Przychodnia.pl
Czwartek 27. Kwietnia 2017r
Zyty, Teofila
linki sponsorowane, reklamy

Alergia „na słońce”
Kobieta w średnim wieku otrzymywała popularny antybiotyk – pefloksacynę - z powodu zakażenia układu moczowego. W trakcie kuracji przebywała kilka godzin na słońcu. Wskutek opalania się, po kilku godzinach wystąpiła pokrzywka przypominająca oparzenie słoneczne. W okolicach odsłoniętych - na twarzy, karku, przedramionach wystąpił nasilony rumień, połączony z obrzękiem. Objawom towarzyszył silny świąd i pieczenie. Objawy utrzymywały się przez kilka dni. Lekarz specjalista, do którego zgłosiła się chora zaniepokojona nasileniem objawów oraz ich przewlekłością - stwierdził fotodermatozę.
Wśród chorób wywołanych promieniami słonecznymi zwracają uwagę niebezpieczne choroby zwane fotodermatozami. Ich objawami są zmiany skórne, np. pokrzywki pojawiające się na całym ciele. Zmianom tym może towarzyszyć pieczenie i świąd, które w krańcowych, bardzo rzadkich przypadkach mogą być trudne do zniesienia. Że nie jest to abstrakcyjna choroba świadczy niedawne tragiczne odejście Hannelore Kohl, żony byłego kanclerza Federalnego Niemiec, o którym pisały media.
Dlaczego promienie słoneczne mogą szkodzić?
Wbrew obiegowym poglądom słońce na skórę działa niekorzystnie. Powoduje przedwczesne jej starzenie się, wzrost ryzyka nowotworów skóry, fotodermatozy, pokrzywki, zmiany posłoneczne, itp. Przyczyną jest słoneczny ultrafiolet, który składa się z trzech rodzajów promieniowania - UVA, UVB i UVC:
Promienie UVA są szkodliwe, gdyż mogą dotrzeć nawet do warstwy podskórnej i uszkodzić jej komórki.
Promienie UVB umożliwiają syntezę witaminy D3 niezbędnej do budowy i regeneracji kości, ale są także odpowiedzialne za poparzenia i raka skóry. Promieniowanie ultrafioletowe UVC nie powinno docierać na ziemię, chroni przed nim warstwa ozonu. Niestety rośnie ryzyko przenikania promieni UVC, gdyż pojawia się zjawisko tzw. dziury ozonowej. To promieniowanie jest kancerogenne i zabójcze dla życia.


Co to jest „fototoksyczne” uszkodzenie skóry?
Promienie słoneczne padając na skórę mogą wywołać reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne. Reakcje fototoksyczne zachodzą wówczas, gdy po pochłonięciu energii świetlnej przez skórę (głównie UVA) - pewne substancje chemiczne obecne w organizmie ulegają fotoaktywacji. Substancjami tymi są przede wszystkim leki, które stosujemy doustnie, lub leki i kosmetyki, które nakładamy na skórę. Zawarte w nich substancje fotoaktywe oddając tkankom naszego ciała energię świetlną, uwalniają jednocześnie toksyczne wolne rodniki. Powoduje to uszkodzenie komórek skóry i ostry stan zapalny. Reakcja ta jest ograniczona zwykle do miejsca jednoczesnego zadziałania obu tych czynników – tj. promieniowania świetlnego i obecności substancji fototoksycznej.
Gdzie najczęściej zlokalizowane są zmiany skórne pod wpływem słońca?
Zmiany skórne są zwykle ograniczone do miejsc odsłoniętych, a więc – twarz, szyja, dekolt, ręce, podudzia. Ale uwaga! Promienie słoneczne mogą przenikać również przez ubranie.
Jakie są objawy tzw. reakcji fototoksycznej wywołanej promieniowaniem?
Odczyny fototoksyczne wywołują przede wszystkim tzw. długie promienie ultrafioletowe – UVA (320–400 nm). Mogą one wystąpić u większości ludzi. Zwykle ujawniają się po pierwszym opalaniu, jeśli tylko stężenie wyzwalającego związku (np. leku czy kosmetyku) jest odpowiednio duże. Zmiany skórne powstałe w wyniku odczynu fototoksycznego mają charakter oparzenia słonecznego – tj. rumienia oraz pęcherzy. Są one zwykle ograniczone do miejsca zadziałania substancji fototoksycznej, czasem mogą być jednak bardziej uogólnione.
Czy objawy odczynu fototoksycznego występują natychmiast, czy po pewnym czasie?
W niektórych sytuacjach odczyn fototoksyczny może wystąpić już po paru godzinach od opalania się - patrz przypadek omawiany na wstępie. Objawy mogą też wystąpić później, nawet po kilku dniach, co tłumaczy się stopniowym magazynowaniem w skórze odpowiedniej ilości danego związku. Przebarwienia pozostałe po ustąpieniu stanu zapalnego przeważnie utrzymują się jeszcze przez długi czas.
Jakie substancje wywołują reakcję fototoksyczną?
Najważniejszą grupą substancji fototoksycznych są leki. Fototoksyczne są np. niektóre antybiotyki, zwłaszcza starszych generacji - choćby wspomniana na wstępie pefloksacyna, która wywołała dotkliwą pokrzywkę u opalającej się kobiety, ( stosowana również w leczeniu zakażeń układu pokarmowego i oddechowego). Należy ona do grupy fototoksycznych antybiotyków starszej generacji często jeszcze stosowanych w leczeniu zakażeń dróg moczowych. Toteż, jeśli ktokolwiek znajduje się w trakcie takiej kuracji – np. w trakcie leczenia zapalenia pęcherza moczowego powinien zapytać lekarza, czy może się opalać. Dotyczy to nie tylko okresu letnich wakacji, ale i coraz bardziej popularnego opalania się przy pomocy lampy kwarcowej w pozostałych porach roku.
Czy leki kardiologiczne mogą powodować odczyn fototoksyczny?
Fototoksyczne mogą być niekiedy leki stosowane w chorobach krążenia. Zagrożeniem są niektóre beta-blokery (zwane też beta-adrenolitykami), np. propanolol, niektóre leki moczopędne (tzw. diuretyki); fenofibraty (te leki są bardzo popularne, gdyż obniżają poziom cholesterolu), leki przeciwarytmiczne (np.amiodaron, chinidyna). Jeśli więc stosujemy leki z powyższych grupy dopytujmy się lekarza, czy możemy się opalać. Pamiętajmy jednak, że w przypadku chorób serca i układu krążenia ogólną zasadą jest unikanie silnego nasłonecznienia.
Jakie inne leki są fototoksyczne?
Fototoksyczne są niektóre leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (piroksykam, naproksen, diklofenak, itp.). Reakcje fotouczuleniowe wywołują również leki stosowane w chorobach układu nerwowego: np. przeciwdepresyjne, psychoterapetyki, stosowane w chorobie Parkinsona. Na przykład u osób zażywających leki psychotropowe, nawet o słabym działaniu – już po 2-3 godzinach opalania może pojawić się rumień, obrzęk twarzy, a nawet może dojść do utraty przytomności. Również w przypadku stosowania tego typu leków powinniśmy dokładnie wypytać lekarza, czy możemy korzystać z opalania się i dłuższego przebywania na słońcu.
Czy wolne od fototoksyczności są leki dermatologiczne i kosmetyki?
Niestety, nie. Substancje fototoksyczne są obecne w lekach przeciwłuszczycowych (psoraleny), przeciwłupieżowych (dziegcie) i niekiedy w środkach przeciwtrądzikowych. W przypadku kosmetyków zagrożeniem są pewne barwniki – np. róż bengalski, niektóre witaminy - witamina A (retinol) i witamina C (kwas askorbinowy).
Jaki jest mechanizm uczulenia na światło słoneczne?
Pod wpływem energii świetlnej obecne w organizmie częsteczki fotoaktywne leków, (czy kosmetyków w skórze) - przekształcają się w nowe substancje, które łącząc się z białkami komórek skóry - tworząc pełnoaktywne alergeny. Wstarczy teraz dłuższa lub krótsza ekspozycja słoneczna, aby uruchomić reakcję obronną układu odpornościowego, który myli reakcje fotoalergiczne z atakiem zarazków. Skutkiem jest ostry miejscowy stan zapalny skóry wywołujący pokrzywkę i obrzęk.
Czym zatem jest alergia „na słońce”?
Alergia – jest w dużym uproszczeniu - utrwaleniem się reakcji fototoksycznej. Zmienione chemicznie w organizmie związki fotoaktywne – najczęściej leki i kosmetyki - organizm postrzega, jako niebezpieczne dla zdrowia alergeny. Wytwarza więc stale odnawialne przeciwciała do ich zwalczania, wskutek czego reakcja uczuleniowa staje się szybsza i powtarzalna.
Jakie są objawy alergii na światło?
Odczyny fotoalergiczne mogą mieć charakter pokrzywki – występują bąble, jak po oparzeniu pokrzywą. Pokrzywka może być połączona z obrzękiem, świądem i pieczeniem skóry. Objawy częściej jednak przypominają tzw. wyprysk kontaktowy – widoczny jako zaczerwienienie, z obecnością grudek, czasem sączących. Może im towarzyszyć świąd.
Jak szybko, po opalaniu się występują objawy uczulenia?
Do powstania pokrzywki i innych objawów niezbędny jest pewien czas inkubacji. Reakcja występuje zwykle w ciągu 24 - 48 godzin od ekspozycji ciała na słońce. Objawy alergii mogą się pojawiać w miejscu odległym od zadziałania danego czynnika.
Jakie leki zagrażają uczuleniem na słońce?
Najczęściej wymienia się: sulfonamidy (np. Biseptol), sulfonamidowe środki przeciwcukrzycowe (Diabetol, Chloropropamid), niektóre środki moczopędne i środki uspokajające. Jeśli stosujemy tego typu leki powinniśmy dowiedzieć się do lekarza prowadzącego, czy nie powodują one alergii.
A kosmetyki?
Z fotoalergicznych surowców kosmetycznych - stosowanych np. do kremów, maści i masaży aromaterapeutycznych - należy wymienić niektóre olejki eteryczne np. bergamutowy (dodawany również do perfum), olejek z dziurawca, czy z arcydzięgla. Fotoalergizujące może być też picie naparów ziołowych z tychże ziół.
Czy możliwe jest alergiczne uczulenia na samo światło?
Tak, należy wziąć pod uwagę, że odczyny fotoalergiczne mogą pozostawiać nadwrażliwość na światło – tj. powodować powstawanie zmian pod wpływem samego promieniowania. Taka sytuacja dotyczy np. osób chorych na toczeń układowy, czy toczeń rumieniowaty (choroby uwarunkowane genetycznie w wyniku, których powstają w organizmie samoistnie substancje fototoksyczne, np. porfiryna). Dotyka też osoby cierpiące na brak syntezy melaniny – barwnika dającego skórze brązowy kolor opalenizny, tj. chorujące na fenyloketonurię i bielactwo wrodzone.
Czy preparaty przeciwsłoneczne mogą pomóc w ochronie przed uczuleniem na promienie UVA i UVB?
Tak, silne, nowoczesne preparaty w postaci kremów ochronnych o pełnym spektrum protekcji – chronią zarówno przed promieniowaniem UVB, jak i UVA. Profilaktyczne stosowanie tego typu preparatów zwłaszcza zawierających tlenek cynku, może zmniejszyć np. ryzyko przebarwień skóry. Wykazano też, że nie tylko zapobiegają one zmianom skórnym, lecz także mogą umożliwiać regenerację uszkodzeń. Z doświadczeń lekarzy wynika, że filtry ochronne są pomocne, zwłaszcza po odstawieniu leku.
Co czynić, aby nie dopuścić do uczulenia na słońce?
Najważniejszym zadaniem pacjenta jest sprawdzenie w ulotce informacyjnej leku (czy kosmetyku leczniczego) - tzw. interakcji i działań niepożądanych. O to samo należy też dokładnie wypytać lekarza. Niestety nie wszyscy pacjenci to czynią. Oczywistym jest, że kiedy już wiemy o zagrożeniu, ze strony słońca – powinniśmy w ciepłej porze roku unikać silnego napromieniowania. Jak to czynić? Należy unikać wystawiania odkrytego ciała na słońce oraz spacerów i załatwiania spraw w lecie w godzinach okołopołudniowych – tj. 11 – 15. A ponadto pomocna jest parasolka przeciwsłoneczna i kapelusz z obszernym rondem. Zachowanie środków ostrożności pozwoli uniknąć niepotrzebnych cierpień. Oczywiście, jeśli przyjmujemy wspomniane wyżej leki lub stosujemy kosmetyki - rezygnujemy z solarium i górskiego słońca w zimie.
koniec
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy

Lekarz alergolog-pneumonolog (astma i alergia)
Kaszel u dziecka

Zobacz odpowiedź
lekarza alergologa-pneumonologa
- Najczęściej zadawane pytania usługa bezpłatna - sponsor:
AstraZeneca Pharma Poland
-   Zadaj pytanie
Pytanie nie dotyczące astmy lub alergii pozostanie bez odpowiedzi.
5912
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

4 karolina 79.163.89.237
2013-05-10 16:01:23

jak leczyć fotodermatozę jakie są sposoby??? ja sie uczulilam na słońce jak zaczełam brac tabletki (kupione w aptece) A w zasadzie jak przestałam je brać. teraz aby wyjsść na słońce muszę brac cet alergin bo inaczej odkryte cześci ciala zaczynają mnie streasznie swędzić , nawet głowa, poszłm na 5 min do solarium nic dobrego z tego nie wszyszł bo niedośc ze miałam mroczki przed oczami to jak wstałam straciłam na parę sekund przytomność, na nodze na drugi dzień zuważyłam czeroną swędzącą plamkę (rankę) ok 1cm, tak bardzo chcę się opalać a boję się że to już nigdy nie beżie możliwe prosze o pomoc!!!! ... zapomniałam dodać że były to tabletki z beta karotenem i chroniące przed solarium chyba solaris czy solarin
3 joanna
2011-05-08 11:02:01

nie sądzę,żeby obecne słońce miało wpływ na wydzielinę i zatkany nos.
2 TERESA
2011-05-07 17:28:06

Dziękuję za tak obszerne i bardzo pomocne informacje!
1 ania
2010-08-08 07:36:06

Dziękuję za ten artykuł. Wiele mi pomógł i ukierunkował. Ciekawa jestem jeszcze czy alergia na słońce występuje tylko pod postacią zmian skórnych czy rónież może powodować problemy z układem oddechowym (uczucie duszności, gęsta ślina, itp.)


Na Forum
alergiczne zapalenie o nic przyjemnego, sam to teraz przechodze, oczy mam załzawione cały czas, normalnie wygląda jakbym płaka ...wala     3825

kwestia zmiany trybu życia i odpowiednia dieta ...AnnaAgreeable     19910

[quote='Natalia' pid='42' dateline='1427573777'] Słyszałam na zajęciach z trychologii że włosy rosną do pewnego momentu ...Weronika     51236

problemy z ciśnieniem ma 90 % naszego społeczeństwa, niestety ja należę do tej grupy ...kasiaoren     19910

a jak wygląda ta alergia ... ...kacper431     3825

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Żywienie dzieci zagrożonych alergią w 1 roku życia
-„Wolność Oddechu – Zapobiegaj Astmie” - wyniki ogólnopolskiego programu edukacyjnego
-Alergeny domowe i astma
-Alergia „na słońce”
-Alergia - co to za choroba?
-Alergia i oczy
-Alergia na jad owadów
-Alergia na psa
-Alergia w sezonie „kaloryferowym”
-Astma – co to za choroba?
-Bezpieczeństwo leków antyhistaminowych
-Chory nos i alergia
-Cztery typy astmy oskrzelowej
-Dlaczego cierpimy na pokrzywkę?
-Dlaczego dzieci chorują na alergię?
-Edukacja dla samokontroli
-EGZEMA czyli alergiczny wyprysk kontaktowy
-Histamina i alergia
-Jak żyć z astmą oskrzelową?
-Jak rozpoznać alergię i alergen?
-Jak unikać kontaktu z alergenami?
-Katar sienny
-Leczenie schorzeń alergicznych
-LG w walce z zimową alergią - innowacyjna linia pralek Allergy Care
-Monitoring astmy przy pomocy pomiaru PEF
-Odczulanie czyli Desynsybilizacja
-Ostra pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
-Pokrzywka – jak jej unikać?
-Przewlekła pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
-Przewlekły kaszel i nieżyt nosa a astma
-Rozpoczęła się realizacja programu edukacyjnego „Wolność Oddechu - Zapobiegaj astmie”
-Rozpoznanie astmy
-Sukces pilotażowej edycji programu „Wolność Oddechu – Zapobiegaj Astmie
-Terapia skojarzona w astmie
-Uczulenie na kosmetyki
-Uwaga! Pyłkowica!
-Wszystko o Astmie
-Wytyczne dla osób chorych na astmę
Ciekawe linki
www.alergen.info.pl www.alergen.astma.org
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.