Przychodnia.pl
Poniedziałek 27. Marca 2017r
Lidii, Ernesta
linki sponsorowane, reklamy

Zaparcia w zespole jelita drażliwego


Zaparcie można najlepiej zdefiniować jako:
Definicja zaparcia: brak wypróżnienia przez kilka dni lub wy­próżnianie, któremu towarzyszy dyskomfort, trudno­ści lub ból związane z nadmiernym parciem, aby całkowicie się wypróżnić. Stolce są suche i twarde, po­nieważ pozostając w jelicie grubym zbyt długo, zosta­ły nadmiernie odwodnione.

W krajach uprzemysłowionych zaparcia są jedną z najczęściej występujących dolegliwości, szczególnie u ludzi starszych.
Od czasów starożytnych u większości ludzi zakorzeniło się przeświadczenie o potrzebie opróżniania jelit 1 raz dziennie. Jednorazowe codzienne opróżnianie jelit nie jest jednoznaczne z tym, że jelita funkcjonują prawidłowo. Przez zaparcie rozumiemy spowolnione, utrudnione lub systematycznie niedostateczne wydalanie kału. Zaparcie to stan patologiczny charakteryzujący się oddawaniem stolca rzadziej niż trzy razy w tygodniu. Spotykamy jednak osoby oddające stolec rzadziej i czujące się dobrze.

Istnieje wiele przyczyn zaparć.
Podstawowymi ich przyczynami są: zaburzenia czynności ruchowych (motoryki) jelit, osłabienie potrzeby wydalania kału, zmiana budowy jelit lub ich najbliższych organów, które utrudniają normalny ruch zawartości w kierunku doodbytniczym.

Przypomnijmy, że okrężnica
spełnia funkcję zbiornika, zapewniającego gromadzenie, formowanie i wydalanie masy kałowej, a wchłaniając z kału nadmiar wody, zapobiega jej utracie przez przewód pokarmowy.

W warunkach prawidłowych codziennie do części początkowej jelita grubego (kątnicy i okrężnicy wstępującej) dostaje się średnio 1-2 litrów rzadkiej zawartości. W tej części zachodzi jej przemieszanie, co tworzy warunki do optymalnego kontaktu zawartości z powierzchnią błony śluzowej jelita i umożliwia wchłanianie nadmiaru wody i niektórych innych związków chemicznych (soli nieorganicznych). Jelita, pod wpływem impulsów elektrycznych, okresowo poruszają się.

Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje ruchów jelit:
segmentację
perystaltykę

Ruchy segmentowe jelit
to naprzemienne skurcze sąsiadujących ze sobą odcinków jelit, prowadzące do dokładnego wymieszania ich zawartości i umożliwiające zwrotne wchłanianie wody, co prowadzi do zagęszczenia zawartości jelit.

Ruchy perystaltyczne jelit
to skurcze kolejnych, następujących po sobie odcinków jelita, przemieszczające zawartość jelita w stronę odbytnicy, a następnie z odbytnicy na zewnątrz.

Zaparcie skutkiem słabnięcia impulsów bioelektrycznych w jelicie?
Shafik z zespołem badali czynność bioelektryczną jelit w różnych partiach u osób z chronicznymi zaparciami i w grupie kontrolnej (osób operowanych laparoskopowo z powodu torbieli lub przepukliny). Autorzy ustalili, że zarówno oba rodzaje aktywności elektrycznej jelit (Aps – action potentials, jak i PPs - pacesetter potentials) u osób z grupy kontrolnej wykazywały normalną dynamikę we wszystkich badanych partiach jelit. Natomiast u osób z przewlekłymi zaparciami aktywność obu potencjałów bioelektrycznych, a co za tym idzie i skurczów jelit maleje stopniowo zgodnie z kierunkiem trawienia. Autorzy są zdania, że zjawisko to, a w szczególności komórki Cajala odpowiedzialne z powstawanie owych bioelektrycznych bodźców.

Zaburzenia motoryki jelit, powodujące powstanie zaparć, mogą być wywołane przez wiele innych przyczyn.
Przede wszystkim są to: dieta, tryb życia i różnorodne czynniki stresogenne. Mają one wpływ na funkcjonowanie tzw. wegetatywnego układu nerwowego, regulującego działanie organów wewnętrznych. Zachodzi to pod wpływem obciążenia psychicznego: sytuacji konfliktowych, depresji, obaw, przy długotrwałych zaburzeniach rytmu pracy, wypoczynku, nieprawidłowej diety i innych.
Do czynników, wywołujących zaparcia z udziałem mechanizmów nerwowych odnoszą się też odruchowe wpływy na jelita ze strony różnych organów, przede wszystkim żołądka i dróg żółciowych. Zaburzeniom rytmu wypróżnień sprzyja późne wstawanie, poranny pośpiech, praca na różne zmiany, zmiany w sposobie życia i pracy, do których człowiek przywykł. Potrzebę wydalania kału tłumią niezdrowe warunki w toaletach, niekiedy poczucie fałszywego wstydu i inne.

U ludzi starszych zaparcia występują ok. dwukrotnie częściej niż u młodych, a u ludzi w podeszłym wieku prawie trzykrotnie częściej.
U tych osób zostaje zaburzona perystaltyka jelit, słabną mięśnie tłoczni brzusznej i dna miednicy, biorące udział w wydalania kału. W wieku starczym dochodzi też do znacznych zmian w składzie drobnoustrojów jelitowych, zwiększa się również ich ilość. Bakterie korzystne z punktu widzenia prawidłowej funkcji jelit zaczynają tracić swoje pożyteczne właściwości, słabną ich zdolności metaboliczne, mnożą się drobnoustroje wywołujące gnicie. Zmianom w składzie mikroflory jelitowej towarzyszy z wiekiem zmniejszenie wytwarzania enzymów trawiennych stanowiących ważny czynnik, zapewniający stabilizację składu mikroflory jelit. W wieku starczym zwiększa się ilość zaparć spowodowanych nadużywaniem leków. U osób w podeszłym wieku częściej niż u młodszych dochodzi do tworzenia się kamieni kałowych powodujących owrzodzenia jelita lub jego niedrożność.

Często zaparcia jednak są pierwszym objawem dość długo trwającego procesu chorobowego i mogą zwiastować poważną chorobę.
W praktyce lekarza internisty dolegliwości takie zgłaszane są bardzo często, zwłaszcza u pacjentów starszych i leżących. W ambulatoryjnej praktyce psychiatrycznej prawie wszyscy pacjenci z depresją skarżą się na zaparcia. Pojawiają się one również w czasie wprowadzania większości kuracji lekami psychotropowymi.

Deficyt włókien i błonnika w pokarmie przyczyną zaparć?
Wielkim przełomem w częstości zachorowań dotyczących jelita grubego był skok cywilizacyjny polegający na upowszechnieniu przemysłowego mielenia zbóż. Problem ten dotyczy zarówno krajów europejskich, gdzie odrzucano w procesie mielenia otręby, jak i w krajach azjatyckich, gdy wprowadzono łuskany ryż. Spadek zawartości błonnika w diecie przyczynił się do częstszego występowania jednostek chorobowych, takich jak uchyłkowatość jelita grubego, angiodysplazja czy nowotwory jelita grubego. Można przyjąć, że nawyki żywieniowe społeczeństw wysoko uprzemysłowionych prowadzą do systematycznego spadku włókien i błonnika w diecie, tym samym powodując znacznie częstsze występowanie zaparć. 40 milionów Amerykanów kupuje w ciągu roku środki przeczyszczające wartości ponad 225 milionów dolarów. Z tych 40 milionów co dziesiąty Amerykanin zażywał je od jednego do trzech razy w miesiącu. W przybliżeniu połowa tych ludzi przyjmie środki czę­ściej niż raz na tydzień.

A tak w swej na poły autobiograficznej powieści pt. Kompleks Pornoya opisuje problem zaparć Philip Roth:
Pił — oczywiście nie whisky tak jak goje, tylko olejek parafinowy i mleczko magnezowe, do tego żuł laxigen, rano i wieczorem jadł otrę­by pszenne i codziennie wcinał półkilową torbę suszu owo­cowego. Cierpiał — i to jak! — na zatwardzenie. Jej wszechobecność i jego zatwardzenie, matka wlatująca przez okno sypialni, ojciec skupiony nad wieczorną gazetą z czopkiem w pupie — oto, panie doktorze, moje najwcześniejsze wspo­mnienia rodziców, ich atrybutów i tajemnic. Ojciec parzył w rondelku suszone liście senesu, co wraz z czopkiem rozpu­szczającym się poza zasięgiem wzroku w kiszce stolcowej składało się na jego czarnoksięstwo — parzył te żyłkowane zielone listki, mieszał łyżką diablo cuchnący płyn, po czym ze znużoną, zbolałą miną wlewał go ostrożnie do sitka, a następnie do swojego zapartego wnętrza. Wreszcie pochylał się w milczeniu nad pustą szklanką, jak gdyby nadsłuchiwał odległego grzmotu, i czekał na cud... Czasem, we wczesnym dzieciństwie, siadałem w kuchni i czekałem razem z nim. Ale cud nigdy nie nastąpił, przynajmniej nie taki, który by zgodnie z naszymi nadziejami i modlitwami przyniósł za­wieszenie wyroku, uwolnił go raz na zawsze od tej plagi.
Pa­miętam, że kiedy podano w radio wiadomość o wybuchu pierwszej bomby atomowej, ojciec powiedział na głos:
— Może to coś da. — Ale żadne środki przeczyszczające nie skutkowały — kiszki tego człowieka pozostawały w żelaznych kleszczach gniewu i frustracji.


Jak często trzeba się wypróżniać?
We wszystkich kulturach ludowa mądrość wypowiadała się w rozlicznych przysłowiach, że podstawą dobrego zdrowia jest codzienne wypróżnianie się. Zawsze martwiono się, jeśli wypróżnienie nie następowało po upływie dnia lub dwóch. Ludzie starsi wpadali w panikę, kiedy stan taki trwał trzy lub więcej dni. W rzeczywistości „regularność” jest sprawą bardzo indywidualną, w dużej mierze zależną od stosowanej diety. Niektórzy oddają stolec po każdym posiłku, podczas gdy inni czują się dobrze, wypróżniając się raz na trzy dni.

Czy mam zaparcie?
Współcześnie lekarze odradzają swoim pacjentom kierowanie się czasem między wypróżnienia­mi dla oceny zaparcia. Jako zasadę przyjąć można, że pacjent prawdopodobnie nie ma zaparć, jeżeli kilkudniowy brak wypróżnienia nie powoduje dyskomfortu.

Inne objawy zaparcia to:
niepokój
tępy ból głowy
depresja
utrata apetytu, czasem z towarzyszącymi jej nudnościami
nieświeży oddech
obłożony język
wzdęcie brzucha
ból, bądź oczekiwanie bólu, może również zahamować po­trzebę wydalenia stolca.

Niekiedy pacjenci skarżą się na bóle i uczucie rozsadzania w żołądku
Ulga następuje po wydaleniu kału lub oddaniu gazów. Uciążliwym objawem może stać się wzdęcie, które jest uwarunkowane gromadzeniem się wytwarzanego przez bakterie jelitowe gazu, który nie może być wydalony na zewnątrz gdyż jest zablokowany przez zalegający w jelicie stolec. Sytuacja taka może powodować może osłabienie apetytu, odbijania, mdłości. Czasem pojawiają się bóle głowy, ogólne rozdrażnienie, przygnębienie, zaburzenia snu.

Zaparciowa postać jelita drażliwego występuje częściej niż biegunkowa
Z badań Telleya i jego zespołu wynika, że zaparciowa postać jelita drażliwego występuje znacznie częściej niż biegunkowa (jak 6,67 do 4,62). Autorzy zbadali 121 pacjentów cierpiących na to schorzenie za pomocą Hopkins Bowel Syndrom Questionnaire oraz małej skali Quallity of Life i Hopkins Cheklist 90-Revised. Z badań tych wynika, że bóle w górnej części brzucha występują częściej w postaci zaparciowej, a bóle w dolnej części brzucha częściej w postaci z biegunkami. Również wzdęcia i „balonowatość” brzucha występuje częściej w postaci zaparciowej (75% do 40,9%). Jakość życia w obu grupach pacjentów była w wyraźny sposób upośledzona, a różnice w skalach badających cechy osobowościowe pacjentów w obu grupach nie różniły się zasadniczo.

Zespół jelita drażliwego obniża jakość życia
Niech zaświadczy o tym relacja jednej z pacjentek: Myślę, że mimo wszystko miałam dużo szczęścia w mej chorobie. Po raz pierwszy objawy drażliwego jelita zaczęłam odczuwać, gdy miałam 16 lat. Choroba nie była jednak przez wiele lat rozpoznana – aż do czasu, gdy znalazłam się na uczelni. Stało się tak, ponieważ bardzo się wstydziłam przyznać do swoich dziwacznych dolegliwości. Nie mówiłam o nich nawet rodzicom. Po tym jak mi postawiono wreszcie diagnozę, wszystko było bardziej dla mnie zrozumiałe, ale wcale nie żyło mi się z tym lżej. W zasadzie większość moich przyjaciół, którym musiałam powiedzieć o mojej dziwacznej dolegliwości, to ludzie życzliwi i współczujący. Przyznać się zaś do choroby trzeba było dlatego, iż musiałam niekiedy odmówić im niespodziewanie wspólnego wyjścia, gdyż mój żołądek miał inne plany. Na uczelni poznałam również inne osoby, które miały podobne dolegliwości. Wiedziałam już, że nie jestem osamotnionym kuriozum, cierpiącym na jedyne w swym rodzaju schorzenie. Pewnie z powodu tej dolegliwości okresowo miałam paniczne lęki przed znalezieniem się w nieznanym miejscu. Mój terapeuta powiedział mi później, że była to agorafobia. Przez wiele tygodni miewałam również depresję, gdyż czułam się jak kaleka.
Moja dolegliwość jelitowa jest niestety cierpieniem nawracającym i zupełnie nieprzewidywalnym – nigdy nie wiem co może mi się przytrafić za godzinę, czy nie będę musiała w panice wracać do domu lub pośpiesznie szukać jakiejś toalety. Przeżywałam już różnorodne odmiany tej choroby, miałam: nudności, wymioty, biegunki, bolesne skurcze, depresję, agorafobię, ataki paniki, zaparcia, uporczywe wiatry, wzdęcia brzucha, bóle brzucha i wiele jeszcze innych objawów.
Zawsze miałam ze sobą pełno leków na każdą z tych dolegliwości. Życie moje obracało się stale wokół toalety, która musiała być w pobliżu. Jeśli udałem się w jakieś miejsce, gdzie jej nie było, zawsze czułam się bardzo spięta i musiałam opuścić je możliwie szybko.
Pamiętam, jak kiedyś odwiedził mnie brat. Mieszkałam wtedy w akademiku. Postanowił zabrać mnie wieczorem na dyskotekę. Był przekonany, że sprawia mi tym przyjemność. Ja jednak przez ten krótki czas spędzony z nim w obcym miejscu nienawidziłam go, że naraził mnie na taką przykrość i takie ryzyko. On oczywiście nie wiedział nic o charakterze mojej choroby. Sporą część tego wieczoru spędziłam w toalecie dręczona silną biegunką, a była ona wynikiem stresu, w jakim się znalazłam. Na koniec zmusiłam brata do szybszego wyjścia, gdyż miałam dość i biegunki, i trzęsienia się w głupim tańcu. Myślałam wtedy, że się poważnie rozchoruję.
Jeśli idę do teatru lub kina, biorę miejsce blisko wyjścia abym mogła szybko „ewakuować” się do toalety. Zawsze lękam się, abym nie doznała publicznej kompromitacji, jeślbym nie zdążyła tam w porę. Nie mogę wyjść z domu bez torby pełnej leków, które zażywam gdy tylko odczuję pierwsze symptomy zbliżającego się kryzysu. Niekiedy jednak „dla odmiany lub urozmaicenia” choroba moja przybiera przez jakiś czas inne oblicze. Trapią mnie wtedy okresy uporczywych zaparć, a ich pojawiania się nie potrafię z niczym powiązać. Czuję, że zmarnowałam wszystkie lata mej młodości na walce z lękami i moją chorobą. A przecież nigdy już nie będę nastolatką.


Dieta i zioła regulują częstość skurczów jelit
Regularnemu opróżnianiu jelit sprzyjają pokarmy zawierające znaczne ilości otrębów (np. czarny chleb), surowe warzywa i owoce, owoce suszone, kasze, mięso z dużą ilością tkanki łącznej; marynaty, śledzie, wędliny, napoje bezalkoholowe (wody mineralne, soki), piwo, potrawy słodkie, kwaśne, zsiadłe mleko, kefir, jogurty, winogrona.
Spowalniają pracę jelit produkty zawierające taninę takie jak: borówka suszona, mocna czarna herbata, kakao, wina czerwone. Ponadto – spowalnia pracę jelit białe pieczywo, zupy, kasze przetarte, ryż i budynie.

Uwaga na pokarmy powodujące wzdęcia
Osoby cierpiące na zaparcia powinny pamiętać, że spożywanie dużej ilości grubych włókien powoduje powstawanie prawie 5 razy więcej gazów niż przy stosowaniu rzadkiej, chemicznie jednorodnej diety. Dla osób takich niewskazane jest więc pożywienie, które zwiększa wytwarzanie gazów, takie jak bób, kapusta, szczaw, szpinak, fasola itd.

Wskazówki do leczenia dietą
Przy zaparciach, którym towarzyszy wzmożenie perystaltyki jelit, szczególnie przy stwierdzeniu bólów spastycznych, dieta zawierająca duże ilości błonnika może wywołać ich nasilenie. W tych przypadkach początkowo stosuje się dietę o niskiej zawartości błonnika. A ilość błonnika zwiększa się później stopniowo. Jeśli nie ma specjalnych przeciwwskazań (choroby serca, obrzęki) chory cierpiący na zaparcia powinien wypijać od 1,5 do 2 l płynów na dobę. Ważne jest ustalenie prawidłowego trybu odżywiania. Pożywienie należy przyjmować nie rzadziej niż 5 razy na dzień. Niedopuszczalne są długie przerwy pomiędzy posiłkami.
Dużą rolę w profilaktyce i leczeniu zaparć odgrywa prowadzenie aktywnego trybu życia.

Niedopuszczalne jest późne wstawanie i długie leżenie w łóżku. Najbardziej wskazane są piesze i narciarskie wycieczki, spacery, pływanie, jazda na rowerze i inny wysiłek fizyczny. Ćwiczenia fizyczne stymulują aktywność motoryczną jelit, wzmacniają mięśnie brzucha, wzmacniają ogólną kondycję organizmu.

Motto literackie artykułu
„Takoż, dwudziestego czwartego tegoż miesiąca, klistyrka wstępna, przygotowawcza i rozwalniająca, aby rozmiękczyć, odświeżyć wnętrze Waszej Wielmożności”... Trzydzieści groszy lewatywa!... Takoż, w tym dniu doskonała klistyrka przeczyszczająca, z dubeltowego ekstraktu senesu, rabarby, miodu różanego i innych podług przepisu, aby wypróżnić, wypłukać i oczyścić kiszki Waszej Wielmożności, trzydzieści groszy”... Takoż, dwudziestego piątego tegoż miesiąca, dobre oczyszczające lekarstwo, ze świeżej kasji zmieszanej z senesem lewantyńskim i innymi środkami, podług przepisu doktora Czyściela, aby wypędzić i usunąć żółć Waszej Wielmożności, cztery funty”.

Molier, Chory z urojenia Przekład, Tadeusz Boy-Żeleński


Piśmiennictwo:
U Autora

Od Autora:
TREŚCI prezentowane w witrynie mają wyłącznie charakter edukacyjny. Autor dr n. med. Janusz Krzyżowski – psychiatra

KONTAKT: Prywatny Gabinet Lekarski: Leczenie zespołu jelita drażliwego - uwarunkowanego stresem i podłożem psychogennym, stanów lękowych, depresji, nerwic.
Warszawa Ul. Dolna 4/15 Rejestracja tel. 22 833 18 68

linki sponsorowane, reklamy

2953
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
Warzywa to podstawa każdej diety (nie tylko cukrzyków). Mięsa tylko chude np. kurczak. ...tarore     19272

Ja na szczęście też nikogo nie znam kto by chorował na tę chorobę... ...abby     27121

Zgadzam się sport i aktywność bardzo dobrze wpływa na naszą odporność :) ...abby     1626

Ja też uważam, że jak się jest chorym to lepiej poleżeć w łóżku i szybciej wrócić do formy ni&# ...abby     62909

No ja tak samo, kupuje produkty sprawdzone przeze mnie. ...franci4r     19272

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Bakterie probiotyczne i probiotyki w profilaktyce zaparcia
-Bóle brzucha w zespole jelita drażliwego
-Biegunki w zespole jelita drażliwego
-Clostridium perfringens wywołuje biegunki i zakażenia ran
-Czerwonka choroba brudnych rąk
-Czy już mamy zaparcie?
-Gronkowiec lubi lody i kremówki
-Jak działa zdrowe jelito grube?
-Leczenie zaparcia dietą
-Leczenie zespołu jelita drażliwego
-Leki psychotropowe w terapii zespołu jelita drażliwego
-Lodówkowa bakteria – listeria monocytogenes
-Nadwrażliwość trzewna a zespół jelita drażliwego
-Niebezpieczna pałeczka okrężnicy - Escherichia coli
-Objawy zespołu jelita drażliwego
-Okoliczności mające wpływ na leczenie zespołu jelita drażliwego
-Przyczyny zaparć
-Rozpoznanie zespołu jelita drażliwego
-Salmonella enteritidis ukrywa się w jajkach
-Zabójcza botulina, czyli jad kiełbasiany
-Zakażenie pokarmowe bakterią Campylobacter
-Zaparcia w zespole jelita drażliwego
-Zaparcie z niedoboru błonnika
-Zaparcie z odwodnienia stolca
-Zasady dietetyczne w zespole jelita drażliwego
-Zwiastuny choroby
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.