Przychodnia.pl
Sobota 25. Lutego 2017r
Wiktora, Cezarego
linki sponsorowane, reklamy

O krwi
Krew jest płynną tkanką złożoną z tzw. elementów morfotycznych (komórkowych) i osocza. Do elementów komórkowych zaliczamy erytrocyty (krwinki czerwone), leukocyty (krwinki białe) oraz trombocyty (płytki krwi). Natomiast osocze składa się głównie z wody oraz związków białkowych takich jak albuminy, globuliny a1 , a2 , b i g, fibrynogen, a także tłuszczów (trójglicerydów, HDL, LDL, VLDL, chylomikronów), wielu enzymów i hormonów, jonów sodu, chloru, potasu, magnezu, żelaza i innych). Istnieje wiele mechanizmów regulacyjnych w organizmie, pozwalających utrzymać względnie stałe parametry krwi, a tym samym niezmienne warunki w płynie zewnątrzkomórkowym, z którego komórki innych tkanek czerpią niezbędne substancje do życia i prawidłowego funkcjonowania. Tym samym zaburzenia w obrębie krwi, takie jak na przykład niedokrwistość (anemia) mogą wpływać na cały organizm. Niedokrwistość będzie zatem powodować senność (czyli zaburzenia w działaniu układu nerwowego), łatwe męczenie się i spadek tolerancji wysiłku fizycznego (układ mięśniowy), duszność (układ oddechowy), szybsze bicie serca (układ krążenia). Przeciętny, dorosły człowiek posiada od 3,8 do 5,4 l krwi. Prawie wszystkie komórki krwi wywodzą się z tzw. komórek macierzystych szpiku kostnego, tzn. takich które pod wpływem różnych substancji chemicznych zwanych cytokinami, mogą zmienić się w erytrocyty, granulocyty, limfocyty czy płytki krwi, w zależności od aktualnych potrzeb organizmu.
Komórki krwi
A. ERYTROCYT
Erytrocyt, zwany również krwinką czerwoną ma kształt dwuwklęsłego dysku, którego głównym składnikiem jest hemoglobina. Jest to białko transportujące tlen z płuc do potrzebujących go komórek, tkanek i narządów. Bez tlenu mózg jest w stanie przeżyć tylko 3-5 minut w zależności od warunków, tak więc stałe jego dostarczanie jest dla organizmu sprawą życiową. Erytrocyty są produkowane w szpiku kostnym, który znajdujemy w jamach szpikowych większości kości. Do ich produkcji potrzebne jest między innymi aminokwasy, żelazo, glukoza, kwas foliowy, witamina B12, witamina B6. Niedobór choćby jednego z tych składników powoduje bądź niedobór erytrocytów, bądź zaburzenia jego kształtu i wielkości, dając tym samym obraz chorobowy niedokrwistości (anemii). Erytrocyt może posiadać na swojej powierzchni antygeny (pewne substancje białkowe) oznaczane A lub B. Mogą występować równocześnie antygeny A i B. Erytrocyty nie posiadające antygenów A i B oznaczamy jako O (zero). Odpowiada to podziałowi na odpowiednie grupy krwi u ludzi. Stąd też jeśli pacjent potrzebuje przetoczenia krwi wówczas podajemy krew tzw. zgodną grupowo, tzn. osobnikowi z grupą krwi A należy przetoczyć krew grupy A, osobnikowi AB krew AB itd. Prawidłowy erytrocyt żyje około 120 dni. Jego rozpad następuje po wyczerpaniu się możliwości przemiany enzymatycznej glukozy do ATP, czyli podstawowej jednostki energetycznej komórki. „Zużyty” erytrocyt jest następnie rozkładany na „czynniki pierwsze” głównie w śledzionie, gdzie większość tych „czynników” jest ponownie wykorzystywana w organizmie.
Do oceny erytrocytów w medycynie służy szereg testów, do których zaliczamy:
Oznaczenie liczby erytrocytów (Red Blood Count = RBC; E) w 1 mm3 krwi (lub w 1ml jeśli używamy jednostek układu SI). Obecnie najczęściej liczba erytrocytów jest liczona metodami elektronicznymi (komputerowo) lub jak dawniej, w niewielkich laboratoriach metodą mikroskopową, w tzw. komorze Brkera. Należy podkreślić, iż każde laboratorium powinno mieć swoje własne normy dla oznaczanej wartości, oparte na badaniach populacji oraz kontrolowane przez laboratoria referencyjne (kontrola jakości). Ze względu na różne metody używane do oznaczania np. liczby erytrocytów, aktywności enzymów, podawany zakres norm w jednym laboratorium różni się od tego opisywanego w innej pracowni. Zatem przy ocenie wyniku czy mieści się on w normie, czy też nie, należy brać pod uwagę zakres wartości prawidłowych, wydrukowanych zwykle na otrzymanym formularzu z danej pracowni analitycznej. Wszystkie zatem zakresy wartości prawidłowych są podawane poniżej z pewnym przybliżeniem, natomiast wynik danego oznaczenia (np. morfologii krwi) powinien być zawsze zinterpretowany przez lekarza.
Tab.1 Prawidłowa liczba erytrocytów w zależności od płci.
Płeć Zakres wartości prawidłowych (w różnych jednostkach)
Kobiety 3.500.000 - 5.200.000/mm3 3.500.000 - 5.200.000/ml 3.5 - 5.2 x 1012/l
Mężczyźni 3.900.000 - 5.700.000/mm3 3.900.000 - 5.700.000/ml 3.9 - 5.7 x 1012/l
Wzrost liczby krwinek czerwonych ponad normę nazywać będziemy nadkrwistością, natomiast ich obniżenie poniżej dolnej granicy normy niedokrwistością, czyli anemią.
Oznaczenie średniej objętości krwinki czerwonej
(ŚOK; MCV = mean corpuscular volume). Policzenie tej wartości odbywa się zwykle automatycznie. Jeśli MCV jest powyżej normy mówimy wówczas o makrocytozie, natomiast jeśli wartość MCV jest poniżej dolnej granicy normy - o mikrocytozie. Najczęstszą przyczyną obniżonej objętości krwinki czerwonej jest niedobór żelaza w organizmie, natomiast przy podwyższonej wartości często mamy niedobór kwasu foliowego lub witaminy B12. Tab.2 Zakres prawidłowych wartości średniej objętości krwinki czerwonej.
Zakres prawidłowych wartości
MCV 80 - 94 μm3 80 - 94 fl (femtolitry)
Oznaczenie średniej masy hemoglobiny w krwince czerwonej.
(ŚSH; MCHC = mean corpuscular hemoglobin concentration). Wynik również najczęściej otrzymywany automatycznie.
Tab.4 Zakres prawidłowych wartości średniego stężenia hemoglobiny w krwince czerowonej.
Zakres prawidłowych wartości
MCHC 32 - 36 g/dl 20 - 22 mmol/l
Oznaczenie rozpiętości rozkładu objętości krwinek czerwonych
(RDW = red cell distribution width). Jest to wartość statystyczna obliczana automatycznie i mówi nam o jednorodności wielkości krwinek czerwonych, tzn. gdy RDW jest wysokie np. wynosi 20% wówczas w 1 μl krwi znajduje się dużo krwinek i małych i dużych, natomiast gdy RDW wynosi np. 12%, wówczas wszystkie erytrocyty są prawie jednakowej wielkości.
Tab.5 Zakres prawidłowych wartości dla RDW.
Zakres prawidłowych wartości
RDW 80 - 94 μm3 80 - 94 fl (femtolitry)

Zdjęcie 1. Mikroskopowy obraz krwi obwodowej. Zwraca uwagę znaczna różnorodność wielkości erytrocytów (tzw. anizocytoza). RDW wynosi 24%. Widoczny jest erytroblast polichromatofilny (młodsza forma erytrocyta).
Oznaczenie stężenia hemoglobiny (Hb, HBG)
w 1 litrze krwi. Jest to bardzo ważny wskaźnik, który decyduje czy w organizmie nie zabraknie tlenu. Przy podwyższeniu wartości hemoglobiny mówimy o nadkrwistości, natomiast przy jej obniżeniu poniżej normy mówimy o niedokrwistości. Różne są zakresy normy dla każdej płci i wieku. Tab.6 Zakres normy dla hemoglobiny w zależności od płci u osób dorosłych.
Płeć Zakres prawidłowych wartości
Kobiety 6,8 - 9,3 mmol/l 11 - 15 g/dl
Mężczyźni 7,4-10,5 mmol/l 12-17 g/dl
Oznaczenie liczby retykulocytów (Ret).
Retykulocyty są niedojrzałymi erytrocytami, które po ok. 2 dniach pobytu we krwi stają się „dorosłymi” komórkami. Ich liczba we krwi dobrze koreluje z aktywnością produkcyjną szpiku kostnego, tzn. gdy ich liczba jest wysoka np. 30 promili wówczas szpik produkuje dużo krwinek czerwonych z ich szybkim dostarczaniem do krwi (nie mają czasu na dojrzewanie w szpiku). Określa się liczbę retykulocytów przypadającą na 1000 erytrocytów, zaś wynik podaje się w procentach lub promilach.
Tab.7 Prawidłowa liczba retykulocytów we krwi obwodowej.
Zakres prawidłowych wartości
Ret 5 - 15 ‰
B. Leukocyt
Leukocyty czyli krwinki białe są grupą komórek do których zaliczamy neutrofile zwane również granulocytami obojętnochłonnymi, eozynofile czyli granulocyty kwasochłonne, bazofile zwane granulocytami zasadochłonnymi, monocyty i limfocyty.

Do jednych z najważniejszych krwinek białych zaliczamy neutrofile. Ich liczba prawidłowo waha się we krwi obwodowej od 38-71% krwinek białych. Posiadają one zwykle 3-5 płatowe jądro komórkowe i drobne ziarnistości w cytoplazmie. We krwi obwodowej żyją tylko 10 godzin.
Zdjęcie 2. Na zdjęciu krwi obwodowej spod mikroskopu widoczne są erytrocyty oraz w centrum neutrofil obojętnochłonny.
Ich działanie polega na docieraniu do miejsc zmienionych zapalnie oraz na zwalczaniu infekcji. Informacje chemiczne pochodzące z bakterii i innych komórek obronnych docierają do neutrofilów i powodują ich wędrówkę z krwi w miejsce zmienione zapalnie (zwykle w tzw. przestrzeń pozanaczyniową). Gdy dotrą już na miejsce walki „zjadają” wroga w procesie zwanym fagocytozą, i dalej niszczą go już we wnętrzu bądź to poprzez zakwaszenie środowiska wokół wroga, bądź uwolnieniu enzymów trawiennych lub czynników utleniających (jak wiemy bakterie bardzo nie lubią wody utlenionej).
Obniżenie liczby neutrofilów we krwi obwodowej poniżej normy nazywamy neutropenią, co wiąże się ze zwiększoną podatnością na infekcje, zwłaszcza przy wartościach poniżej 1000/μl. Neutropenia może być zjawiskiem wrodzonym, tzn. dziedziczymy ją od rodziców, ale może być również zaburzeniem nabytym np. po zażyciu niektórych leków, po infekcji wirusowej, czy też towarzyszyć chorobom takim jak toczeń rumieniowaty trzewny, białaczka, aplazja szpiku kostnego.
Podwyższenie liczby neutrofilów nazywamy neutrofilią. Często wzrost liczby krwinek białych może sięgać 20.000/μl w czasie trwania infekcji i jest to zjawisko w pełni fizjologiczne, tzn. organizm broniąc się przed atakiem drobnoustrojów wysyła więcej „żołnierzy”. Lekarze więc nie walczą z podwyższoną liczbą neutrofilów, gdyż w tym wypadku decydują one w sposób zasadniczy o zwalczaniu infekcji w organizmie, są sprzymierzeńcami w walce o zdrowie.
Niestety istnieją choroby, w których podwyższenie liczby krwinek białych bez objawów infekcji jest objawem choroby i wymaga leczenia. Zaburzenia dotyczące neutrofilów mogą dotyczyć również ich funkcji. Mimo prawidłowej ich liczby mogą mieć upośledzone mechanizmy docierania do miejsca infekcji, czy też zabijania drobnoustrojów. Na szczęście są to rzadkie, zwykle dziedziczne schorzenia.
Inną ważną grupą krwinek białych są eozynofile.
Ich prawidłowy odsetek waha się pomiędzy 1 a 3%. Posiadają one okularowate jądro oraz duże ceglaste ziarnistości w cytoplazmie. Mogą one „zjeść” wroga, ale gdy jest on za duży, tak jak np. jakiś pasożyt, wyrzucają ze swojego wnętrza zabójcze enzymy niszczące intruza. Stan podwyższenia liczby eozynofilów nazywamy eozynoflią. Obserwujemy ją najczęściej w schorzeniach alergicznych takich jak astma oskrzelowa, egzema, infekcje pasożytnicze, w nadwrażliwości na leki, w wielu chorobach skóry i chorobach tkanki łącznej, a także w chorobie Hodgkina.
Bazofile stanowią 0-1% krwinek białych we krwi obwodowej.
Rozpoznajemy je po ciemnofioletowych, grubych ziarnach w cytoplazmie, zawierających wiele substancji chemicznych, które uwalniane w wyniku zapalenia, informują inne komórki o potrzebie współpracy w zwalczaniu infekcji. Bazofile, które przedostaną się do tkanek nazywamy mastocyami (komórkami tucznymi). Ich podwyższona liczba, zwana bazofilią, często towarzyszy przewlekłej białaczce granulocytowej, zapalnym chorobom jelit, a także nadczynności tarczycy. Może również pojawiać się w okresie rekonwalescencji po przebytej infekcji.
Inną grupę krwinek białych we krwi obwodowej stanowią monocyty.
Ich odsetek waha się od 0-1%. Po przejściu do tkanek nazywamy je makrofagami. Są to komórki, których główną funkcją jest „pożeranie najeźdźców”, ale w przeciwieństwie do neutrofilów są w stanie przeżyć stan po fagocytozie obcej substancji. Pełnią również ważną funkcję w układzie immunologicznym prezentując antygeny limfocytom T, tzn. pokazują innym komórkom jak „wygląda” wróg naszego organizmu. Uwalniają również po aktywacji szereg substancji chemicznych (cytokin) informujących o zapaleniu, pobudzających odpowiedź immunologiczną organizmu oraz krwiotworzenie. Monocytozę, czyli stan podwyższonej liczby monocytów we krwi obwodowej, obserwujemy w przewlekłych infekcjach bakteryjnych (np. gruźlicy), odczynach zapalnych i chorobach nowotworowych.
Drugą podstawową grupę komórek, oprócz neutrofilów, stanowią limfocyty.
Ich odsetek we krwi obwodowej wynosi 20-45%. Dzielimy je na limfocyty B oraz limfocyty T powstające z komórek macierzystych szpiku kostnego. Limfocyty T, stanowiące ok. 75% limfocytów krwi, są dodatkowo selekcjonowane w grasicy. Te, które mogłyby atakować nasze własne tkanki i komórki ulegają zniszczeniu, jeśli uda im się przedostać do krwi obwodowej powodują powstawanie tzw. chorób autoimmunologicznych, czyli takich które związane są z niszczeniem własnych komórek, jak to ma miejsce np. w toczniu rumieniowatym trzewnym.
Wśród limfocytów T ok. 2/3 stanowią tzw. limfocyty pomocnicze
(helper), które rozróżniają antygeny obce od własnych, pozostałe zaś stanowią limfocyty supresorowe lub inaczej zwane cytotoksycznymi, które łączą się z komórką bakteryjną poprzez specjalne substancje i w końcu doprowadzają do jej unicestwienia.
Limfocyty B produkują specyficzne przeciwciała,
czyli substancje chemiczne, które doklejają się do obcego drobnoustroju, ułatwiając tym samym rozpoznanie intruza i dalsze jego zniszczenie np. w śledzionie. Taką reakcję nazywamy odpowiedzią humoralną organizmu. Aby doszło do produkcji właściwych przeciwciał przez limfocyt B, tzn. takich, które pasują jak klucz do zamka, niezbędna jest właściwa prezentacja „zamka” przez limfocyty pomocnicze. Mechanizm ten pozwala nam bronić się ciągle i skutecznie, mimo pojawiających się wciąż nowych wrogów (wirusów, bakterii czy grzybów).
Inną grupą limfocytów, słabo jeszcze poznanych, stanowią tzw. komórki naturalni zabójcy
(natural killer (NK) cells). Podobne są do komórek cytotoksycznych. Rozpoznają wroga bezpośrednio, bądź po przyłączonym przeciwciele. W rozmazie krwi obwodowej obserwujemy je jako duże limfocyty z obfitymi ziarnistościami w cytoplazmie.
koniec
Lekarz Dyżurny
linki sponsorowane, reklamy

12407
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
To prawda, zresztą jak na moje to lekarz powinien doradzić co do pompy. A na własną rękę nie ma co szukać, bo wiado ...jacek9s     12181

Dzień dobry . Ze względu na duży trądzik biore od dwóch miesięcy priobiotyk Lactibiane CND 5M . Bolących gul na twa ...marpod71     8

OdŻywiać :D Kurczak, kasze i warzywa ;) ...maniak-wnetrz     14708

Ja w lato jem tylko owoce - od jagód, po truskawki, maliny i czereśnie :) Świetnie działają na moją skórę, maj ...rampanek     33564

najlepiej dużo warzyw ... ...szymon768     14708

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-AIDS – co powinniśmy wiedzieć
-Bolesne ząbkowanie
-Chrapanie i niebezpieczny bezdech
-Czego cholesterol nie lubi?
-Czy grozi mi zawał?
-Dobre trawienie - od czego zależy
-Głodzenie jedzeniem
-Gorączka u dziecka
-Gra o sylwetkę - jak schudnąć?
-Grypa boi się szczepionki
-Grzybica stopy
-Katar sienny
-Kolagen - sposób na zdrowie?
-Leczenie przeziębienia - Grypa
-Magnez -odtruwa organizm, wzmacnia serce
-Miesiączka bez bólu
-O krwi
-Oczy nie lubią lata?
-Owoce i bolesne wzdęcia
-Przyczyna choroby wrzodowej
-Rady na zajady
-Słońce jak narkotyk?
-Stłuczone kolano
-Wirusowe zapalenie wątroby typu C
-Wstydliwe męskie sprawy - Viagra
-Zagrożenie żylakami-co zrobić, gdy puchną nogi?
-Zaparcie
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.