Pierwsza Polska Przychodnia Internetowa
Janusza, Konrada Środa 21. Listopada 2018r
linki sponsorowane, reklamy
Cukrzyca - uleczalne zaburzenie metaboliczne.
Nasza codzienna przemiana materii to skomplikowany zespół procesów biochemicznych i fizjologicznych, który dostarcza nam energii życiowej i służy do regenerowaniu komórek i tkanek ciała. Innymi słowy wszystko z tego, co zjemy i wypijemy powinno zostać tak przetworzone, aby za młodu zagwarantować organizmowi właściwy rozwój, a później utrzymać go w dobrej kondycji i zdrowiu. To encyklopedyczne wyjaśnienie warto przełożyć na język praktyczny. Zrozumienie bowiem mechanizmu przemiany materii jest dla chorych na cukrzycę bardzo ważne.
Proces fizjologiczny
Organizm ludzki musi wytwarzać związki będące budulcem komórek i tkanek, wymaga więc źródła energii potrzebnej do utrzymania życia.
Energia ta pochodzi ze spalania składników dostarczanych z pożywieniem, czyli tłuszczów, węglowodanów i białek.
W spalaniu pokarmów uczestniczą narządy wewnętrzne, hormony wytwarzane przez gruczoły dokrewne, oraz enzymy pozwalające rozłożyć pokarm na najprostsze składniki i umożliwiające przenikanie ich do krwi.
W wyniku procesów chorobowych te ważne czynności fizjologiczne ulegają zaburzeniom. Szczególnie dotkliwym zaburzeniem jest niezdolność do korzystania z energii, jaką otrzymuje organizm dzięki węglowodanom, a zwłaszcza jednemu z nich - glukozie.
Energia z węglowodanów
Węglowodany, a zwłaszcza glukoza jest paliwem najłatwiej i najszybciej wykorzystywanym przez organizm.
Te organiczne związki składają się z węgla, wodoru i tlenu. Występują powszechnie w pokarmach, jako tzw. cukry proste np. glukoza i fruktoza w słodkich owocach, oraz cukry złożone, np. skrobia w zbożach, ziemniakach, kukurydzy, itp. To właśnie skrobia stanowiąca większość masy ziarna zbóż i ziemniaków jest najzdrowszym dostarczycielem naszej codziennej porcji energii.
Warunkiem fizjologicznym uzyskania energii jest jednak rozłożenie skrobi w przewodzie pokarmowym na glukozę - podobnie, jak i innych substancji pokarmowych, wysokoenergetycznych tłuszczów i białek.
Glukoza jest bowiem elementarną cegiełką energetyczną, jaką organizm po pewnych modyfikacjach chemicznych może "spalać" w dowolnych tkankach i narządach ciała, uzyskując dzięki temu energię niezbędną dla ruchu i funkcjonowania tych narządów.
Z przewodu pokarmowego glukoza dostaje się do krwi, a z krwią do wątroby i innych narządów.
Zwiększenie się ilości cząsteczek glukozy we krwi pobudza tzw. komórki beta, umiejscowione w trzustce w postaci skupisk zwanych wyspami, do uwalniania do krwi insuliny.
Insulina ogrywa bowiem rolę klucza otwierającego drzwi do wnętrza pojedynczych komórek ciała.
Dzięki temu organizm może glukozę "spalić", zamieniając ją w energię ruchu, lub innych funkcji fizjologicznych. Może też zmagazynować ją w wątrobie lub mięśniach w postaci glikogenu. Duży nadmiar glikogenu zamieniany jest z kolei w tłuszcz.
Metabolizm w cukrzycy
Gdy w wyniku złej pracy trzustka ogranicza produkcję insuliny, proces przemiany materii zostaje poważnie zaburzony.
Dzieje się tak dlatego, że brak insuliny uniemożliwia przechodzenie pokarmu, rozłożonego na najprostsze składniki energetyczne, tj. glukozę, do komórek i tkanek narządów, w konsekwencji nie dostarcza energii koniecznej do utrzymania pracy mózgu, serca, wątroby, nerek. Nie działa bowiem "klucz" insulinowy, który ułatwia przechodzenie glukozy do wnętrza komórek.
Insulina pełni zatem bardzo ważną funkcję, dlatego jej niedobór w cukrzycy insulinozależnej oraz niedobór względny i niewrażliwość komórek organizmu, czyli insulinooporność, w cukrzycy niezależnej od insuliny sprawiają, że cukrzycę zalicza się do najważniejszych chorób metabolicznych.
Glukoza bez insuliny nie może ulec spaleniu.
A zatem organizmowi brakuje wówczas podstawowego źródła energii, jakim jest jej spalanie. Zaczyna on wówczas gorączkowo próbować uzyskać energię z innych źródeł, np. z tłuszczów.
Ale tłuszcze spalają się tylko w "ogniu węglowodanów".
Bez utlenianej jednocześnie glukozy tłuszcze spalają się niecałkowicie - powstają ich niedopałki - ciała ketonowe (m.in. aceton). Ciała ketonowe powodują kwasicę, w dalszym przebiegu śpiączkę, a nawet bez właściwego leczenia mogą powodować zgon.
Jak leczyć cukrzycę?
Gdy przyczyną cukrzycy jest względny niedobór insuliny i związana z nią insulinooporność (cukrzyca typu 2), skuteczne są doustne leki hipoglikemizujące. Szczególnie popularne i efektywne w leczeniu cukrzycy insulinoniezależnej są pochodne sulfonylomocznika. Obniżają one poziom glukozy przez pobudzanie komórek beta trzustki do wydzielania hormonu oraz zwiększają wrażliwość tkanek obwodowych i wątroby na insulinę.
Pochodne sulfonylomocznika normalizują także inne procesy metaboliczne u chorych na cukrzycę typu 2.
Zmniejszają np. powstałą wskutek cukrzycy nadmierną krzepliwość krwi, co hamuje agregację (skupianie) płytek krwi, nie dopuszczając do tworzenia się zakrzepów, blokujących przepływ krwi. Ocenia się, że działanie antyagregacyjne tych leków zapobiega również retinopatii cukrzycowej, polegającej na zmianach w siatkówce oka w wyniku uszkodzenia naczyń odżywiających siatkówkę, oraz hamuje jej postęp.
Pochodne sulfonylomocznika korygują nieprawidłowy profil lipidowy - zmniejszają stężenie trójglicerydów i cholesterolu w surowicy krwi. Jest to działanie istotne, ponieważ u chorych z cukrzycą obserwuje się przedwczesny rozwój miażdżycy prowadzącej do poważnych zmian sercowo-naczyniowych.
Rodzaj leku przeciwcukrzycowego, jeśli do wyrównania metabolicznego nie wystarczają dieta i wysiłek fizyczny, zależy od przebiegu cukrzycy i chorób jej towarzyszących, dlatego decyzję co do sposobu leczenia podejmuje wyłącznie lekarz.
koniec
oprac. mgr Edward Ozga Michalski ;
eg. konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy
Przychodnia.pl, jest nazwą zastrzeżoną (C) 1999. Informacje zawarte na naszych stronach WWW mają charakter dydaktyczno - poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do zaniechania kontaktu z lekarzami w celu badania, leczenia czy konsultacji. Jakkolwiek zespół redakcyjny dokłada wszelkich starań, aby informacje tu zawarte były rzetelne i pochodziły z wiarygodnych źródeł, nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ich stosowanie w praktyce.