Przychodnia.pl
Środa 18. Października 2017r
Łukasza, Juliana
linki sponsorowane, reklamy

Angiografia / DSA
Jest to badanie służące do oceny układu naczyniowego przy zastosowaniu promieniowania rentgenowskiego i środków kontrastowych (kontrastów) .
Istnieją różne rodzaje badań angiograficznych:
- Angiografia klasyczna:
  • arteriografia - badanie tętnic
  • flebografia (wenografia) – badanie żył
  • fistulografia – badanie przetok dializacyjnych
- Cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) - umożliwia ocenę układu naczyniowego eliminując tło (kości, narządy), pozwala na użycie mniejszej ilości środka cieniującego
- Spiralna tomografia komputerowa (angio-TK) – patrz rozdział poświęcony tomografii komputerowej
W angiografii w zależności od tego, które naczynia chcemy uwidocznić podajemy kontrast dożylnie lub dotętniczo. Środek cieniujący z tętnic, poprzez naczynia włosowate, przechodzi do żył, a więc w zależności od czasu, w którym wykonamy zdjęcie uwidaczniają się tętnice bądź żyły. Po pewnym czasie kontrast dociera do nerek, przez które wydalany jest razem z moczem.
Jak przebiega badanie?
Typowa arteriografia wymaga umieszczenia w naczyniu cewnika. Można to zrobić bez rozcinania naczynia. Jest to sztuczka autorstwa pana Seldingera.
W uznaniu jego zasług mówi się o angiografii metodą Seldingera.
Metoda Seldingera obejmuje następujące kroki:
  • W pierwszym rzędzie staramy się zlokalizować tętnicę, do której chcemy wprowadzić cewnik. Można to łatwo przeprowadzić dotykając skóry pacjenta w poszukiwaniu jej tętna. Jeśli tętna nie wyczuwamy może to sugerować, że naczynie jest już niedrożne. Z wielu względów miejscem zalecanym dla wprowadzenia cewnika jest tętnica udowa, w okolicy pachwiny.
  • Po wybraniu miejsca nakłucia, w skórę i tkanki okrywające tętnicę wstrzykujemy środek przeciwbólowy. Następnie wykonujemy niewielkie nacięcie skóry (wystarczy 3-5 mm).
  • W dalszej kolejności wprowadzamy igłę do tętnicy. Kiedy wcelujemy, z igły wypłynie krew. Jest to znak, że wierzchołek igły znajduje się w świetle naczynia.
  • Teraz przez igłę do naczynia wprowadzamy specjalny rodzaj przewodu zwany prowadnikiem. Następnie palcami jednej ręki wywieramy ucisk na miejsce nakłucia i wysuwamy igłę z naczynia. Musimy ucisnąć to miejsce tak, by nie krwawiło (prowadnik jest przecież węższy niż pierwotne nakłucie).
  • Następnie bierzemy cewnik, który chcemy wprowadzić, nawlekamy go na prowadnik i wprowadzamy do naczynia. Teraz wysuwamy prowadnik i kranikiem zamykamy koniec cewnika, aby nie wypływała z niego krew.
  • Po wprowadzeniu cewnika we właściwym miejscu podajemy kontrast i wykonujemy serię zdjęć
  • Po wykonaniu zdjęć cewnik usuwamy i zakładamy ucisk na naczynie
Jak przygotować się do badania?
W dniu poprzedzającym badanie należy zjeść lekką kolację. Na badanie należy zgłosić się na czczo. Wymagane do badania są następujące badania: grupa krwi, Rh, czas krzepnięcia, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, HBs (sprawdza nosicielstwo wirusowego zapalenia wątroby), USR, poziom sodu i potasu, kreatynina.

Badanie wykonuje się w warunkach szpitalnych, więc należy przygotować się na spędzenie w szpitalu jednego dnia.
Wyposażenie potrzebne do wykonywania angiografii:
  • Prowadniki - nie są zwykłymi kawałkami drutu, lecz delikatnymi, precyzyjnymi konstrukcjami. Większość z nich składa się z centralnego przewodu, wokół którego spiralnie owinięty jest inny przewód. W przypadku niektórych prowadników, wewnętrzny przewód-rdzeń, może zostać wyciągnięty ze spirali co powoduje zmniejszenie sztywności jego końcówki. Wiele prowadników jest zagiętych na końcu. Ze względu na swój kształt nazywane są J-guides. Zagięcia te pomagają zapobiec uszkodzeniom delikatnej struktury naczyń.
  • Cewniki – mogą posiadać wiele różnych kształtów, rozmiarów i być wykonane z rozmaitych materiałów. Jednostką rozmiaru cewnika jest tzw. French”(F), gdzie jeden F oznacza jedną trzecią milimetra. Im grubszy cewnik, tym łatwiej obrót jednego z jego końców powoduje przekręcenie drugiego końca. Grubszymi cewnikami łatwiej jest manipulować. Im większy zewnętrzny rozmiar cewnika, tym większego otworu potrzebuje on do wprowadzenia do naczynia. Wraz ze wzrostem wewnętrznej średnicy cewnika rośnie ilość środka kontrastowego, która w jednostce czasu może być wstrzyknięta. Cewniki różnego kształtu pozwalają na wykonywanie rozmaitych manewrów. Cewnik o odpowiednim zagięciu może ułatwić badającemu dostanie się do określonego naczynia. Kiedy zastosuje się cewnik o nieodpowiednim kształcie może być to niewykonalne. Niektóre kształty cewników przeznaczonych do wykonywania procedur diagnostycznych i interwencyjnych to:
    - tzw. pig-tail (świński ogonek). Nie umożliwia on selektywnego cewnikowania drobnych naczyń ale pozwala na bardzo szybką iniekcję dużych ilości środka kontrastowego do większych naczyń, takich jak aorta lub żyła główna.
    - cewniki typu cobra (ich kształt przypomina tego węża w pozycji gotowej do ataku).


    Rysunek 1. Kilka różnego kształtu cewników. Po lewej stronie- typ pig-tail (świński ogonek).

  • Baloniki – poza cewnikami stosowanymi do celów diagnostycznych istnieje duża różnorodność cewników wykorzystywanych do interwencji terapeutycznych np. cewniki balonikowe. Cewniki tego typu posiadają na swoim wierzchołku umocowany balonik. Zwykle na obu końcach balona znajdują się metalowe markery. Pozwalają one na precyzyjne umieszczenie cewnika pod kontrolą obrazu rentgenowskiego. Taki balon może zostać napełniony cieczą, rozciągając się do pewnego maksymalnego rozmiaru (po całkowitym napełnieniu). Przy dalszym napełnianiu nie będzie już rósł, lecz po prostu pęknie (wówczas łatwo go wyciągnąć). Ten typ cewnika stosowany jest np. do rozszerzania naczyń lub różnych innych ciasnych struktur.


    Rysunek 2 – Różne typy cewników balonikowych.

Inny typ cewnika stosowany jest do drenażu zmian o charakterze płynowym. Cewniki te mają zwykle większą średnicę, co pozwala im na odciąganie płynnej zawartości zbiorników (np. ropy). Zbudowane są z materiałów bardziej odpornych na tworzenie się inkrustacji blokujących ich światło.


Rysunek 3 – Aortografia- widoczna aorta brzuszna i liczne odchodzące od niej naczynia.

Aortografia jest badaniem angiograficznym tętnicy głównej czyli aorty.

Jeśli chcemy przeprowadzić badanie angiograficzne np. kończyn dolnych, nie musimy wybiórczo umieszczać cewnika w tętnicy bezpośrednio zasilającej kończynę. Zamiast tego możemy podać środek kontrastowy do naczynia, które zaopatruje kończynę, a kontrast dostanie się do badanej okolicy wraz z prądem krwi.

Jeśli umieszczamy cewnik w większym naczyniu np. aorcie i oceniamy wszystkie naczynia zakontrastowane przez podany środek, także te dalej położone, wtedy badanie nazywamy nieselektywną angiografią – badaniem “przeglądowym” (rysunek 3). Jeśli natomiast cewnik umieścimy bezpośrednio w drobnym naczyniu, wtedy angiografię nazywamy selektywną (rysunek 4 poniżej).


Rysunek 4 – Selektywna arteriografia pnia trzewnego.

DSA (digital subtraction angiography- cyfrowa angiografia subtrakcyjna)
Obecnie cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) jest często wykonywanym badaniem. W przypadku DSA wykonujemy zdjęcie rentgenowskie pacjenta przed i po podaniu środka kontrastowego. To pierwsze jest odejmowane od drugiego. W wyniku tego na obrazie poddanym subtrakcji (subtrakcja – odejmowanie) widzimy tylko środek kontrastowy. Jednakże jest kilka elementów, o których należy pamiętać. Jeśli coś ruszy się pomiędzy wykonaniem obu zdjęć powstaną artefakty. W procesie subtrakcji dochodzi do odjęcia informacji znajdującej się w danym punkcie od informacji zlokalizowanej dokładnie w tym samym miejscu zdjęcia. Jeśli pacjent ruszy się w trakcie badania, punkty poddane subtrakcji już nie będą ze sobą korespondowały. Dlatego DSA nie jest zbyt użyteczna, gdy pacjent porusza się w trakcie badania tzn. nie współpracuje przy nim.


Rysunek 5 – Badanie DSA naczyń jamy brzusznej.

Widoczne są tu tylko wypełnione środkiem kontrastowym naczynia krwionośne. Kości i inne struktury zniknęły.
Zalety i wady DSA w porównaniu z “normalną” angiografią:
DSA: Zalety:
  • Wyższa rozdzielczość kontrastowa w porównaniu z konwencjonalną angiografią
  • mniejsza objętość/przepływ kontrastu potrzebna do wykonania badania
  • można korzystać z cewników i igieł o mniejszych rozmiarach
  • natychmiastowe zdjęcie- nie ma potrzeby wywoływania
  • nie ma problemów z wykonywaniem zdjęć
  • oszczędność czasu - W związku z tym ,że w przypadku DSA subtrakcję obrazów wykonuje komputer, badanie jest bardzo szybkie. Możemy prawie bezpośrednio obserwować angiografię na obrazie monitora. Jest więc całkiem inaczej, niż w tradycyjnej angiografii, w przypadku której technik najpierw musi wejść do ciemni, aby wywołać film. Wydłuża to oczywiście całe badanie.
Wielką przewagą DSA w porównaniu z konwencjonalną angiografią jest lepsza rozdzielczość kontrastowa. Oznacza to, że DSA jest w stanie odtworzyć więcej drobnych różnic w absorpcji promieniowania rentgenowskiego. Ma to istotne konsekwencje:
  • Środek kontrastowy może być podawany z mniejszą prędkością, by być wystarczająco widocznym na otrzymywanych obrazach (iniekcja z mniejszą szybkością oznacza większe rozcieńczenie środka kontrastowego w obrębie przepływającej krwi).
  • Skoro nie potrzebujemy tak dużego przepływu środka kontrastowego, jak w konwencjonalnej angiografii, możemy wykorzystać cewniki o mniejszej średnicy (im mniejsza średnica, tym mniejsza ilość środka kontrastowego może zostać podana w jednostce czasu). Możliwe jest nawet wykonanie badania po podaniu środka kontrastowego przez igłę o małym kalibrze. Wraz ze zmniejszaniem średnicy cewnika lub igły zmniejsza się uraz naczynia oraz ryzyko wystąpienia krwotoku po badaniu.
  • ponieważ nie potrzeba tak wielkich stężeń środka kontrastowego w naczyniach, pewne procedury angiograficzne można wykonywać podając go dożylnie. W tych przypadkach stężenie środka kontrastowego po przedostaniu się do układu tętniczego jest wystarczające do przeprowadzenia badania. Ten typ badania nazywamy dożylnym DSA. Środek kontrastowy może być tu wstrzykiwany przy pomocy cewnika do podań dożylnych zarówno do żyły obwodowej (np. okolicy zgięcia łokciowego), jak i do żyły centralnej (niedaleko serca).
DSA: wady
  • Duża wrażliwość na ruchy (oddychanie, ruchy perystaltyczne jelit, praca serca, pacjent nie współpracujący) - Wykonanie DSA utrudniają wszelkie ruchy. Niektóre z nich można ograniczyć, na przykład przez hamowanie perystaltyki jelitowej podawaniem pewnych preparatów chemicznych. Części ruchów niestety nie udaje się opanować.
  • Gorsza w porównaniu z konwencjonalną angiografią rozdzielczość przestrzenna - Oznacza to, że bardzo drobne szczegóły nie są tam tak dobrze widoczne, jak w przypadku klasycznej angiografii. Na szczęście często nie ma potrzeby uwidaczniania tych drobnych szczegółów, jako, że w postawieniu rozpoznania pomagają też TK, USG i inne procedury badawcze.
Wskazania do badania:
Angiografię wykonuję się w diagnozie:
  • tętniaka lub naczyniaka
  • guza (na zdjęciu widać patologiczne naczynia)
  • zwężeń światła naczyń (np. na tle miażdżycowym)
  • krwawień z przewodu pokarmowego
  • do oceny zmian pourazowych.
Przeciwwskazania do wykonana angiografii:
  • Ponieważ w angiografii wykorzystuje się promieniowanie rentgenowskie, a więc badanie jest przeciwwskazane w czasie ciąży (można wykonywać je tylko ze wskazań życiowych).
  • brak wskazań
Środki kontrastowe stosowane w badaniach angiograficznych
W angiografii klasycznej oraz w DSA wskazane jest stosowanie nowoczesnych, niejonowych, niskoosmolalnych środków kontrastowych.

Są one lepiej tolerowane i bezpieczniejsze dla pacjenta niż stosowane jeszcze powszechnie w Polsce tradycyjne środki jonowe – wysokoosmolalne.

Takie środki są już dostępne w naszym kraju, zarówno w lecznictwie zamkniętym , jak również na receptę w aptekach otwartych.

Jednym z takich nowoczesnych, niejonowych środków kontrastowych jest np. Ultravist niemieckiej firmy Schering AG.

O informację na temat środków kontrastowych należy zapytać lekarza wykonującego badanie.

Lepiej tolerowane są środki podgrzane do temperatury ciała (37 stopni Celsjusza). Wykorzystuje się do tego specjalne podgrzewacze. Podgrzanie środka kontrastowego do temperatury ciała:
  • Zmniejsza wstrząs termiczny (np. jeśli środek był przechowywany w lodówce)
  • Znacząco obniża lepkość środka, ułatwiając w ten sposób jego iniekcję, zwłaszcza przy stosowaniu cienkich igieł i cewników.
  • Może zmniejszać działania niepożądane – np. występowanie bólu czy uczucia gorąca.
Więcej informacji www.diagnostyka.med.pl
Oprac. Luiza Pasierowska
linki sponsorowane, reklamy

34666
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

11 vQeBwWfwkIva 91.232.96.8
2014-02-11 14:06:10

binaryoptions.txt;1
10 URSZULA 93.105.91.72
2014-01-11 20:24:04

jestem po badaniu DSA. Samo badanie spoko ale to wszystko co było po jego zakończeniu to jeden wielki ból.ALE CZŁOWIEK MOŻE WIELE.
9 Iwona 89.65.154.184
2013-12-16 23:24:51

Mamy tu doczynienia z tetnicami, wiec nie ma to nic wspolnego, tetnice sa grube;). i nie ma pojecia jak kruche zyly :) pielegniarka do dupy a nie krucha zyla :D
8 Maria 87.207.242.73
2013-09-26 13:47:59

Czy sa przeciwskazania do tego badania jezeli mam kruche zyly?
7 krysiaczek 178.212.122.18
2013-07-03 18:21:33

Mam skierowanie na takie badanie. Informacje pomogły mi zrozumieć, na czym polega. Jednak po przeczytaniu bardziej się boję.
6 bożena 193.25.3.136
2013-06-29 06:27:52

jestem pracownicą służby zdrowia więc z całą odpowiedzialnością mogę potwierdzić że artykuł jest napisany prosto, zrozumiale, dokładnie krok po kroku - kompetentnie.
5 Urszula 91.145.180.138
2013-02-03 13:00:27

Wspaniale! Dzięki wielkie za obrazowe, napisane prostym językiem wyjaśnienia. Jestem spokojniejsza, bo lubię wiedzieć, co mnie czeka. Za tydzień mam się poddać temu badaniu. Lekarze nie mają czasu na dokładne rozmowy z pacjentami, to zrozumiałe. jeszcze raz - wielkie dzięki.
4 anna 88.156.34.228
2012-02-20 14:08:46

Bardzo potrzebny artykuł. Bardzo często pacjent nawet nie ma pojęcia co go czeka i na czym polega badanie.
3 mar 80.54.136.50
2011-09-20 18:58:45

wszystko prosto
2 tomek
2011-05-29 17:23:19

bardzo przydatny artykul, wszystko prosto czytelnie i jasno opisane. bardzo mi sie przydał i rozjaśnil problem;)
1 Dorota
2011-02-20 22:30:37

Bardzo podoba mi sie ten artykul,uwazam ze ludzie powinni miec swiadomosc jak przebiega taki zabieg.Jestem technikiem elektroradiologii i co dzien spotykam sie z niedoinformowanymi pacjentami.


Na Forum
Nadal masz te bóle? ...Benekx     7478

Ja też źle znoszę migreny - mam za to swoje rozwiązanie - chłodny okład z ręcznika nasączonego wodą - wie ...Arkadiusz     89280

Mi ciężko się zdobyć na uprawianie sportu, chyba najtrudniej jest zacząć, ale ostatnio czytam właśnie coraz wi ...Arkadiusz     7249

Możecie się śmiać, ale ja mam podobnie, nie, żebym nie wierzył w ogóle w medycynę, ale staram się od niej ...Arkadiusz     136904

Witam. Jestem w 34 tc i mam cukrzycę ciążową (druga ciąża i druga cukrzyca). Od czerwca do września brałam in ...iza1237     216

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Środki kontrastowe w USG
-Angiografia / DSA
-Diagnostyka MRI
-Jak powstaje zdjęcie rentgenowskie?
-Mielografia
-Rentgen to za mało do wczesnego rozpoznania osteoporozy
-Rentgenodiagnostyka
-Rezonans magnetyczny w diagnozie raka
-Specyfika radiologii pediatrycznej
-Tomografia komputerowa (TK)
-Ultrasonografia
-Urografia i środki kontrastowe
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.