Obfite wytwarzanie adrenaliny powoduje m.in. gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego krwi.
Gdzie zlokalizowany jest guz?
Zwykle miejscem lokalizacji pheochromocytomy są nadnercza - małe gruczoły umiejscowione powyżej nerek, które wytwarzają ważne dla życia hormony. (Kortykosterydy, powstające w korze – zewnętrznej części nadnerczy, oraz wspomniane już adrenalina i noradrenalina, wytwarzane przez rdzeń – wewnętrzną cześć gruczołu.) Niekiedy komórki wytwarzające adrenalinę i noradrenalinę mogą się lokować w innych miejscach organizmu, zwłaszcza w jamie brzusznej.
Jaką rolę pełni w ustroju pełni adrenalina i noradrenalina?
Adrenalina i noradrenalina biorą udział nie tylko w regulacji ciśnienia tętniczego krwi, ale i w regulacji czynności serca oraz napięcia mięśni gładkich oskrzeli i przewodu pokarmowego, działając na narządy za pośrednictwem receptorów alfa i beta. Hormony te wpływają również na wydzielanie insuliny, gospodarkę lipidową i przemianę materii. Dodatkowo, łącznie z innymi hormonami, np. kortyzolem, są wydzielane w warunkach stresu, mobilizując organizm do obrony.
Jakie są objawy guza chromochłonnego?
Objawy chorobowe powodowane przez pheochromocytomę mogą być różne. Dolegliwości mają zwykle charakter napadowy, co wiąże się z okresowym wyrzutem hormonów przez guz. W czasie napadu dochodzi do gwałtownej zwyżki ciśnienia tętniczego krwi z towarzyszącymi potami, drżeniem palców, silnym biciem serca, niepokojem i bladością. Objawy mogą być bardzo nasilone lub umiarkowane.
Jak przebiegają napady choroby?
Napady występują z różną częstością, zmienny jest również czas ich trwania. Cechą charakterystyczną są ortostatyczne spadki ciśnienia – tj. zmniejszenie się ciśnienia przy zmianie pozycji z siedzącej lub leżącej na stojącą. Objaw ten nie występuje u chorym z samoistnym nadciśnieniem tętniczym, nie przyjmujących leków obniżających ciśnienie.
Czy nieleczony guz choromochłonny zagraża powikłaniami?
Tak, nadmiar adrenaliny i noradrenaliny prowadzi do zaburzeń metabolizmu glukozy. Hormony te hamują wytwarzanie insuliny, nasilają rozpad glikogenu w wątrobie, zwiększają wątrobowe wytwarzanie glukozy i zmniejszają tkankowe zużycie glukozy. Te zmiany metaboliczne powodują, że guzom rdzenia nadnerczy w 40 proc. przypadków towarzyszy utajona lub jawna cukrzyca, niekiedy wymagająca stosowania insuliny. Usunięcie guza prowadzi zwykle do jej ustąpienia.
Czym zagraża nierozpoznana choroba?
U chorych z długo nie rozpoznanym guzem dochodzi do powstania wtórnych powikłań w układzie sercowo-naczyniowym i innych narządach, związanych z nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami metabolicznymi. Dlatego bardzo ważne jest jak najszybsze rozpoznanie i zastosowanie leczenia – przeprowadzenie zabiegu po przygotowaniu chorego odpowiednimi lekami do operacji.
Jak weryfikujemy objawy wskazujące na pheochromocytomę?
Przy występowaniu typowych objawów rozpoznanie guza nie stwarza trudności. Niezbędne jest określenie w dobowej zbiórce moczu ilości kwasu migdałowego i wanilinomigdałowego – metabolitów adrenaliny i noradrenaliny oraz wykonanie badań obrazowych, w pierwszej kolejności ultrasonografii (usg) jamy brzusznej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na nadnercza. Jeżeli w usg nie uda się uwidocznić zmiany, trzeba wykonać badanie scyntygraficzne z użyciem znacznika, który gromadzi się w komórkach chromochłonnych, z których zbudowane są guzy rdzenia nadnerczy i innych części układu współczulnego. Badanie ze znacznikiem ma szczególne znaczenie, gdy guz rdzenia jest mały. W dalszym uściślaniu diagnozy stosuje się tomografię komputerową i rezonans magnetyczny.
Jak chory jest przygotowywany do operacji?
Przed operacją niezbędne jest podanie leków blokujących receptory alfa i beta. Bez odpowiedniego przygotowania takimi lekami nie można przeprowadzać zabiegu, gdyż podczas operacji dochodzi czasem do uwolnienia dużych ilości hormonów z usuwanego guza. Zablokowanie receptorów, na które oddziaływają adrenalina i noradrenalina, zapobiega groźnym powikłaniom wywołanym gwałtownym wzrostem ciśnienia tętniczego krwi.
Uwagi i zalecenia końcowe
Nieleczone nadciśnienie tętnicze jest groźną chorobą. Bywa przyczyną wielu powikłań, prowadząc do udarów mózgu, zawału serca i niewydolności nerek. Po 40. roku życia kontrolę ciśnienia należy przeprowadzać przynajmniej raz w roku. A przy stwierdzonych granicznych wartościach ciśnienia - ciśnienie skurczowe 140, a rozkurczowe 90 mm Hg - częściej, gdyż wysokie ciśnienie nie zawsze daje dolegliwości. Choć guzy typu pheochromocytoma są rzadkie, nie należy się dziwić, gdy lekarz, stwierdziwszy wysokie ciśnienie, kieruje pacjenta na badania, w tym usg nerek. Badanie to umożliwia wykrycie niektórych przyczyn nadciśnienia tętniczego, w tym pheochromocytomy.
koniec
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.