Przychodnia.pl
Poniedziałek 27. Marca 2017r
Lidii, Ernesta
linki sponsorowane, reklamy

Chory nos i alergia
Wbrew obiegowym poglądom nos służy nie tylko wdychaniu i wydychaniu powietrza. Do ważnych fizjologicznie i zaskakująco skutecznych jego funkcji należy oczyszczanie powietrza z kurzu, alergenów i zarazków oraz regulacja temperatury i wilgotności powietrza. Nie wszyscy wiedzą, że długotrwały alergiczny nieżyt może uszkodzić te ważne funkcje nosa i spowodować dotkliwe powikłania zdrowotne. Zrozumienie istoty zagrożenia dla zdrowia często bywa zachętą do podjęcia racjonalnego leczenia.
POŻYTECZNE KOMÓRKI RZĘSKOWE.
Mało kto wie, jak zbudowana jest błona śluzowa jam nosowych i zatok przynosowych oraz gardła, oskrzeli i oskrzelików, (częściowo tchawicy) i jak ważną odgrywa rolę w naszej fizjologii. W 80% składa się ona z komórek rzęskowych, i w 20% z komórek kubkowych, zdolnych do bardzo intensywnego wydzielania śluzu. Aby zrozumieć, jak nabłonek wypełnia swe dość złożone funkcje należy jednak przyjrzeć się budowie pojedynczej komórki śluzowej.
Jak zbudowana jest pojedyncza komórka rzęskowa nosa?
Na powierzchni każdej komórki rzęskowej znajduje się około 40 małych rzęsek, zdolnych do wykonywania falistych ruchów i „usuwania” z nosa obcych ciał, alergenów, kurzu, zarazków. Pomiędzy nimi jest wielokrotnie więcej (250-400) - jeszcze mniejszych rzęsek (na rys. w kolorze czerwonym), które swymi ruchami wspomagają większe.


Zarówno większe, jak i mniejsze rzęski są widoczne dopiero pod mikroskopem.

Jaką rolę pełnią mikroskopijne rzęski?
Miliony „falujących” rzęsek są „miotłą”, która nie wymiata jednak „na sucho”. Są one zanurzone w lepkim śluzie, wydzielanym przez komórki kubkowe. Lepkość śluzu służy podobnie, jak lep na muchy „obezwładnieniu” osadzających się mikroskopijnych drobin zarazków, alergenów, kurzu, itp. Źródłem zaopatrzenia w śluz jest wydzielina komórek kubkowych znajdujących się w nabłonku. Optymalna gęstość śluzu warunkuje odpowiednią kleistość w stosunku do drobin ciał obcych, a jednocześnie umożliwia rzęskom swobodny ruch „wiosłowania” i wymiatania.
Jak architektura nosa wpływa na filtrowanie powietrza?
Odpowiednie ukształtowanie jam nosowych – zwłaszcza ich przedniej części - wytwarza specyficzne turbulencje, wskutek których zanieczyszczenia wdychane wraz z powietrzem, uderzają w lepką warstwę śluzu pokrywającą nabłonek górnych dróg oddechowych i przyklejają się do niego. Gdy cząsteczki zanieczyszczeń są większe (powyżej 10 mikrometrów) osadzają się w 90%, tuż za przedsionkiem jamy nosowej, zaś gdy są mniejsze – blisko połowa przykleja się nieco dalej, na poziomie małżowiny nosowej dolnej. (2).
Co jeszcze powinniśmy wiedzieć o budowie nabłonka błony śluzowej?
Cechą prawidłowej budowy komórek śluzowych nabłonka jest obecność gruczołów surowiczych i śluzowych oraz wspomnianych komórek kubkowych. Przykładowo gruczoły surowicze, w liczbie kilkudziesięciu, umiejscowione są głównie w przedniej części jam nosowych na przegrodzie nosowej i bocznej ścianie nosa. Ich obfita wydzielina usuwa duże cząsteczki zanieczyszczeń osadzające się w przedniej części jam nosowych.
W jaki sposób powietrze w nosie jest nawilżane i podgrzewane?
Podgrzewanie i nawilżanie zbyt suchego powietrza umożliwia siec drobnych naczyń tętniczych i specjalna konstrukcja naczyń żylnych wnętrza nosa. Jeśli np. wdychamy zimowe powietrze o temperaturze - 12 C - to już po sekundzie podgrzania w nosie - ma ono w gardle aż 20 C! Podobnie wysoki jest wzrost wilgotności zbyt suchego powietrza, co jest niezbędne dla zdrowia oskrzeli i płuc. To nawilgocenie jest szczególnie ważne w mieszkaniach o powietrzu przegrzanym przez kaloryfery.
Kiedy system oczyszczania dróg oddechowych przestaje działać sprawnie?
Jeśli zbyt długo oddychamy zbyt suchym, suchym, przegrzanym powietrzem lub jesteśmy narażeni na drażniący, toksyczny dym tytoniowy, pył, opary rozpuszczalników, kurz, czy toksyczne opary w miejscu pracy - w śluzówce górnych dróg oddechowych pojawia się stan zapalny. Unieruchamia to rzęski i proces oczyszczania nosa. Przyczyną ustania ruchu rzęsek są też niektóre leki. Groźnym następstwem niesprawności transportu śluzowo-rzęskowywego i samooczyszczania się nosa może być intensywne narażenie na zarazki oraz alergeny wziewne inicjujące reakcję alergiczną oraz przewlekłe zapalne nieżyty nosa.
Katar, czyli zapalenie błony śluzowej nosa.
Długotrwałe zapalenie błon śluzowych nosa jest jedną z najważniejszych przyczyn zniszczenia bariery ochronnej, jaką jest system śluzowo-rzęskowy. Przyczyną pierwotną zapalenia mogą być wspomniane wyżej zagrożenia – zbyt suche powietrze z przegrzanych mieszkań, dym z papierosów, zapylenie i toksyczne opary w miejscu pracy, niektóre, nadużywane leki, itp. Nos staje się wówczas otwartymi wrotami dla licznych zarazków, alergenów i toksyn pochodzących ze świata zewnętrznego.
Czym zagraża niesprawność mechanizmu śluzowo-rzęskowego oczyszczania się nosa?
Każde uszkodzenie bariery śluzowo-rzęskowej zwiększa liczbę alergenów, wirusów, drobin toksyn i kurzu osadzających się bezpośrednio na błonie śluzowej. Obce ciała drażnią śluzówkę nosa, zaś wirusy i toksyny mogą wnikać do wnętrza komórek nabłonka. Doprowadza to po pewnym czasie do załamania się tzw. komórkowej obrony układu odpornościowego, gdyż leukocyty (białe ciałka krwi) nie są w stanie poradzić sobie, z tak dużą liczbą „agresorów”. Wówczas, w wyniku wielu reakcji – pojawia się „ostatnia linia” samoobrony organizmu, w której uczestniczą mediatory procesów zapalnych: zwłaszcza histamina, jak też m.in. leukotrieny, prostaglandyny, itp. Skutkiem ich obfitego wytwarzania jest stan zapalny – najcięższa broń, jaką organizm dysponuje dla zwalczenia toksyn lub zarazków. Jednak stan zapalny jest zabójczy dla śluzówki nosa. Powiększa uszkodzenia nabłonka rzęskowego i tak błędne koło się zamyka. Przewlekły stan zapalny nosa stopniowo degeneruje pozostałe zdrowe elementy mechanizmu śluzowo-rzęskowego. Skutkiem tego, śluzówka nosa pozbawiona ochrony przed pyłkami roślin, alergenami kurzu domowego, i innymi antygenami łatwiej ulega alergizacji. Jak wynika z badań długotrwały stan zapalny, jaki się wówczas pojawia- zwany też całorocznym (lub przewlekłym) nieżytem nosa, ma najczęściej podłoże alergiczne.
Jak często przewlekle zatkany nos i pieczenie śluzówki ma podłoże alergiczne?
Chociaż takie objawy, jak długotrwałe zatkanie nosa i odczuwane „pieczenie” śluzówki nosa, obfita wydzielina - mogą być objawem infekcji wirusowej lub bakteryjnej, lub też wynikiem skrzywionej przegrody nosa, przerostu małżowin nosowych, a u dzieci między 3 a 9 rokiem życia – skutkiem przerostu migdałka nosowo-gardłowego - to jednak dolegliwość ta w 6 na 10 przypadków jest objawem alergii.
Czy możemy ustalić przyczynę wycieku z nosa dzięki wyglądowi wydzieliny?
Tak, chociaż nie jest to diagnoza, lecz tylko uzasadnione przypuszczenie – wygląd wydzieliny pozwala na wstępne rozpoznanie przyczyny jej wycieku:
  • Wydzielina śluzowata, może być wstępnym objawem alergicznego lub infekcyjnego nieżytu nosa (kataru);
  • Wodnista wydzielina – podobnie, jak śluzowata - wskazuje na infekcję (głównie wirusową) lub alergię wziewną;
  • Wydzielina zielono zabarwiona może świadczyć o ropnym zapaleniu, najczęściej grupy tylnej zatok przynosowych;
  • Żółto zabarwiona wydzielina może być skutkiem intensywnych nacieków wydzieliny kataralnej błony śluzowej nosa;
  • Pienisty wyciek jednostronny sugeruje obecność ciała obcego;
  • Podbarwiony krwią jednostronny wyciek wskazuje na możliwość złośliwej choroby nowotworowej jamy nosa lub zatok przynosowych.
Jak odróżnić przewlekły nieżyt nosa od skutków jego wadliwej budowy?
Objawem przewlekłego nieżytu, jak też wad budowy nosa jest zatkanie nosa. Podstawą diagnozy są specjalne testy różnicujące powyższe przyczyny zatkanego nosa. Polegają one na różnej reakcji błony śluzowej nosa na popularne preparaty przeciwkatarowe – tzw. alfa-mimetyczne (ksylometazolinę, oksymetazolinę), które obkurczają zmienioną zapalnie śluzówkę nosa i udrażniają przepływ powietrza. Ocena rynoskopowa, rynomanometryczna, rynometrią akustyczną, itp. metodami pozwala obiektywnie odróżnić przyczyny zatkania nosa. Jeżeli drożność nosa pod wpływem powyższych leków nie ulega poprawie - przyczyną zatkania jest wadliwa budowa nosa, a u dzieci przerost migdałka nosowo-gardłowego.
Jak odróżnić alergiczny nieżyt nosa, od zwykłego?
Dla rozstrzygnięcia tej kwestii należy przeprowadzić specjalistyczne testy różnicujące alergiczny nieżyt nosa od niealergicznego. W tym celu stosuje się typowe metody rozpoznania alergii. Opierają się one na testach skórnych, próbach prowokacyjnych, badaniu przeciwciał IgE i cytologii błony śluzowej nosa.
Czy wiek chorego wpływa na częstość alergicznego podłoża kataru?
Tak. Przykładowo u dzieci i osób młodych występują przede wszystkim zapalenia błony śluzowej nosa o podłożu uczuleniowym. U osób w wieku średnim częstą przyczyną są stany infekcyjne. W wieku starszym dominują niealergiczne zapalenia błony śluzowej. Istotną rolę ogrywa także płeć pacjenta. Typowe dla kobiet, szczególnie w okresie ciąży, są nieżyty hormonalne nosa. Z kolei mężczyźni, szczególnie po 40-50 roku życia, często mają zmiany polipowate błony śluzowej nosa.
Alergia uszkadza nos

Jak przewlekły zapalny nieżyt nosa wpływa na stan zdrowia chorego?
Przewlekłe zaburzenia czynności nosa prowadzą zawsze do złego samopoczucia, dyskomfortu fizycznego i psychicznego. Chorzy cierpiący z powodu przewlekłego nieżytu nosa – jak już wiemy najczęściej na podłożu alergicznym - czy blokady przewodów nosowych są mniej sprawni intelektualnie, mają słabsze efekty w pracy, nauce, gorszą wydolność fizyczną. Katar, nie będąc schorzeniem śmiertelnym, upośledza sprawność organizmu ludzkiego do stopnia, który niejednokrotnie uniemożliwia normalne funkcjonowanie, prowadząc do znacznej absencji chorobowej i sporych kosztów związanych z koniecznością stosowania środków farmakologicznych oraz wynikających z upośledzenia sprawności psychofizycznej. Poważnym zagrożeniem są powikłania: zapalenie zatok przynosowych, zapalenia oskrzeli, a zwłaszcza astma.
Czy przewlekły alergiczny nieżyt nosa może spowodować polipy nosa?
Tak. Już od wielu lat lekarze alergolodzy uznają rolę alergii w powstawaniu polipów nosa. Niektórzy lekarze zwracają również uwagę na rolę alergii pokarmowej w inicjowaniu polipów. Faktem jest, że polipy towarzyszą na ogół przewlekłemu katarowi o podłożu alergicznym, przewlekłej niedrożności nosa lub astmie.
Czy przewlekły alergiczny nieżyt nosa może spowodować zapalenie zatok nosowych?
Tak, przewlekły alergiczny nieżyt nosa może doprowadzić do zapalenia zatok nosowych. Nie może tego spowodować np. popularny katar przeziębieniowy, który trwa około tygodnia. Obrzęk śluzówek nosa i zatok nie jest wówczas duży i istnieje odpływ wydzieliny z chorych zatok. Kiedy katar ma podłoże uczuleniowe, trwa dłużej - obrzęk staje się większy i odpływu dla wydzieliny może już nie być. Płyn gromadzi się wtedy w zatokach, co prowadzi do bólu nad zatokami, czyli w okolicy czoła i górnych szczęk. Może też pojawić się za oczyma – w środku czoła, jeśli zajęte są tzw. zatoki sitowe. Pamiętajmy jednak, że bóle w okolicy zatok, uczucie nadciśnienia mogą być też wynikiem ostrej infekcji, nakładającej się na alergię (lub samoistnej infekcji) i wymagają specjalistycznego leczenia. Obrzęk okolicy zatok czołowych może być powikłaniem ostrego zapalenia zatoki czołowej i wymaga bezwzględnie szybkiej konsultacji specjalisty laryngologa, z hospitalizacją włącznie.
A co z powonieniem w czasie kataru?
Powonienie zanika przejściowo w czasie ostrych stanów zapalnych, nie tylko alergicznych, ale i wirusowych i bakteryjnych. Dłuższa utrata węchu wiąże się pośrednio z alergią - wówczas, gdy jej przyczyną są polipy nosa lub ostry nieżyt polekowy.
A zasychanie, strupienie i krwawienie z nosa?
Alergia na ogół nie wywołuje krwawienia z nosa. Jego przyczyną może być nadciśnienie, długotrwałe stosowanie mikrodawek kwasu acetylosalicylowego, choroby ustrojowe (związane z zaburzeniem krzepnięcia krwi). Krwawienie może też wywołać odruchowe dłubanie w nosie. Inaczej jest z zasychaniem i ze strupieniem w nosie, które są zwykle objawem zanikowego nieżytu nosa.
Jakie patologie mogą wywołać objawy niedrożności nosa?
Mogą to być przewlekłe blokady przewodów nosowych wynikające ze: skrzywienia przegrody nosowej, nowotworowych lub nienowotworowych guzów, zarośnięcia lub zwężenia nozdrzy tylnych, złamania nosa, ciała obcego, rozszczepienia podniebienia, przerostu migdałka nosowo-gardłowego i innych.
O czym należy pamiętać w przypadku przewlekłego zatkania nosa?
Występowanie tego objawu może być jednoczesnym skutkiem kilku chorób. Często na obraz alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa nakłada się infekcja, na skrzywienie przegrody nosowej - obrzęk zapalny. Przetrwałe objawy nieżytu nosa prowadzą do ropnego zapalenia zatok, tym częściej, jeżeli u chorego występują nieprawidłowości w budowie kompleksu ujściowo-przewodowego. Zaburzenia w układzie immunologicznym odpowiadające za alergiczny nieżyt nosa, powodują także zakłócenia w pracy układu immunologicznego – sprzyjające infekcjom wirusowym i bakteryjnym. U części chorych poszczególne postacie nieżytów nosa mogą okresowo przechodzić jedna w drugą i rzadkością jest, aby alergolog miał do czynienia z jedna tylko chorobą nosa. Prawie zawsze ma ona różne warianty.
Czy możemy „przyzwyczaić się” do całorocznego, alergicznego nieżytu nosa?
Czasami lekceważymy mało dokuczliwe objawy kataru siennego, który wywołują zazwyczaj pyłki kwitnących roślin (drzew, traw, krzewów, bylin), jak też całorocznego nieżytu nosa wywołanego uczuleniem na roztocza, zwierzęta domowe, substancje chemiczne, leki, a nawet na niektóre pokarmy. To poważny błąd, którego skutki postaraliśmy się powyżej uwidocznić. Należy zgłosić się do alergologa i podjąć leczenie, które zapobiegnie niebezpiecznym powikłaniom całorocznego nieżytu nosa. W takich sytuacjach lekami pierwszego rzutu są preparaty przeciwhistaminowe, które zwykle działają szybko, i skutecznie łagodzą przykre objawy uczuleniowe. Na szczególną uwagę zasługują leki najnowszej generacji (np. feksofenadyna), wolne od najbardziej uciążliwych działań niepożądanych, jakimi są senność i spowolnienie myślenia oraz poruszania się.
Leczenie schorzeń alergicznych
Test końcowy: Zagrożenie alergią?



  • Często kichasz bez wyraźnej przyczyny
  • Często przeziębiasz się i „cieknie” ci z nosa
  • Masz w rodzinie osobę chorą na alergię
  • Nagła zmiana temperatury wywołuje salwę kichnięć
  • Często łzawią ci oczy, bez powodu
  • Mieszkasz w rejonie o zanieczyszczonym powietrzu
  • Palisz stale papierosy lub pali je stale ktoś obok ciebie
  • Często miewasz długie ataki suchego kaszlu
  • Często razi cię światło żarówki
Jeśli pięciokrotnie powiesz TAK - to powinnaś/neś/ zwrócić się do lekarza z prośbą o sprawdzenie, czy twoje objawy kataralne nie są związane z alergią.
koniec
Oprac. mgr Edward Ozga – Michalski
Konsultacja Prof. dr hab. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy

Lekarz alergolog-pneumonolog (astma i alergia)
Kaszel u dziecka

Zobacz odpowiedź
lekarza alergologa-pneumonologa
- Najczęściej zadawane pytania usługa bezpłatna - sponsor:
AstraZeneca Pharma Poland
-   Zadaj pytanie
Pytanie nie dotyczące astmy lub alergii pozostanie bez odpowiedzi.
9029
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

2 kaz 91.244.208.212
2014-11-28 14:51:45

na zabieg endoskopowy czeka się do 3 lat. Płać składki i cierp
1 KAZ 91.244.208.212
2014-11-28 14:49:56

I CO Z TEJ WIEDZY


Na Forum
Ja na szczęście też nikogo nie znam kto by chorował na tę chorobę... ...abby     26964

Zgadzam się sport i aktywność bardzo dobrze wpływa na naszą odporność :) ...abby     1569

Ja też uważam, że jak się jest chorym to lepiej poleżeć w łóżku i szybciej wrócić do formy ni&# ...abby     62704

No ja tak samo, kupuje produkty sprawdzone przeze mnie. ...franci4r     19138

Chyba nie jest to aktualne. ...franci4r     16955

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Żywienie dzieci zagrożonych alergią w 1 roku życia
-„Wolność Oddechu – Zapobiegaj Astmie” - wyniki ogólnopolskiego programu edukacyjnego
-Alergeny domowe i astma
-Alergia „na słońce”
-Alergia - co to za choroba?
-Alergia i oczy
-Alergia na jad owadów
-Alergia na psa
-Alergia w sezonie „kaloryferowym”
-Astma – co to za choroba?
-Bezpieczeństwo leków antyhistaminowych
-Chory nos i alergia
-Cztery typy astmy oskrzelowej
-Dlaczego cierpimy na pokrzywkę?
-Dlaczego dzieci chorują na alergię?
-Edukacja dla samokontroli
-EGZEMA czyli alergiczny wyprysk kontaktowy
-Histamina i alergia
-Jak żyć z astmą oskrzelową?
-Jak rozpoznać alergię i alergen?
-Jak unikać kontaktu z alergenami?
-Katar sienny
-Leczenie schorzeń alergicznych
-LG w walce z zimową alergią - innowacyjna linia pralek Allergy Care
-Monitoring astmy przy pomocy pomiaru PEF
-Odczulanie czyli Desynsybilizacja
-Ostra pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
-Pokrzywka – jak jej unikać?
-Przewlekła pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
-Przewlekły kaszel i nieżyt nosa a astma
-Rozpoczęła się realizacja programu edukacyjnego „Wolność Oddechu - Zapobiegaj astmie”
-Rozpoznanie astmy
-Sukces pilotażowej edycji programu „Wolność Oddechu – Zapobiegaj Astmie
-Terapia skojarzona w astmie
-Uczulenie na kosmetyki
-Uwaga! Pyłkowica!
-Wszystko o Astmie
-Wytyczne dla osób chorych na astmę
Ciekawe linki
www.alergen.info.pl www.alergen.astma.org
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.